# سوع (swE) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/swE
- **Kuran'da:** 44 ayette, toplam 49 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Bir şeyin sürüp geçmesi temel anlamdır; zamanın bir parçası olan saat buradan adlandırılır. Kur'an'da saat çoğu kez kıyameti anlatır; Sevâ' ise bir put adıdır.

## Lisânü'l-Arab — سوع maddesi

> سوع: السَّاعَةُ: جُزْءٌ مِنْ أَجزاء اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ، وَالْجَمْعُ ساعاتٌ وساعٌ؛ قَالَ الْقَطَامِيُّ: / وكُنّا كالحَرِيقِ لَدَى كِفاح، ... فَيَخْبُو سَاعَةً ويَهُبُّ ساعَا / قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: الْمَشْهُورُ فِي صَدْرِ هَذَا الْبَيْتِ: / وَكُنَّا كالحَريقِ أَصابَ غَابًا / وَتَصْغِيرُهُ سُوَيْعَةٌ. وَاللَّيْلُ وَالنَّهَارُ مَعًا أَربع وَعِشْرُونَ سَاعَةً، وإِذا اعْتَدَلَا فَكُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا ثِنْتَا عَشْرَةَ سَاعَةً، وَجَاءَنَا بَعْدَ سَوْعٍ مِنَ اللَّيْلِ وَبَعْدَ سُواع أَي بَعْدَ هَدْءٍ مِنْهُ أَو بَعْدَ سَاعَةٍ. والساعةُ: الْوَقْتُ الْحَاضِرُ. وَقَوْلُهُ تَعَالَى: وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ؛ يَعْنِي بِالسَّاعَةِ الْوَقْتَ الَّذِي تَقُومُ فِيهِ الْقِيَامَةُ فَلِذَلِكَ تُرِكَ أَن يُعَرَّف أَيُّ ساعةٍ هِيَ، فإِن سُمِّيَتِ الْقِيَامَةُ سَاعَةً فعَلى هَذَا، وَالسَّاعَةُ: الْقِيَامَةُ. وَقَالَ الزَّجَّاجُ: السَّاعَةُ اسْمٌ لِلْوَقْتِ الَّذِي تَصْعَقُ فِيهِ العِبادُ والوقتِ الَّذِي يُبْعَثُونَ فِيهِ وَتَقُومُ فِيهِ الْقِيَامَةُ، سُمِّيَتِ سَاعَةً لأَنها تَفْجَأُ النَّاسَ فِي سَاعَةٍ فَيَمُوتُ الْخُلُقُ كُلُّهُمْ عِنْدَ الصَّيْحَةِ الأُولى الَّتِي ذَكَرَهَا اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ: إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ خامِدُونَ. وَفِي الْحَدِيثِ ذِكْرُ السَّاعَةِ[[. قوله [ذكر الساعة] هي يوم القيامة.]]، وَشُرِحَتْ أَنها السَّاعَةُ، وَتَكَرَّرَ ذِكْرُهَا فِي الْقُرْآنِ وَالْحَدِيثِ. وَالسَّاعَةُ فِي الأَصل تُطْلَقُ بِمَعْنَيَيْنِ: أَحدهما أَن تَكُونَ عِبَارَةً عَنْ جُزْءٌ مِنْ أَربعة وَعِشْرِينَ جُزْءًا هِيَ مَجْمُوعُ الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ، وَالثَّانِي أَن تَكُونَ عِبَارَةً عَنْ جُزْءٍ قَلِيلٍ مِنَ النَّهَارِ أَو اللَّيْلِ. يُقَالُ: جَلَسْتُ عِنْدَكَ سَاعَةً مِنَ النَّهَارِ أَي وَقْتًا قَلِيلًا مِنْهُ ثُمَّ اسْتُعِيرَ لِاسْمِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ. قَالَ الزَّجَّاجُ: مَعْنَى السَّاعَةِ فِي كُلِّ الْقُرْآنِ الْوَقْتُ الَّذِي تَقُومُ فِيهِ الْقِيَامَةُ، يُرِيدُ أَنها سَاعَةً خَفِيفَةً يَحْدُثُ فِيهَا أَمر عَظِيمٌ فَلِقِلَّةِ الْوَقْتِ الَّذِي تَقُومُ فِيهِ سَمَّاهَا سَاعَةً. وساعةٌ سوْعاءُ أَي شَدِيدةٌ كَمَا يُقَالُ لَيْلةٌ لَيْلاءُ. وساوَعَه مُساوَعةً وسِواعاً: استأْجَره الساعةَ أَو عَامَلَهُ بِهَا. وعامَلَه مُساوَعة أَي بِالسَّاعَةِ أَو بِالسَّاعَاتِ كَمَا يُقَالُ عَامَلَهُ مُياوَمةً مِنَ اليَوْمِ لَا يُسْتَعْمَلُ مِنْهُمَا إِلا هَذَا. والسّاعُ والسّاعةُ: المَشَقَّةُ. وَالسَّاعَةُ: البُعْدُ؛ وَقَالَ رَجُلٌ لأَعرابية: أَين مَنْزِلُكِ؟ فَقَالَتْ: / أَمَّا عَلَى كَسْلانَ وانٍ فَساعةٌ، ... وأَمَّا عَلَى ذِي حاجةٍ فَيَسِيرُ / حَكَى الأَزهري عَنِ ابْنِ الأَعرابي قَالَ: السُّواعِيُّ مأْخوذ مِنَ السُّواعِ وَهُوَ المذْيُ وَهُوَ السُّوَعاءُ، قَالَ: وَيُقَالُ سُعْ سُعْ إِذا أَمرته أَن يَتَعَهَّد سُوَعاءَه. وَقَالَ أَبو عُبَيْدَةَ لِرُؤْبَةَ: مَا الوَدْيُ؟ فَقَالَ: يُسَمَّى عِنْدَنَا السُّوَعاءَ. وَحُكِيَ عَنْ شَمِرٍ: السُّوَعاءُ مَمْدُودٌ المذْي الَّذِي يَخْرُجُ قَبْلَ النُّطْفَةِ، وَقَدْ أَسْوَعَ الرجلُ وأَنْشَرَ إِذا فَعَلَ ذَلِكَ. والسُّوَعاءُ، بِالْمَدِّ وَالْقَصْرِ: المَذْي، وَقِيلَ: الوَدْيُ، وَقِيلَ القَيْءُ. وَفِي الْحَدِيثِ: / فِي السُّوَعاءِ الوُضوءُ؛ فَسَّرَهُ بِالْمَذْيِ وَقَالَ: هُوَ بِضَمِّ: السِّينِ وَفَتْحِ الْوَاوِ وَالْمَدِّ. وساعَتِ الإِبلُ سَوْعاً: ذَهَبَتْ فِي المَرْعَى وَانْهَمَلَتْ، وأَسَعْتُها أَنا. وَنَاقَةٌ مِسْياعٌ: ذَاهِبَةٌ فِي الْمَرْعَى، قَلَبُوا الْوَاوَ يَاءً طَلَبًا لِلْخِفَّةِ مَعَ قُرْبِ الْكَسْرَةِ حَتَّى كأَنهم توهَّموها عَلَى السِّينِ. وأَسَعْتُ الإِبل أَي أَهْمَلْتُها فَساعَتْ هِيَ تَسُوعُ سَوْعاً، وساعَ الشيءُ سَوْعاً: ضاعَ، وَهُوَ ضائِعٌ سائِعٌ، وأَساعَه أَضاعَه؛ وَرَجُلٌ مُسِيعٌ مُضِيعٌ وَرَجُلٌ مِضْياعٌ مِسْياعٌ لِلْمَالِ، وأَنشد ابْنُ بَرِّيٍّ لِلشَّاعِرِ: / وَيْلُ أُمّ أَجْيادَ شاة شاةَ مُمْتَنِحٍ ... أَبي عِيالٍ، قَلِيلِ الوَفْرِ، مِسْياعِ / أُم أَجياد: اسْمُ شَاةٍ وصَفَها بِغُزْرِ اللَّبَن. وَشَاةً مَنْصُوبٌ عَلَى التَّمْيِيزِ، وَقَالَ ابْنُ الأَعرابي: الساعةُ الهَلْكَى والطاعةُ المُطِيعُون والجاعةُ الجِياعُ. وسُواعٌ: اسْمُ صَنَم كَانَ لهَمْدان، وَقِيلَ: كَانَ لِقَوْمِ نُوحٍ، عَلَيْهِ السَّلَامُ، ثُمَّ صَارَ لهُذَيْل وَكَانَ بِرُهاط يَحُجُّون إِليه؛ قَالَ الأَزهري: سُواعٌ اسْمُ صَنَمٍ عُبِدَ زَمَنَ نُوحٍ، عَلَيْهِ السَّلَامُ، فَغَرَّقَه اللَّهُ أَيام الطُّوفان وَدَفَنَهُ، فَاسْتَثَارَهُ إِبليس لأَهل الْجَاهِلِيَّةِ فَعَبَدُوهُ. ويَسُوعُ: اسْمٌ من أَسماء الجاهلية.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 8, s. 169 — https://shamela.ws/book/1687/4017

## Kitâbu'l-Ayn — سوع maddesi

> سواعٌ : اسم صم فى زمن نوح عر الطوفادء وفك فاستثاره إبليس لأضلٍ الجاهليّة فكانوا يعبدونه من دوك الله عر وجل. والساعة تصغر سويعة والساعة القيامة.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed

## Mekâyîsü'l-Luğa — سوع maddesi

> السين والواو والعين يدل على استمرار الشيء ومضيه. من ذلك الساعة سميت بذلك. يقال جاءنا بعد سوع من الليل وسواع، أي بعد هدء منه. وذلك أنه شيء يمضي ويستمر. ومن ذلك قولهم عاملته مساوعة، كما يقال مياومة، وذلك من الساعة. ويقال أسعت الإبل إساعة، وذلك إذا أهملتها حتى تمر على وجهها. وساعت فهي تسوع. ومنه يقال هو ضائع سائع. وناقة مسياع، وهي التي تذهب في المرعى. والسياع: الطين فيه التبن.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 3, s. 116 — https://shamela.ws/book/21710/1185

## Müfredât — سوع maddesi

> الساعة: جزء من أجزاء الزمان، ويعبر به عن القيامة، قال: اقتربت الساعة [القمر/ 1] ، يسئلونك عن الساعة [الأعراف/ 187] ، وعنده علم الساعة [الزخرف/ 85] ، تشبيها بذلك لسرعة حسابه، كما قال: وهو أسرع الحاسبين [الأنعام/ 62] ، أو لما نبه عليه بقوله: كأنهم يوم يرونها لم يلبثوا إلا عشية أو ضحاها [النازعات/ 46] ، لم يلبثوا إلا ساعة من نهار [الأحقاف/ 35] ، ويوم تقوم الساعة يقسم المجرمون ما لبثوا غير ساعة [الروم/ 55] ، فالأولى هي القيامة، والثانية الوقت القليل من الزمان. وقيل: الساعات التي هي القيامة ثلاثة: الساعة الكبرى، هي بعث الناس للمحاسبة وهي التي أشار إليها بقوله عليه السلام: لا تقوم الساعة حتى يظهر الفحش والتفحش وحتى يعبد الدرهم والدينار 1 إلى غير ذلك وذكر أمورا لم تحدث في زمانه ولا بعده. والساعة الوسطى، وهي موت أهل القرن الواحد وذلك نحو ما روي أنه رأى عبد الله بن أنيس فقال: (إن يطل عمر هذا الغلام لم يمت حتى تقوم الساعة) 2 فقيل: إنه آخر من مات من الصحابة، والساعة الصغرى، وهي موت الإنسان، فساعة كل إنسان موته، وهي المشار إليها بقوله: قد خسر الذين كذبوا بلقاء الله حتى إذا جاءتهم الساعة بغتة [الأنعام/ 31] ، ومعلوم أن هذه الحسرة تنال الإنسان عند موته لقوله: وأنفقوا من ما رزقناكم من قبل أن يأتي أحدكم الموت فيقول ... الآية [المنافقون/ 10] ، وعلى هذا قوله: قل أرأيتكم إن أتاكم عذاب الله أو أتتكم الساعة [الأنعام/ 40] ، وروي أنه كان إذا هبت ريح شديدة تغير لونه عليه السلام فقال: تخوفت الساعة 3 ، وقال: ما أمد طرفي ولا أغضها إلا وأظن أن الساعة قد قامت 4 يعني موته.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 434 — https://shamela.ws/book/23636/416

## Türevler

- ٱلسَّاعَةَ (s-saate) — kıyametin: 12 kez
- ٱلسَّاعَةُ (s-saatu) — sa'at: 11 kez
- ٱلسَّاعَةِ (s-saati) — sa'atin: 8 kez
- سَاعَةًۭ (saaten) — bir sa'at: 3 kez
- سَاعَةًۭ ۖ (saaten) — bir an: 3 kez
- وَٱلسَّاعَةُ (ve ssaatu) — ve o sa'at: 2 kez
- ٱلسَّاعَةُ ۖ (s-saatu) — sa'at: 1 kez
- ٱلسَّاعَةِ ۖ (s-saati) — sa'atten: 1 kez
- ٱلسَّاعَةِ ۚ (s-saati) — sa'at (kıyamet): 1 kez
- ٱلسَّاعَةُ (s-saatu) — sa'at: 1 kez
- بِٱلسَّاعَةِ (bis-saati) — sa’ati: 1 kez
- بِٱلسَّاعَةِ ۖ (bis-saati) — (duruşma) sa’atini: 1 kez
- سَاعَةٍۢ ۚ (saatin) — bir sa'at-: 1 kez
- سَاعَةِ (saati) — sa'atinde: 1 kez
- سُوَاعًۭا (suvaan) — Suva'ı: 1 kez
- لِّلسَّاعَةِ (lissaati) — kıyametin: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 20 / 49)

- **Enam 6:31** — Allah ile karşılaşmayı yalan sayanlar, gerçekten hüsrana uğramışlardır. Nihâyet o Sa'at ansızın gelip çatınca, günahlarını sırtlarına yüklenerek: "Dünya'da iyi şeyleri yapmamaktan dolayı yazıklar olsun bize." diyecekler. Dikkat edin yüklendikleri şey ne kötüdür!  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/31-ayet.md
- **Enam 6:40** — De ki: "Eğer doğru söyleyen kimselerseniz söyleyin bakalım. Size Allah'ın azâbı gelse veya son sâ'at[1] gelse, Allah'tan başkasına mı yalvarırsınız?"  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/40-ayet.md
- **Araf 7:34** — Her ümmetin[1] bir eceli[2] vardır. Ecelleri gelince ne bir an ertelenir ne de bir an öne alınır.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/34-ayet.md
- **Araf 7:187** — Sana Sâ'at'ten soruyorlar. Ne zaman gerçekleşecek diye. De ki: "Onun bilgisi sadece Rabb'imin yanındadır. Onun vaktini Ondan başkası açıklayamaz. O göklere de yere de ağır gelecektir. O size ansızın gelecek." Sanki sen biliyormuşsun gibi onu sana soruyorlar. De ki: "Onun bilgisi sadece Allah'ın yanındadır." Ancak insanların çoğu bu gerçeği bilmez.[1]  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/187-ayet.md
- **Tevbe 9:117** — Ant olsun ki, Allah, Nebi'nin ve zor şartlarda ona destek olan Muhacir ve Ensar'ın tevbelerini[1] kabul etti. İçlerinden bir kısmının kalpleri kaymak üzereyken yine de onların tevbelerini kabul etti. Çünkü O, onlara karşı Çok Şefkatli'dir, Rahmeti Kesintisiz'dir.  
  https://akilkuran.com/tevbe-suresi/117-ayet.md
- **Yunus 10:45** — Onları toplayacağımız gün; Dünya'da, ancak birbirleri ile tanışabilecekleri kadar kısa olan, gündüzün bir saati kadar yaşamış gibi gelecek kendilerine. Allah'a kavuşmayı yalanlayıp, doğru yola yönelmemiş olanlar, gerçekten hüsrana uğramışlardır.[1]  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/45-ayet.md
- **Yunus 10:49** — De ki: "Ben, kendime dahi Allah'ın dilediğinden başka ne bir yarar sağlama ne de bir zarar verme gücüne sahibim." Her ümmetin bir süresi vardır. Süreleri gelince ne bir saat öne alınırlar ne de geriye bırakılırlar.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/49-ayet.md
- **Yusuf 12:107** — Yoksa onlar, hiç beklemedikleri bir anda Allah'ın her şeyi kaplayan azâbının gelmesinden veya o Sa'at'in[1] onlara, farkında olmadan ansızın gelmesinden güvende midirler?  
  https://akilkuran.com/yusuf-suresi/107-ayet.md
- **Hicr 15:85** — Biz; gökleri, yeri ve ikisinin arasındakilerini Hakk ile yarattık. Elbette ki o Sa'at[1] mutlaka gelecektir. O halde, sen onlara aldırış etme ve güzelce yüz çevir.  
  https://akilkuran.com/hicr-suresi/85-ayet.md
- **Nahl 16:61** — Eğer Allah insanları, haksızlıkları nedeniyle cezalandıracak olsaydı, yeryüzünde hiçbir canlı bırakmazdı. Ancak onları adı konulmuş bir süreye kadar erteler. Süreleri dolduğu zaman ne bir saat ertelenir ne de öne alınır.  
  https://akilkuran.com/nahl-suresi/61-ayet.md
- **Nahl 16:77** — Göklerin ve yerin gaybı, yalnızca Allah'a aittir. Sa'at'in[1] emri de yalnızca göz açıp kapamak veya ondan daha az bir zamanda olacaktır. Kuşkusuz, Allah Her Şeye Kadir'dir.  
  https://akilkuran.com/nahl-suresi/77-ayet.md
- **Kehf 18:21** — Böylece, Allah'ın verdiği sözün gerçek olduğunu, o Sâ'at'in[1] kesin olduğunu bilmeleri için onları haberdar ettik. O zaman, onların durumu hakkında aralarında tartışıyorlardı. "Onların üzerlerine bir bina yapın; onların Rabb'leri, onları daha iyi bilir." dediler. Düşünceleri kabul edilenler: "Onların üzerlerine bir mescid yapalım." dediler.  
  https://akilkuran.com/kehf-suresi/21-ayet.md
- **Kehf 18:36** — "Kıyâmet'in kopacağını sanmıyorum. Eğer böyle bir şey olur da Rabb'ime döndürülürsem, mutlaka orada bundan daha hayırlısını bulurum."  
  https://akilkuran.com/kehf-suresi/36-ayet.md
- **Meryem 19:75** — De ki: "Kim sapkınlıkta ise, Rahmân, ona vaat edilen şeyi; azâbı veya Sa'at'i görecekleri zamana kadar, zamanı uzatarak süre tanır. Böylece kimin yerce daha kötü ve taraftarca daha zayıf olduğunu yakında bilecekler."  
  https://akilkuran.com/meryem-suresi/75-ayet.md
- **Taha 20:15** — "Zamanını bildirmemiş olsam da herkesin yaptığının karşılığını görmesi için kuşkusuz ki o Sâ'at[1] gelecektir."  
  https://akilkuran.com/taha-suresi/15-ayet.md
- **Enbiya 21:49** — Onlar, Rabb'lerini görmedikleri halde, Ona içten derin bir saygı duyarlar. Ve onlar, Kıyâmet Günü'nün hesabından endişe ederler.  
  https://akilkuran.com/enbiya-suresi/49-ayet.md
- **Hac 22:1** — Ey insanlar! Rabb'inize karşı takvâ[1] sahibi olun. Kuşkusuz, o Sâ'at'in[2] şiddetli sarsıntısı çok büyük bir şeydir.  
  https://akilkuran.com/hac-suresi/1-ayet.md
- **Hac 22:7** — Kuşkusuz o Sâ'at[1] gelecektir. Onun geleceği kesindir. Ve Allah, kabirlerde olanları[2] diriltecektir.  
  https://akilkuran.com/hac-suresi/7-ayet.md
- **Hac 22:55** — Kâfirler de Sâ'at[1] ansızın gelinceye veya ardından başka bir gün olmayan günün azâbı gelinceye kadar ondan[2] kuşku duymaya devam edeceklerdir.  
  https://akilkuran.com/hac-suresi/55-ayet.md
- **Furkan 25:11** — Hayır! Onlar Sâ'at'i[1] yalanladılar. Ve Biz, o Sâ'at'i yalanlayanlara alevli ateş hazırladık.  
  https://akilkuran.com/furkan-suresi/11-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
