# وذر (wpr) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/wpr
- **Kuran'da:** 43 ayette, toplam 45 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab

## Anlam

İki kelimesi vardır: biri et parçası ve onu doğramak; öteki 'bırakmak' anlamıdır, bunun geçmiş zamanı ve mastarı kullanılmaz.

## Lisânü'l-Arab — وذر maddesi

> وذر: الوَذْرَةُ، بِالتَّسْكِينِ، مِنَ اللَّحْمِ: الْقِطْعَةُ الصَّغِيرَةُ مِثْلُ الفِدْرَةِ، وَقِيلَ: هِيَ البَضْعَةُ لَا عَظْمَ فِيهَا، وَقِيلَ: هِيَ مَا قُطِعَ مِنَ اللَّحْمِ مُجْتَمِعًا عَرْضاً بِغَيْرِ طُولٍ. وَفِي الْحَدِيثِ: / فأَتينا بِثَرِيدَةٍ كَثِيرَةِ الوَذْرِ / أَي كَثِيرَةِ قِطَعِ اللَّحْمِ، وَالْجَمْعُ وَذْرٌ ووَذَرٌ؛ عَنْ كُرَاعٍ؛ قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: فإِن كَانَ ذَلِكَ فوَذْرٌ اسْمُ جَمْعٍ لَا جَمْعٌ. ووَذَرَه وَذْراً: قَطَعَه. والوَذْرُ: بَضْعُ اللَّحْمِ. وَقَدْ وَذَرْتُ الوَذْرَةَ أَذِرُها وَذْراً إِذا بَضَعْتَها بَضْعاً. ووَذَّرْتُ اللَّحْمَ تَوْذِيراً: قِطْعَتُهُ، وَكَذَلِكَ الجُرْح إِذا شَرَطْتَهُ. والوَذْرَتانِ: الشَّفَتانِ؛ عَنْ أَبي عُبَيْدَةَ؛ قَالَ أَبو حَاتِمٍ: وَقَدْ غَلِطَ إِنما الوَذْرَتان الْقِطْعَتَانِ مِنَ اللَّحْمِ فَشُبِّهَتِ الشَّفَتَانِ بِهِمَا. وعَضُدٌ وذِرَة: كَثِيرَةُ الوَذْرِ، وامرأَة وَذِرَةٌ: رَائِحَتُهَا رَائِحَةُ الوَذْرِ، وَقِيلَ: هِيَ الْغَلِيظَةُ الشَّفَةِ. وَيُقَالُ لِلرَّجُلِ: يَا ابنَ شَامَّة الوَذْرِ وَهُوَ سَبٌّ يُكَنَّى بِهِ عَنِ الْقَذْفِ. وَفِي حَدِيثِ عُثْمَانَ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ: أَنه رُفِعَ إِليه رجلٌ قَالَ لِرَجُلٍ: يَا ابْنَ شامَّة الوَذْرِ، فحَدَّه، وَهُوَ مِنْ سِبابِ العَرَبِ وذَمِّهم، وإِنما أَراد يَا ابْنَ شامَّة المَذاكير يَعْنُونَ الزِّنَا كأَنها كَانَتْ تَشُمُّ كَمَراً مُخْتَلِفَةً فَكُنِّيَ عَنْهُ، وَالذَّكَرُ: قِطْعَةٌ مِنْ بَدَنِ صَاحِبِهِ، وَقِيلَ: أَرادوا بِهَا القُلَفَ جَمْعُ قُلْفَةِ الذَّكَرِ، لأَنها تُقْطَعُ، وَكَذَلِكَ إِذا قَالَ لَهُ: يَا ابْنَ ذَاتِ الرَّايَاتِ، وَيَا ابْنَ مُلْقى أَرحُل الرُّكْبانِ وَنَحْوُهَا، وَقَالَ أَبو زَيْدٍ فِي قَوْلِهِمْ: يَا ابْنَ شَامَّةِ الوَذْرِ أَراد بِهَا القُلَفَ، وَهِيَ كَلِمَةُ قَذْفٍ. ابن الأَعرابي: الوَدَفَةُ والوَذَرَةُ بُظارةُ المرأَة. وَفِي الْحَدِيثِ: / شَرُّ النِّسَاءِ الوَذِرَةُ المَذِرَةُ / وَهِيَ الَّتِي لَا تَسْتَحِي عِنْدَ الْجِمَاعِ. ابْنُ السِّكِّيتِ: يُقَالُ ذَرْ ذَا، ودَعْ ذَا، وَلَا يُقَالُ وَذَرْتُه وَلَا وَدَعْتُه، وأَما فِي الْغَابِرِ فَيُقَالُ يَذَرُه ويَدَعُه وأَصله وَذِرَهُ يَذَرُه مِثَالُ وَسِعَه يَسَعُه، وَلَا يُقَالُ واذِرٌ وَلَا وَادِعٌ، وَلَكِنْ تَرَكْتُهُ فأَنا تَارِكٌ. وَقَالَ اللَّيْثُ: الْعَرَبُ قَدْ أَماتت الْمَصْدَرَ مِنْ يَذَرُ والفعلَ الْمَاضِيَ، فَلَا يُقَالُ وَذِرَهُ وَلَا وَاذِرٌ، وَلَكِنْ تَرَكَهُ وَهُوَ تَارِكٌ، قَالَ: وَاسْتَعْمَلَهُ فِي الْغَابِرِ والأَمر فإِذا أَرادوا الْمَصْدَرَ قَالُوا ذَرْهُ تَرْكاً، وَيُقَالُ هُوَ يَذَرُه تَرْكًا. وَفِي حَدِيثِ أُم زَرْعٍ: إِني أَخاف أَن لَا أَذَرَه / أَي أَخاف أَن لَا أَترك صِفَتَهُ وَلَا أَقطعها مِنْ طُولِهَا، وَقِيلَ: مَعْنَاهُ أَخاف أَن لَا أَقدر عَلَى تَرْكِهِ وَفِرَاقِهِ لأَن أَولادي مِنْهُ والأَسباب الَّتِي بَيْنِي وَبَيْنَهُ؛ وَحُكْمُ يَذَرُ فِي التَّصْرِيفِ حُكْمُ يَدَعُ. ابْنُ سِيدَهْ: قَالُوا هُوَ يَذَرُه تَرْكاً وأَماتوا مَصْدَرَهُ وَمَاضِيَهُ، وَلِذَلِكَ جَاءَ عَلَى لَفْظِ يَفْعَلُ وَلَوْ كَانَ لَهُ مَاضٍ لَجَاءَ عَلَى يَفْعُلُ أَو يَفْعِلُ، قَالَ: وَهَذَا كُلُّه أَو جُلُّه قِيلُ سِيبَوَيْهِ. وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ: فَذَرْنِي وَمَنْ يُكَذِّبُ بِهذَا الْحَدِيثِ؛ مَعْنَاهُ كِلْه إِليّ وَلَا تَشْغَلْ قَلْبَكَ بِهِ فإِني أُجازيه. وَحُكِيَ عَنْ بَعْضِهِمْ: لَمْ أَذِرْ وَرائي شَيْئًا، وَهُوَ شَاذٌّ، وَاللَّهُ أَعلم.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr

## Türevler

- فَذَرْهُمْ (fezerhum) — bırak onları: 6 kez
- وَذَرُوا۟ (ve zeru) — ve bırakın: 4 kez
- وَتَذَرُونَ (ve tezerune) — ve bırakıyorsunuz: 3 kez
- وَيَذَرُونَ (ve yezerune) — geriye bıraktıkları: 3 kez
- تَذَرُ (tezeru) — bırakmaz: 2 kez
- تَذَرُنَّ (tezerunne) — bırakmayın: 2 kez
- ذَرْهُمْ (zerhum) — bırak onları: 2 kez
- فَذَرُوهَا (fezeruha) — bırakın onu: 2 kez
- أَتَذَرُ (etezeru) — bırakacak mısın?: 1 kez
- تَذَرْ (tezer) — bırakma: 1 kez
- تَذَرْنِى (tezerni) — beni bırakma: 1 kez
- تَذَرْهُمْ (tezerhum) — onları bırakırsan: 1 kez
- ذَرْنَا (zerna) — bizi bırak: 1 kez
- ذَرْنِى (zerni) — beni yalnız bırak: 1 kez
- ذَرُونَا (zeruna) — bizi bırakın: 1 kez
- ذَرُونِىٓ (zeruni) — bırakın beni: 1 kez
- فَتَذَرُوهَا (fe tezeruha) — ötekini bırakmayın: 1 kez
- فَذَرْنِى (fezerni) — bana bırak: 1 kez
- فَذَرُوهُ (fezeruhu) — bırakın onu: 1 kez
- فَنَذَرُ (fenezeru) — böyle bırakırız: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden (ilk 19 / 45)

- **Bakara 2:234** — Sizden ölenlerin geride bıraktıkları eşleri, kendi kendilerine dört ay on gün beklerler. Bu süreyi tamamlayınca, kendi haklarında verecekleri meşru kararlarda sizin için bir sorumluluk yoktur. Allah yaptığınız her şeyden haberdardır.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/234-ayet.md
- **Bakara 2:240** — Sizden, ölüp de geride eşler bırakacak olan erkekler; eşlerinin evlerinden çıkarılmaksızın bir yıla kadar geçimlerinin teminini vasiyet etsinler. Eğer, kendileri çıkmak isterlerse, kendi haklarında uygun olanı yapmalarında sizin için bir sorumluluk yoktur. Allah, Mutlak Üstün Olan'dır En Doğru Hüküm Veren'dir.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/240-ayet.md
- **Bakara 2:278** — Ey Îmân Edenler! Allah'a karşı takvâlı olun. Eğer Mü'min'seniz, ribâdan geriye kalanı almayın.  
  https://akilkuran.com/bakara-suresi/278-ayet.md
- **Ali İmran 3:179** — Allah, tayyib[1] olanı habis[2] olandan ayırmadan; Mü'minleri içinde bulunduğunuz şu durumda bırakacak değildir. Allah, sizi gaipten[3] haberdar edecek de değildir. Ancak Allah, resûllerinden dilediğini seçer. O halde, Allah'a ve Resûllerine îmân edin. Eğer îmân edip, takvâlı davranırsanız, sizin için büyük bir ödül vardır.  
  https://akilkuran.com/ali-imran-suresi/179-ayet.md
- **Nisa 4:129** — Ne kadar isteseniz de kadınlar arasında[1] tam anlamı ile adaletli olmaya kesinlikle güç yetiremezsiniz. O halde, anlaşmazlığı çözümsüz hale getirip, onları yüzüstü bırakmayın. Eğer, arayı düzelterek, takvâlı davranırsanız kuşkusuz ki Allah, Çok Bağışlayıcı'dır, Rahmeti Kesintisiz'dir.  
  https://akilkuran.com/nisa-suresi/129-ayet.md
- **Enam 6:70** — Dinlerini oyun ve eğlence edinen, Dünya hayatının aldattığı kimseleri bırak. Hiç kimsenin kazandığı şeyle bir felaket yaşamaması için Kur'an ile uyar. O kimse için Allah'tan başka ne bir veli[1] ne de bir şefaatçi[2] vardır. O, bütün varlığını fidye olarak verse de ondan kabul edilmez. Onlar, kazandıklarından dolayı mahvolan kimselerdir. Onlar için kaynar sudan bir içecek ve can yakıcı bir azâp vardır.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/70-ayet.md
- **Enam 6:91** — Allah'ı gereği gibi takdir etmediler. "Allah, beşere[1] hiçbir şey indirmedi." dediler. De ki: "Mûsâ'nın insanlar için bir nûr[2] ve hidâyet olarak getirdiği; sizin yazılı sayfalar haline getirip bir kısmını açıklayıp ama çoğunu da gizlediğiniz; sizin de atalarınızın da bilmediğiniz şeyler, kendisiyle size öğretilen Kitâp'ı kim indirdi?" Sen, "Allah" de. Ve sonra bırak onları, daldıkları bataklıkta oynaya dursunlar!  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/91-ayet.md
- **Enam 6:110** — İlkin ona inanmadıkları gibi.[1] Onların gönüllerini ve basiretlerini[2] tersyüz ederiz ve onları azgınlıkları içinde bocalar halde bırakırız.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/110-ayet.md
- **Enam 6:112** — Böylece her Nebi'ye ins ve cinn[1] şeytânları düşman yaptık. Onların kimileri kimilerine aldatıcı yaldızlı sözler vahyederler.[2] Eğer Rabb'in dileseydi bunu yapamazlardı. Onları iftiralarıyla baş başa bırak.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/112-ayet.md
- **Enam 6:120** — Günahın açığını da gizlisini de bırakın. Günah işleyenler, işledikleri günahın karşılığını göreceklerdir.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/120-ayet.md
- **Enam 6:137** — Böylece ortakları,[1] Müşriklerden çoğuna evlatlarını öldürmeyi[2] hoş gösterdiler.[3] Hem onları mahvetmek hem de dinlerini karmakarışık etmek için. Eğer Allah dileseydi bunu yapamazlardı. Öyleyse onları uydurduklarıyla baş başa bırak.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/137-ayet.md
- **Araf 7:70** — "Sen, bize, tek olan Allah'a kulluk etmemiz ve atalarımızın kulluk ettiklerini bırakmamız için mi geldin? Eğer doğru sözlülerdensen, haydi bizi tehdit ettiğin şeyi getir!" dediler.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/70-ayet.md
- **Araf 7:73** — Semûd halkına da kardeşleri Sâlih'i gönderdik: "Ey halkım: Allah'a kulluk edin. Sizin için Ondan başka ilâh yoktur. Rabb'inizden size bir beyyinât[1] gelmiştir. İşte şu Allah'ın dişi devesi,[2] sizin için bir âyettir.[3] Bırakın onu, Allah'ın arzında otlasın. Kötü bir amaçla ona yaklaşmayın. Yoksa sizi yakın bir azâp yakalar." dedi.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/73-ayet.md
- **Araf 7:127** — Firavun halkının meleleri[1]: "Mûsâ'yı ve yanında yer alanları, yeryüzünde bozgunculuk yapsınlar, seni ve ilâhlarını terk etsinler diye mi bırakacaksın?" dediler. O da: "Oğullarını öldürüp, kadınlarını sağ bırakacağız. Kuşkusuz, biz onların üzerinde kahredicileriz." dedi.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/127-ayet.md
- **Araf 7:180** — En iyi isimler Allah'ındır. Öyleyse Onu, onlarla çağırın. Ona yakışmayan isimlerle çağıran kimseleri bırakın. Onlar, yaptıklarının cezasını görecekler.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/180-ayet.md
- **Araf 7:186** — Allah, kimi saptırırsa[1] ona doğru yolu gösterecek yoktur. Onları, azgınlıkları içinde bocalar durumda bırakır.  
  https://akilkuran.com/araf-suresi/186-ayet.md
- **Tevbe 9:86** — "Allah'a îmân edin, Resûl'ü ile birlikte cihâd edin." diye bir sûre indirildiği zaman, onlardan servet sahibi olanlar, senden izin istediler: "Bırak bizi oturanlarla beraber oturalım." dediler.  
  https://akilkuran.com/tevbe-suresi/86-ayet.md
- **Yunus 10:11** — İnsanların, hayrı acele istedikleri gibi, Allah da şerri onlara acele verseydi, muhakkak süreleri bitirilirdi. Ama Biz, Bizimle karşılaşmayı ummayanları, kendi hallerine bırakırız. Azgınlıkları içinde bocalar dururlar.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/11-ayet.md
- **Hud 11:64** — "Ey halkım! İşte şu Allah'ın dişi devesi[1], sizin için bir âyettir.[2] Bırakın onu, Allah'ın arzında otlasın. Kötü bir amaçla ona yaklaşmayın. Yoksa sizi yakın bir azâp yakalar."  
  https://akilkuran.com/hud-suresi/64-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
