# Vakıa 56:65

- **Sure:** 56. Vakıa (96 ayet)
- **Ayet:** 65 / 96
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/vakia-suresi/65-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

لَوْ نَشَٓاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَاماً فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ

## Okunuş

Lev neşau le cealnahu hutamen fe zaltum tefekkehun.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Şayet gerekli görseydik, onu kuru çöp kılardık da şaşırıp kalırdınız.

### Erhan Aktaş meali

Dileseydik kesinlikle onu çer-çöp yapardık da siz şaşırıp kalırdınız.

### Diyanet İşleri meali

Dileseydik, onu kuru bir çöp yapardık da şaşkınlık içinde şöyle geveleyip dururdunuz:

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Onları elbet bir çöpe çeviriverdik de şöyle geveler dururdunuz:

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Dileseydik, onu kuru bir çöp haline getirirdik de başlardınız şu şekilde gevelemeye:

### Ali Bulaç meali

Eğer dilemiş olsaydık, gerçekten onu bir ot kırıntısı kılardık; böylelikle şaşar kalırdınız.

### Ali Aydın meali

Dileseydik, onu kuru bir çöp yapardık da şaşkınlık içinde şöyle geveleyip dururdunuz:

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Dileseydik onu kuru bir çöp yapardık; siz de şaşırıp kalırdınız.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/56/65_

### Şaban Piriş meali

Dilersek, onu çör çöp yaparız da şaşırıp kalırsınız.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/56/65_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Dileseydik onu kuru bir çöp yapardık da şaşar kalırdınız.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/56/65_

### Mustafa İslamoğlu meali

Eğer dileseydik, onu çürüyüp un ufak olmuş bir ahşap kalıntısına çevirirdik de, şaşakalır (ve derdiniz ki):

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### Muhammed Esed meali

(Çünkü,) dileseydik, onu kuru bir çöpe döndürürdük ve siz hayret (ve dehşet) içinde kalırdınız:

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### Edip Yüksel meali

Dileseydik onu samana çevirirdik de siz şaşardınız:

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### Mehmet Okuyan meali

(65, 66, 67) Dileseydik onu kuru bir çöp yapardık da "Şüphesiz ki borçlandık (zarardayız); dahası biz (üründen) mahrum bırakıldık!" diyerek şaşar kalırdınız.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### Süleymaniye Vakfı meali

Gerek görürsek, onları çer çöp haline getiririz de şaşar kalırsınız.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

1. Şae (شاء) fiili, "bir şey yapmak" anlamındaki şey (شيء) mastarından türemiştir. Allah'ın yapması o şeyi var etmesi, insanın yapması da o şey için gereken çabayı göstermesidir (Müfredat). Allah, her şeyi bir ölçüye göre var eder ({{54:49}}Kamer 54/49,{{/}} {{13:8}}Ra'd 13/8{{/}}). İmtihanla ilgili şeyleri iyi ve kötü diye ikiye ayırmıştır ({{21:35}}Enbiya 21/35{{/}}). Allah, herkesin doğru yolda olmasını ister ({{4:26}}Nisa 4/26{{/}}) ama sadece doğru şeyler yapanı doğru yolda sayar ({{24:46}}Nur 24/46{{/}}). Yaptığının doğru veya yanlış olduğunu da kişiye ilham eder. Onun için doğru davrananın içi rahat, yanlış davrananın içi de sıkıntılı olur ({{91:7}}Şems 91/7{{/}}-{{91:10}}10{{/}}). Buna göre şae (شاء) fiilinin öznesi Allah olursa "gerekeni yaptı veya yarattı", insan olursa "gerekeni yaptı" anlamında olur. Allah insanlara, tercihlerine göre davranma hürriyeti vermeseydi hiç kimse yanlış bir şey yapamaz ve imtihan diye bir şey de olmazdı ({{16:93}}Nahl 16/93{{/}}). Yanlış kader anlayışını imanın bir esası gibi İslam'a yerleştirmek isteyenler, büyük bir çarpıtma yaparak şae (شاء) fiiline irade yani isteme ve dileme anlamı vermiş; bunu, tefsirlere hatta sözlüklere bile yerleştirerek birçok ayetin mealini bozmuşlardır. Bkz: https://www.suleymaniyevakfi.org/akaid-arastirmalari/kuranda-sey-mesiet-irade-ve-fitrat.html
2. {{39:21}}Zümer 39/21,{{/}} {{57:20}}Hadid 57/20.{{/}}

### Ahmed Hulusi meali

Eğer dileseydik onu elbette kuru - cansız bitki kılardık da, şaşar kalırdınız!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### Bayraktar Bayraklı meali

- Düşündünüz mü ektiklerinizi? Siz mi onları ekin haline getiriyorsunuz yoksa biz mi? Dileseydik, onu kuru bir çöp yapardık da şaşar kalırdınız. "Doğrusu borç altına girdik, daha doğrusu biz yoksul kaldık" derdiniz.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### Süleyman Ateş meali

Dileseydik, onu kuru bir çöp yapardık, sızlanıp dururdunuz:

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### Ali Rıza Safa meali

Eğer dileseydik, onu kuru bir çöp yapardık ve şaşkınlık içinde kalırdınız.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### Gültekin Onan meali

Eğer dilemiş olsaydık, gerçekten onu bir ot kırıntısı kılardık; böylelikle şaşar kalırdınız.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### İbni Kesir meali

Dilersek Biz, onu çörçöp yaparız da şaşar kalırsınız.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

### Hasan Basri Çantay meali

Eğer dileseydik muhakkak ki onu (tohumsuz) bir ot kırıntısı yapardık da siz de şaşakalırdınız.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/56/65_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| لَوْ | lev | şayet |  |
| نَشَآءُ | neşa'u | dileseydik | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| لَجَعَلْنَـٰهُ | lecealnahu | onu yapardık | [jEl](https://akilkuran.com/jEl) |
| حُطَـٰمًۭا | hutamen | kuru bir çöp | [HTm](https://akilkuran.com/HTm) |
| فَظَلْتُمْ | fezeltum | dururdunuz | [Zll](https://akilkuran.com/Zll) |
| تَفَكَّهُونَ | tefekkehune | sızlanıp | [fkh](https://akilkuran.com/fkh) |

## Kökler

- **شيا ($yA)** — Dilemek, istemek (meşîet) bu kökün başlıca anlamıdır  
  https://akilkuran.com/$yA
- **جعل (jEl)** — Birbirine dayanmayan kelimeler taşır  
  https://akilkuran.com/jEl
- **حطم (HTm)** — Kırmak  
  https://akilkuran.com/HTm
- **ظلل (Zll)** — Bir şeyin başka bir şeyi örtmesi  
  https://akilkuran.com/Zll
- **فكه (fkh)** — Hoşluk ve bir şeyi hoş bulmak  
  https://akilkuran.com/fkh

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/56/64.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/56/66.md
- Sure: https://akilkuran.com/56.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
