# Şems 91:14

- **Sure:** 91. Şems (15 ayet)
- **Ayet:** 14 / 15
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/sems-suresi/14-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَاۙۖ فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوّٰيهَاۙۖ

## Okunuş

Fe kezzebuhu fe akaruha fe demdeme aleyhim rabbuhum bi zenbihim fe sevvaha.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

Böylece onu [elçiyi] yalancı sayıp, onu [deve kuralını] işlevsiz bıraktılar [1]. Derken Rableri, suçlarını üzerlerine geçirip onları çökerterek orayı dümdüz etti [2].

1. Mevzu deve olsaydı, normalde devenin boynu kesilir. Fakat burada ''Zbh'' değil ''Akr'' fiili kullanılıyor. Devenin boynu değil ayakları, yani kamuyu ayakta tutan kurumların ayakları kesiliyor. Semûd kavminin deveyi [Nâkatullâh] kesmesi [akarûhâ], sıradan bir et kesme eylemi değildir; medeniyetin kendi bindiği dalı kesmesidir: Sistemin Damarlarının Kesilmesi: Deve, o ekosistemin adaletini simgeliyordu. Onlar devenin ayak tendonlarını kesip devirerek, aslında kendi toplumsal barışlarının, paylaşım ahlakının ve adalet mekanizmalarının bizzat kökünü kazımışlardır. Öz-Kıyım [İntihar Eylemi]: Kökün "Temeli kazımak" anlamı şunu söyler: İnsan, fıtratın ve evrenin adalet yasasına savaş açtığında, aslında başkasını değil, kendi varoluşunun kökünü kesmektedir. Devenin devrilmesinden hemen sonra o azabın gelmesi, bu öz-kıyımın kaçınılmaz neticesidir.
2. Şems Suresi, Semûd kavminin fıtrat devesini boğazlayarak sistemin adalet dengesini katletmesinin ardından bu fiilli kullanır: DEMDEME. Sistemin Geri Tepmesi [Yıkıcı Denge]: İnsan yeryüzündeki dengeyi, paylaşımı ve fıtri sınırları kasıtlı olarak patlattığında, evrenin yasası devreye girer. Demdeme, dışarıdan tanrısal bir öfke sopası gibi değil; sistemin bozulan dengesinin kendi ağırlığı altında gürültüyle çökmesi ve o isyankâr medeniyeti altüst etmesi demektir. Kökten Sıfırlanma: Kökün taşıdığı o "Üst üste yığarak ezme" anlamı, Semûd kavminden geriye hiçbir iz, hiçbir medeniyet kalıntısı kalmayacak şekilde toprağa gömüldüklerini gösterir. Onlar fıtrat aynasını toprağa gömerek kirletmişti; sistem de onları demdeme ile toprağın ve enkazın altına gürültüyle gömmüştür. Tekrarlanan D-M/D-M: O yıkımın tek bir darbeyle kalmayıp, üst üste binen dalgalar halinde, altını üstüne getirerek her şeyi tamamen ezdiğini gösteren ses ritmidir.

### Erhan Aktaş meali

Fakat onu yalanladılar. Sonra onu kestiler. Rabb'leri suçları nedeniyle üzerlerini azapla kapladı. Orayı yerle bir etti.

### Diyanet İşleri meali

Fakat onlar, onu yalanladılar ve deveyi boğazladılar. Bunun üzerine Rableri, suçlarından dolayı onları helak etti ve kendilerini yerle bir etti.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Fakat inanmadılar ona da devirdiler onu. Alemlerin rabbı da günahlarını başlarına geçiri geçiriverdi de o yeri düzleyiverdi.

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Fakat elçiye inanmadılar da deveyi devirip boğazladılar. Bunun üzerine, Rableri onların günahlarını kendi başlarına geçirdi de o yurdu dümdüz etti.

### Ali Bulaç meali

Fakat, onu yalanladılar, deveyi yere yıkıp öldürdüler. Rableri de günahları dolayısıyla 'onları yerle bir etti, kırıp geçirdi'; orasını da dümdüz etti.

### Ali Aydın meali

Fakat onlar, onu yalanladılar ve deveyi boğazladılar. Bunun üzerine Rableri, suçlarından dolayı onları darmadağın etti ve kendilerini yerle bir etti.

### İbrahim Esinler meali

Öyle ki yalanladılar onu (resûlü); öyle ki yaraladılar/kısırlaştırdılar onu (dişi deveyi); öyle ki hiddetle salladı onları Rableri suçlarıyla; öyle ki düzledi onu*.

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/91/14_

1. Semûd'u.

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Fakat onlar, onu yalanladılar ve deveyi boğazladılar. Bunun üzerine Rableri, günâhlarından dolayı onları helâk etti ve kendilerini yerle bir etti.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/91/14_

### Şaban Piriş meali

O’nu yalanladılar ve deveyi kestiler de Rableri suçları sebebiyle azabı üzerilerine eşit olarak indirdi (kimse kurtulamadı).

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/91/14_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Ama onlar, onu yalanladılar ve deveyi kestiler. Bunun üzerine Rableri günahları sebebiyle onlara büyük bir felâket gönderdi de hepsini helâk etti.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/91/14_

### Mustafa İslamoğlu meali

Derken elçiyi dinlemediler onu işkenceyle boğazladılar. Sonunda Rableri, bu günahları yüzünden burunlarını sürte sürte onları yerle bir etti;

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

### Muhammed Esed meali

Ama onlar Elçi'yi (hiçe sayıp) yalanladılar ve deveyi vahşice boğazladılar; bunun üzerine Rableri, bu günahları yüzünden onları yıkıma uğrattı ve tümünü birden yok etti:

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

### Edip Yüksel meali

Onu yalanlayıp deveyi boğazladılar. Bunun üzerine Efendi'leri suçlarından ötürü onları silip yerle bir etti.*

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

### Mehmet Okuyan meali

(Fakat) onlar onu (elçiyi) yalanlamış ve o (deve)yi de kesmişlerdi. (Bunun üzerine), Rableri günahlarını başlarına geçirmiş ve orayı yerle bir etmişti.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

1. Benzer mesajlar: A‘râf 7:77; Hûd 11:65; Şu‘arâ 26:157; Kamer 54:29.
2. Burada "sebep-sonuç ilişkisi" söz konusudur.

### Süleymaniye Vakfı meali

Ama onu yalancı saydılar ve deveyi ayaklarını keserek öldürdüler. Rableri de bu günahları yüzünden onları yok etti ve orayı dümdüz etti.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

1. {{7:77}}A'raf 7/77,{{/}} {{11:65}}Hud 11/65,{{/}} {{26:157}}Şuara 26/157.{{/}}
2. Semud'un ve nebi gönderilen diğer kavimlerin helak edilmesine sebep olan günah, onların kendilerine gönderilen mucizelere rağmen nebilerine iman etmemeleridir; çünkü mucizeler, nebiliğin kesin delili olarak verilmiştir. Allah, bu nedenle son nebi olan Muhammed aleyhisselama diğerlerine verilenler gibi bir mucize vermemiştir. Verseydi, o mucizeyi gördüğü halde inanmayanların da toplu olarak yok edilmesi gerekirdi ({{17:59}}İsra 17/59{{/}}). Böyle bir mucize yerine Allah, kendisi ve insanlar üzerindeki etkisi hem kalıcı hem de mucizevi olan Kur'an-ı Kerim'i göndermiştir ({{29:51}}Ankebut 29/51{{/}}).
3. {{7:78}}A'raf 7/78,{{/}} {{11:67}}Hud 11/67{{/}}-{{11:68}}68,{{/}} {{15:83}}Hicr 15/83,{{/}} {{26:158}}Şuara 26/158,{{/}} {{27:51}}Neml 27/51{{/}}-{{27:52}}52,{{/}} {{41:17}}Fussilet 41/17,{{/}} {{54:30}}Kamer 54/30{{/}}-{{54:31}}31,{{/}} {{69:5}}Hakka 69/5.{{/}}

### Ahmed Hulusi meali

Onu (Allah Rasulünü) yalanladılar da onu (dişi deveyi) vahşice öldürdüler! Bunun üzerine Rableri, suçları yüzünden onları toprağa gömdü de orayı düzledi!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

### Bayraktar Bayraklı meali

Buna rağmen peygamberi yalanladılar ve deveyi kestiler. Rableri, günahlarından dolayı ülkelerini harap edip yerle bir etti.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

### Süleyman Ateş meali

Onu yalanladılar, deveyi kestiler. Rableri de, günahları yüzünden azabı başlarına geçirip, orayı dümdüz etti.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

### Ali Rıza Safa meali

Yine de Onu yalanladılar. Ardından, onu kestiler. Sonunda, Efendileri, suçları nedeniyle onları yıkıma uğrattı. Sonra, orasını dümdüz etti.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

### Gültekin Onan meali

Fakat, onu yalanladılar, deveyi yere yıkıp öldürdüler. Rableri de günahları dolayısıyla 'onları yerle bir etti, kırıp geçirdi'; orasını da dümdüz etti.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

### İbni Kesir meali

Fakat onu yalanladılar ve derken deveyi kestiler. Bunu üzerine günahları sebebiyle Rabbları onları kırıp geçirerek yerle bir etti.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

### Hasan Basri Çantay meali

Fakat onu tekzib etdiler, derken o (deveyi) sinirleyib öldürdüler. Bundan dolayı Rableri (nin azabı) da onları, günahları sebebiyle, örtüverdi. öyle ki hepsini bir yapdı (helak etdi),

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/91/14_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| فَكَذَّبُوهُ | fekezzebuhu | onu yalanladılar | [kpb](https://akilkuran.com/kpb) |
| فَعَقَرُوهَا | fe akaruha | ve onu kestiler | [Eqr](https://akilkuran.com/Eqr) |
| فَدَمْدَمَ | fedemdeme | başlarına geçirdi | [dmdm](https://akilkuran.com/dmdm) |
| عَلَيْهِمْ | aleyhim | onların |  |
| رَبُّهُم | rabbuhum | Rableri | [rbb](https://akilkuran.com/rbb) |
| بِذَنۢبِهِمْ | bizenbihim | günahları yüzünden | [pnb](https://akilkuran.com/pnb) |
| فَسَوَّىٰهَا | fe sevvaha | ve orayı dümdüz etti | [swy](https://akilkuran.com/swy) |

## Kökler

- **كذب (kpb)** — Doğruluğun karşıtı olan yalan  
  https://akilkuran.com/kpb
- **عقر (Eqr)** — İki temel anlamı vardır: yaralamak ve bir yerde sabit durmak  
  https://akilkuran.com/Eqr
- **دمدم (dmdm)** — Bir topluluğu helak etmek, üzerlerine azabı kapatıp yok etmek anlamındadır  
  https://akilkuran.com/dmdm
- **ربب (rbb)** — Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak  
  https://akilkuran.com/rbb
- **ذنب (pnb)** — Üç temel anlamı vardır: suç, bir şeyin arkası (kuyruk) ve pay  
  https://akilkuran.com/pnb
- **سوي (swy)** — İki şey arasında doğruluk ve denklik  
  https://akilkuran.com/swy

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/91/13.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/91/15.md
- Sure: https://akilkuran.com/91.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
