# تجر (tjr) kökü - **Sayfa:** https://akilkuran.com/tjr - **Kuran'da:** 8 ayette, toplam 9 kez geçer - **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât ## Anlam Ticaret, kâr gözeterek sermayeyi işletmektir; alıp satmak bu kökün temel anlamıdır. Bir işte usta olmak ve şarap satıcısı anlamları da vardır. ## Lisânü'l-Arab — تجر maddesi > تجر: تَجَرَ يَتْجُرُ تَجْراً وتِجَارَةً؛ بَاعَ وَشَرَى، وَكَذَلِكَ اتَّجَرَ وَهُوَ افْتَعَل، وَقَدْ غَلَبَ عَلَى الخَمَّار قَالَ الأَعشى: / ولَقَدْ شَهِدْتُ التَّاجِرَ ... الأُمَّانَ، مَوْرُوداً شَرَابُهْ / وَفِي الْحَدِيثِ: / مَنْ يَتَّجِرُ عَلَى هَذَا فَيُصَلِّي مَعَهُ. / قَالَ ابْنُ الأَثير: هَكَذَا يَرْوِيهِ بَعْضُهُمْ وَهُوَ يَفْتَعِلُ مِنَ التِّجَارَةِ لأَنه يَشْتَرِي بِعَمَلِهِ الثَّوَابَ وَلَا يَكُونُ مِنَ الأَجر عَلَى هَذِهِ الرِّوَايَةِ لأَن الْهَمْزَةَ لَا تُدْغَمُ فِي التَّاءِ وإِنما يُقَالُ فِيهِ يأْتَجِرُ. الْجَوْهَرِيُّ: وَالْعَرَبُ تُسَمِّي بَائِعَ الْخَمْرِ تَاجِرًا؛ قَالَ الأَسود بْنُ يَعْفُرَ: / ولَقَدْ أَروحُ عَلَى التِّجَارِ مُرَجَّلًا، ... مَذِلًا بِمالي، لَيِّناً أَجْيادي / أَي مَائِلًا عُنُقي مِنَ السُّكْرِ. ورجلٌ تاجِرٌ، وَالْجَمْعُ تِجارٌ، بِالْكَسْرِ وَالتَّخْفِيفِ، وتُجَّارٌ وتَجْرٌ مِثْلُ صَاحِبٍ وصَحْبٍ؛ فأَما قَوْلُهُ: / إِذا ذُقْتَ فَاهَا قلتَ: طَعمُ مُدامَةٍ ... مُعَتَّقَةٍ، مِمَّا يَجِيءُ بِهِ التُّجُرْ / فَقَدْ يَكُونُ جَمْعَ تِجَارٍ، عَلَى أَن سِيبَوَيْهِ لَا يَطْرُدُ جَمْعَ الْجَمْعِ؛ وَنَظِيرُهُ عِنْدَ بَعْضِهِمْ قِرَاءَةُ مَنْ قرأَ: فَرُهُنٌ مَقْبُوضَةٌ؛ قَالَ: هُوَ جَمْعُ رهانٍ الَّذِي هُوَ جَمْعُ رَهْنٍ وَحَمَلَهُ أَبو عليُّ عَلَى أَنه جَمْعُ رَهْن كَسَحْل وسُحُلٍ، وإِنما ذَلِكَ لِمَا ذَهَبَ إِليه سِيبَوَيْهِ مِنَ التَّحْجِيرِ عَلَى جَمْعِ الْجَمْعِ إِلا فِيمَا لَا بُدَّ مِنْهُ، وَقَدْ يَجُوزُ أَن يَكُونَ التُّجُرُ فِي الْبَيْتِ مِنْ بَابِ: / أَنا ابنُ ماويَّةَ إِذْ جَدَّ النَّقُرْ / عَلَى نَقْلِ الْحَرَكَةِ، وَقَدْ يَجُوزُ أَن يَكُونَ التُّجُرُ جَمْعُ تَاجِرٍ كَشَارِفٍ وشُرُفٍ وَبَازِلٍ وبُزُلٍ، إِلا أَنه لَمْ يُسْمَعْ إِلا فِي هَذَا الْبَيْتِ. وَفِي الْحَدِيثِ: / أَن التُّجَّار يُبعثون يَوْمَ الْقِيَامَةِ فُجَّاراً إِلا مَنِ اتَّقَى اللَّهَ وبَرَّ وصَدَقَ؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: سَمَّاهُمْ فُجَّارًا لِمَا فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ مِنَ الأَيمان الْكَاذِبَةِ وَالْغَبَنِ وَالتَّدْلِيسِ وَالرِّبَا الَّذِي لَا يَتَحَاشَاهُ أَكثرهم أَو لَا يَفْطِنُونَ لَهُ، وَلِهَذَا قَالَ فِي تَمَامِهِ: إِلَّا مَنِ اتَّقَى اللَّهَ وَبَرَّ وَصَدَقَ؛ وَقِيلَ: أَصل التَّاجِرِ عِنْدَهُمُ الخمَّار يَخُصُّونَهُ بِهِ مِنْ بَيْنِ التُّجَّارِ؛ وَمِنْهُ حَدِيثُ أَبي ذَرٍّ: كُنَّا نَتَحَدَّثُ أَن التَّاجِرَ فَاجِرٌ؛ والتَّجْرُ: اسمٌ لِلْجَمْعِ، وَقِيلَ: هُوَ جَمْعٌ؛ وَقَوْلُ الأَخطل: / كَأَنَّ فَأْرَةَ مِسْكٍ غارَ تاجِرُها، ... حَتَّى اشْتَراها بِأَغْلَى بَيْعِهِ التَّجِرُ / قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: أُراه عَلَى التَّشْبِيهِ كَطَهِرٍ فِي قَوْلِ الْآخَرِ: / خَرَجْت مُبَرَّأً طَهِرَ الثِّيابِ / وأَرضَ مَتْجَرَةٌ: يُتَّجَرُ إِليها؛ وَفِي الصِّحَاحِ: يَتَّجِرُ فِيهَا. وَنَاقَةٌ تَاجِرٌ: نَافِقَةٌ فِي التِّجَارَةِ وَالسُّوقِ؛ قَالَ النَّابِغَةُ: / عِفَاءٌ قِلاصٍ طَارَ عَنْهَا تَواجِر / وَهَذَا كَمَا قَالُوا فِي ضِدِّهَا كَاسِدَةٌ. التَّهْذِيبُ: الْعَرَبُ تَقُولُ نَاقَةٌ تَاجِرَةٌ إِذا كَانَتْ تَنْفُقُ إِذا عُرِضَتْ عَلَى الْبَيْعِ لِنَجَابَتِهَا، وَنُوقٌ تَوَاجِرُ؛ وأَنشد الأَصمعي: / مَجَالِحٌ فِي سِرِّها التَّواجِرُ / وَيُقَالُ: ناقةٌ تاجِرَةٌ وأُخرى كَاسِدَةٌ. ابْنُ الأَعرابي: تَقُولُ الْعَرَبُ إِنه لَتَاجِرٌ بِذَلِكَ الأَمر أَي حَاذِقٌ؛ وأَنشد: / لَيْسَتْ لِقَوْمِي بالكَتِيفِ تِجارَةٌ، ... لكِنَّ قَوْمِي بالطِّعانِ تِجَارُ / وَيُقَالُ: رَبِحَ فلانٌ فِي تِجارَتِهِ إِذا أَفْضَلَ، وأَرْبَحَ إِذا صَادَفَ سُوقاً ذاتَ رِبْحٍ. Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 4, s. 89 — https://shamela.ws/book/1687/2049 ## Kitâbu'l-Ayn — تجر maddesi > والتجر والتجار جماعة التاجر، وقد تجر تجارة وأرض متجرة: يتجر إليها. Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 6, s. 91 — https://shamela.ws/book/1682/2095 ## Mekâyîsü'l-Luğa — تجر maddesi > التاء والجيم والراء، التجارة معروفة. ويقال تاجر وتجر، كما يقال صاحب وصحب. ولا تكاد ترى تاء بعدها جيم. Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 341 — https://shamela.ws/book/21710/385 ## Müfredât — تجر maddesi > التجارة: التصرف في رأس المال طلبا للربح، يقال: تجر يتجر، وتاجر وتجر، كصاحب وصحب، قال: وليس في كلامهم تاء بعدها جيم غير هذا اللفظ 1 ، فأما تجاه فأصله وجاه، وتجوب التاء للمضارعة، وقوله تعالى: هل أدلكم على تجارة تنجيكم من عذاب أليم [الصف/ 10] ، فقد فسر هذه التجارة بقوله: تؤمنون بالله 2 [الصف/ 11] ، إلى آخر الآية. وقال: اشتروا الضلالة بالهدى فما ربحت تجارتهم [البقرة/ 16] ، إلا أن تكون تجارة عن تراض منكم [النساء/ 29] ، تجارة حاضرة تديرونها بينكم [البقرة/ 282] . قال ابن الأعرابي 3 : فلان تاجر بكذا، أي: حاذق به، عارف الوجه المكتسب منه. Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 164 — https://shamela.ws/book/23636/146 ## Türevler - تِجَـٰرَةً (ticaraten) — ticaret: 3 kez - ٱلتِّجَـٰرَةِ ۚ (t-ticarati) — ticaretten: 1 kez - تِجَـٰرَةًۭ (ticaraten) — bir ticaret: 1 kez - تِجَـٰرَةٌۭ (ticaratun) — ticaret: 1 kez - تِجَـٰرَةٍۢ (ticaratin) — bir ticaret: 1 kez - تِّجَـٰرَتُهُمْ (ticaratuhum) — ticaretleri: 1 kez - وَتِجَـٰرَةٌۭ (ve ticaratun) — ve ticaret(iniz): 1 kez ## Geçtiği ayetlerden (ilk 8 / 9) - **Bakara 2:16** — Onlar, doğru yola karşılık sapkınlığı satın almışlardır. Bu ticaretlerinde bir kazanç yoktur. Ve doğru yolu bulamamışlardır. https://akilkuran.com/bakara-suresi/16-ayet.md - **Bakara 2:282** — Ey Îmân Edenler! Belli bir süre için birbirinize borç verdiğiniz zaman onu yazın. Yazan her kimse, onu adaletle yazsın. Allah'ın kendisine öğrettiği şekilde[1] yazmaktan kaçınmasın, yazsın. Borçlu olan da yazdırsın. Rabb'i olan Allah'a karşı takvâlı olsun, ondan hiçbir şeyi eksik bırakmasın. Eğer borçlu aklı ermez, aciz veya kendi söyleyip yazdıramayacak durumda birisi ise, velisi, onu adaletli bir şekilde yazdırsın. Erkeklerinizden de iki tanık tutun. Eğer iki erkek bulunmazsa, o zaman razı olacağınız tanıklardan bir erkek ve biri şaşırdığında diğeri ona hatırlatacak iki kadın[2] tanık tutun. Tanıklar, çağrıldıkları zaman kaçınmasınlar. Az olsun çok olsun onu vadesiyle birlikte yazmaktan üşenmeyin. Bu, Allah katında en adil, tanıklık için daha sağlam ve şüphe etmemeniz için daha uygundur. Ancak, aranızda hemen devredip durduğunuz ve peşin olarak yaptığınız ticaret başka, bunu yazmamanızda sizin için bir sakınca yoktur. Alışveriş yaptığınız zaman tanık bulundurun. Tanık olana da yazana da zarar verilmesin. Eğer bunu yaparsanız kendinize kötülük yapmış olursunuz. Allah'a karşı takvâlı olun. Allah, size gerekli olanı öğretiyor. Ve Allah, Her Şeyi Bilen'dir. https://akilkuran.com/bakara-suresi/282-ayet.md - **Nisa 4:29** — Ey Îmân Edenler! Birbirinizin mallarını karşılıklı rızaya dayanan ticaret yoluyla da olsa, haksız şekilde yemeyin. Ve kendinizi öldürmeyin.[1] Kuşkusuz, Allah, size karşı çok merhametlidir. https://akilkuran.com/nisa-suresi/29-ayet.md - **Tevbe 9:24** — De ki: "Eğer babalarınız, çocuklarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, sülaleniz; kazandığınız mallarınız, kötüye gitmesinden korktuğunuz ticaretiniz, hoşunuza giden evleriniz, size; Allah'tan, Onun Resûl'ünden ve Onun yolunda cihâd[1] etmekten daha sevimli geliyorsa, o halde Allah'ın hükmünün gerçekleşmesini bekleyin." Allah, fâsık olan halkı hidâyete iletmez. https://akilkuran.com/tevbe-suresi/24-ayet.md - **Nur 24:37** — Öyle kimseler vardır ki ne mal ne de alışveriş onları Allah'ın buyruklarına uymaktan, salâtı ikame etmekten[1] ve zekâtı yapmaktan[1] alıkoyar. Onlar, kalplerin ve gözlerin altüst olacağı günden korkarlar. https://akilkuran.com/nur-suresi/37-ayet.md - **Fatır 35:29** — Kuşkusuz Allah'ın Kitâp'ını okuyanlar, salâtı ikâme edenler[1] ve rızıklandırdığımız şeylerden gizli ve açık infak edenler asla kesilmeyecek bir kazanç umabilirler. https://akilkuran.com/fatir-suresi/29-ayet.md - **Saff 61:10** — Ey Îmân Edenler! Size, can yakıcı bir azâptan kurtaracak, kazançlı bir ticaretin yolunu göstereyim mi? https://akilkuran.com/saf-suresi/10-ayet.md - **Cuma 62:11** — Bir kısım insanlar, ticaret ve eğlence görünce, seni bırakarak ona yönelip gittiler. De ki: "Allah'ın katında olanlar, eğlenceden ve ticaretten daha hayırlıdır ve Allah, rızık verenlerin en hayırlısıdır." https://akilkuran.com/cuma-suresi/11-ayet.md ## Gezinme - Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler - Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt