# وعظ (wEZ) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/wEZ
- **Kuran'da:** 24 ayette, toplam 25 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab

## Anlam

Korku hatırlatarak uyarmak temel anlamdır; öğüt, insanın kalbini yumuşatacak iyiliği hatırlatmaktır.

## Lisânü'l-Arab — وعظ maddesi

> وعظ: الوَعْظ والعِظةُ والعَظةُ والمَوْعِظةُ: النُّصْح والتذْكير بالعَواقِب؛ قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: هُوَ تَذْكِيرُكَ للإِنسان بِمَا يُلَيِّن قلبَه مِنْ ثَوَابٍ وعِقاب. وَفِي الْحَدِيثِ: / لأَجْعلنك عِظة / أَي مَوْعظة وعِبرة لِغَيْرِكَ، وَالْهَاءُ فِيهِ عِوَضٌ مِنَ الْوَاوِ الْمَحْذُوفَةِ. وَفِي التَّنْزِيلِ: فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ؛ لَمْ يَجِئْ بِعَلَامَةِ التأْنيث لأَنه غَيْرُ حَقِيقِيٍّ أَو لأَن الموعِظة فِي مَعْنَى الوَعْظ حَتَّى كأَنه قَالَ: فَمَنْ جَاءَهُ وَعْظٌ مِنْ رَبِّهِ، وَقَدْ وَعَظه وَعْظاً وعِظة، واتَّعَظَ هُوَ: قَبِل الْمَوْعِظَةَ، حِينَ يُذكر الْخَبَرُ وَنَحْوُهُ. وَفِي الْحَدِيثِ: / وَعَلَى رأْس السِّرَاطِ واعظُ اللَّهِ فِي قَلْبِ كُلِّ مُسْلِمٍ، يَعْنِي حُجَجه الَّتِي تَنْهاه عَنِ الدُّخول فِيمَا مَنَعَهُ اللَّهُ مِنْهُ وحرَّمه عَلَيْهِ وَالْبَصَائِرُ الَّتِي جَعَلَهَا فِيهِ. وَفِي الْحَدِيثُ أَيضاً: / يأْتي عَلَى الناسِ زَمان يُسْتَحَلُّ فِيهِ الرِّبَا بِالْبَيْعِ والقَتلُ بِالْمَوْعِظَةِ؛ قَالَ: هُوَ أَن يُقتل البَريءُ ليتَّعِظَ بِهِ المُرِيب كَمَا قَالَ الْحَجَّاجُ فِي خُطْبَتِهِ: وأَقْتلُ الْبَرِيءَ بالسَّقِيم. وَيُقَالُ: السَّعِيدُ مَنْ وُعِظ بِغَيْرِهِ والشقيُّ مَنِ اتَّعَظ بِهِ غَيْرُهُ. قَالَ: وَمِنْ أَمثالهم الْمَعْرُوفَةِ: لَا تَعِظيني وتَعَظْعَظِي أَي اتَّعِظي وَلَا تَعِظيني؛ قَالَ الأَزهري: وَقَوْلُهُ وَتَعَظْعَظِي وإِن كَانَ كَمُكَرَّرِ الْمُضَاعَفِ فأَصله مِنَ الْوَعْظِ كَمَا قَالُوا خَضْخَضَ الشيءَ فِي الْمَاءِ، وأَصله من خَضَّ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr

## Türevler

- وَمَوْعِظَةًۭ (ve mev'izeten) — ve bir öğüt: 3 kez
- وَمَوْعِظَةٌۭ (ve mev'izetun) — ve bir öğüt: 2 kez
- يَعِظُكُم (yeizukum) — size öğüt veriyor: 2 kez
- يُوعَظُ (yuazu) — öğütlenen: 2 kez
- أَعِظُكَ (eizuke) — seni sakındırıyorum: 1 kez
- أَعِظُكُم (eizukum) — size öğütleyeyim: 1 kez
- أَوَعَظْتَ (eveazte) — öğüt versen de: 1 kez
- ٱلْوَٰعِظِينَ (l-vaizine) — öğüt verenler-: 1 kez
- تَعِظُونَ (teizune) — öğüt veriyorsunuz: 1 kez
- تُوعَظُونَ (tuazune) — size öğütlenen: 1 kez
- فَعِظُوهُنَّ (feizuhunne) — öğüt verin: 1 kez
- مَّوْعِظَةًۭ (mev'izeten) — öğüte dair: 1 kez
- مَوْعِظَةٌۭ (mev'izetun) — bir öğüt: 1 kez
- مَّوْعِظَةٌۭ (mev'izetun) — bir öğüt: 1 kez
- وَٱلْمَوْعِظَةِ (velmev'izeti) — ve öğütle: 1 kez
- وَعِظْهُمْ (ve izhum) — ve onlara öğüt ver: 1 kez
- يَعِظُكُمُ (yeizukumu) — size öğüt veriyor: 1 kez
- يَعِظُكُمْ (yeizukum) — size böyle öğüt verir: 1 kez
- يَعِظُهُۥ (yeizuhu) — öğüt vererek: 1 kez
- يُوعَظُونَ (yuazune) — öğütlenen: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 20 / 25)

- **Bakara 2:66** — Biz bunu, onlara ve onlardan sonra gelecek kuşaklara ibret; muttakîlere[1] de bir öğüt olarak yaptık.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/66-ayet.md
- **Bakara 2:231** — Boşadığınız kadınlar, iddetlerini[1] tamamlayınca, onları ya meşru bir şekilde tutun ya da meşru bir şekilde bırakın. Haklarını çiğneyip, zarar verecek şekilde onları tutmayın. Kim böyle davranırsa, kendisine zûlmetmiş olur. Allah'ın âyetlerini hafife almayın. Allah'ın üzerinizdeki nimetini; size öğüt vermek için indirdiği Kitâp'ı ve Hikmet'i[2] aklınızdan çıkarmayın. Allah'a karşı gelmekten sakının. Ve bilin ki Allah, Her Şeyi Gerçeğiyle Bilen'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/231-ayet.md
- **Bakara 2:232** — Boşadığınız kadınlar, bekleme sürelerini tamamlayınca; aralarında meşru bir şekilde anlaştıkları takdirde, onların eşleriyle[1] evlenmelerine engel olmayın. Bu, içinizden Allah'a ve Âhiret Günü'ne Îmân Edenlere yapılan bir öğüttür. Bu sizin için daha iffetli, daha temiz bir yoldur. Allah bilir, siz bilmezsiniz.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/232-ayet.md
- **Bakara 2:275** — Ribâ[1] yiyenler, ancak şeytânın dokunuşuyla çarptığı kimselerin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların, "Alışveriş de ribâ gibidir." demelerindendir. Oysa Allah, alışverişi helâl, ribâyı harâm kılmıştır. Kim Rabb'inden gelen öğüde uyarak, ribâdan vazgeçerse, geçmişte aldığı onundur. Onun kararı Allah'a kalmıştır. Kim tekrar ribâya dönerse, işte onlar ateş ehlidirler ve orada sürekli kalacaklardır.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/275-ayet.md
- **Ali İmran 3:138** — Bu; insanlar için bir açıklama, takvâ sahipleri için bir hidâyet[1] ve öğüttür.  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/138-ayet.md
- **Nisa 4:34** — Erkekler, kadınlar üzerinde kavvâmdırlar.[1] Kendi mallarından infak[2] etmelerinden dolayı Allah bazınızı bazınıza göre faddale[3] yapmıştır. İyi düzeltici kadınlar; bağlılık gösteren ve Allah'ın korumasını istediğini, kocalarının bulunmadığı zamanlarda da koruyanlardır. Nuşûzundan[4] endişe ettiğiniz kadınlara önce öğüt verin, sonra yataklarında yalnız bırakın, sonra bir süre ayrılın.[5] Eğer size uyarlarsa onların aleyhine bir yol aramayın. Kuşkusuz Allah Çok Yüce'dir ve Çok Büyük'tür.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/34-ayet.md
- **Nisa 4:58** — Allah, emanetleri[1] ehline[2] vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi buyurmaktadır. Allah, bununla size ne güzel öğüt veriyor. Kuşkusuz, Allah, Her Şeyi Duyan'dır, Her Şeyi Gören'dir.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/58-ayet.md
- **Nisa 4:63** — Allah, bu kimselerin kalplerinde olanı biliyor. Onlara aldırma, onlara öğüt ver ve onlara kendilerini etkileyici söz söyle.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/63-ayet.md
- **Nisa 4:66** — Eğer biz onlara: "Kendinizi öldürün[1] veya yurtlarınızdan[2] çıkın" diye yazsaydık,[3] çok azı hariç bunu yapmazlardı. Eğer kendilerine verilen öğüde uysalardı, elbette bu onlar için hem daha hayırlı hem kalıcı olarak daha sağlam olurdu.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/66-ayet.md
- **Maide 5:46** — Onların ardından, Tevrât'ı tasdik edici olarak, Meryem Oğlu Îsâ'yı gönderdik. Biz ona, içinde hidâyet ve nûr bulunan, Tevrât'ı tasdik eden, takvâ sahipleri için hidâyet ve öğüt olan İncil'i verdik.  
  https://akilkuran.com/maide-suresi/46-ayet.md
- **Araf 7:145** — Ona verdiğimiz levhalarda öğüt olmak üzere her şeyi açık bir şekilde yazdık. "Onu kuvvetle tut[1] ve halkına da onu en iyi şekilde tutmalarını buyur. Yakında size fâsıkların[2] yurdunu göstereceğim."  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/145-ayet.md
- **Araf 7:164** — Onlardan bir topluluk dedi ki: "Allah'ın yok edeceği veya şiddetli bir azâp ile cezalandıracağı bir halka ne diye öğüt veriyorsunuz?" Dediler ki: "Rabb'inize mazeret beyan etmek[1] için ve bir de belki takvâ sahibi olurlar."  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/164-ayet.md
- **Yunus 10:57** — Ey insanlar! Rabb'inizden size bir öğüt; göğüslerde olana bir şifa, Mü'minler için bir hidâyet ve rahmet gelmiştir.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/57-ayet.md
- **Hud 11:46** — Dedi ki: "Ey Nûh! O senin ehlinden değildir. Zira onun yaptığı doğru olmayan bir işti. Öyleyse hakkında bilgin olmayan[1] şeyi Benden isteme. Câhillerden[2] olmaktan seni sakındırıyorum."  
  https://akilkuran.com/hud-suresi/46-ayet.md
- **Hud 11:120** — Elçilerin haberlerinden, gönlünü yatıştıracak her şeyi sana anlatıyoruz. Bu hususta sana Hakk, Mü'minlere de öğüt ve hatırlatma geldi.  
  https://akilkuran.com/hud-suresi/120-ayet.md
- **Nahl 16:90** — Allah; adaleti, ihsanı[1] ve yakınlarınızda olanlara yardım etmeyi, buyurmakta; fahşâdan[2], münkerden[3] ve beğyiden[4] men etmektedir. İyice anlayıp tutmanız için size öğüt veriyor.  
  https://akilkuran.com/nahl-suresi/90-ayet.md
- **Nahl 16:125** — Rabb'inin yoluna, hikmetle[1] ve haseneti[2] öğütleyerek çağır. Onlarla en iyi şekilde mücadele et. Kuşkusuz Rabb'in, kimin Kendi yolundan saptığını çok iyi bilir; doğru yolda olanları da en iyi O bilir.  
  https://akilkuran.com/nahl-suresi/125-ayet.md
- **Nur 24:17** — Allah size öğüt veriyor: Eğer îmân etmiş kimselerseniz, böyle bir şeyi yapmayı ebediyen yasaklıyor.  
  https://akilkuran.com/nur-suresi/17-ayet.md
- **Nur 24:34** — Ve ant olsun ki size gerçeği apaçık gösteren âyetler, sizden önce yaşamış olan kuşaklardan örnekler ve takvâ sahipleri için bir va'az[1] indirdik.  
  https://akilkuran.com/nur-suresi/34-ayet.md
- **Şuara 26:136** — "Bize öğüt versen de veya öğüt verenlerden olmasan da bizim için birdir." dediler.  
  https://akilkuran.com/suara-suresi/136-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
