# ختر (xtr) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/xtr
- **Kuran'da:** 1 ayette, toplam 1 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât

## Anlam

Gevşeklik ve gücünü yitirmek temel anlamdır; vefada geri kalmak olan hainlik, hile (ahdi bozma) bundan doğar. Kur'an'da ahdi bozan nankör için bu sözcük kullanılır.

## Lisânü'l-Arab — ختر maddesi

> ختر: الخَتْرُ: شَبِيهٌ بالغَدْرِ وَالْخَدِيعَةِ؛ وَقِيلَ: هُوَ الْخَدِيعَةُ بِعَيْنِهَا؛ وَقِيلَ: هُوَ أَسوأُ الْغَدْرِ وأَقبحه. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ. وَيُقَالُ: خَتَرَهُ فَهُوَ خَتَّارٌ. وَفِي الْحَدِيثِ: / مَا خَتَرَ قومٌ بِالْعَهْدِ إِلَّا سُلِّطَ عَلَيْهِمُ الْعَدُوُّ؛ الخَتْرُ: الغَدْرُ؛ خَتَرَ يَخْتِر؛ فَهُوَ خاتِرٌ، وخَتَّارٌ لِلْمُبَالَغَةِ. وَفِي الْخَبَرِ: / لَنْ تَمُدَّ لَنَا شِبْراً مِنْ غَدْرٍ إِلَّا مَدَدْنا لَكَ بَاعًا مِنْ خَتْرٍ؛ خَتَرَ يَخْتُر خَتْراً وخُتُوراً، فَهُوَ خَاتِرٌ وخَتَّار وخِتِّيرٌ وخَتُورٌ. ابْنُ عَرَفَةَ: الخَتْرُ الْفَسَادُ، يَكُونُ ذَلِكَ فِي الْغَدْرِ وَغَيْرِهِ؛ يُقَالُ: خَتَّرَهُ الشرابُ إِذا فَسَدَ بِنَفْسِهِ وَتَرَكَهُ مُسْتَرْخِيًا. والخَتَرُ: كالخَدَرِ، وَهُوَ مَا يأْخذ عِنْدَ شُرْبِ دَوَاءٍ أَو سُمٍّ حَتَّى يَضْعُفَ ويَسْكَرَ. والتَّختُّر: التَّفَتُّر وَالِاسْتِرْخَاءُ؛ يُقَالُ: شَرِبَ اللَّبَنَ حَتَّى تَخَتَّر. وتَخَتَّر: فَتَرَ بدنُه مِنْ مَرَضٍ أَو غَيْرِهِ. ابْنُ الأَعرابي: خَتَرَتْ نَفْسُهُ أَي خَبُثَتْ وتَختَّرَتْ وَنَحْوُ ذَلِكَ، بِالتَّاءِ، أَي استرختْ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 4, s. 229 — https://shamela.ws/book/1687/2189

## Kitâbu'l-Ayn — ختر maddesi

> الختر: شبه الغدر، ورجل ختار: غدار. والختر كالخدر، وهو ضعف يأخذك من شرب دواء أو سم أو سكر، تقول: انخترت يدي.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 4, s. 236 — https://shamela.ws/book/1682/1344

## Mekâyîsü'l-Luğa — ختر maddesi

> الخاء والتاء والراء أصل يدل على توان وفتور. يقال تختر الرجل في مشيته، وذلك أن يمشي مشية الكسلان. ومن الباب الختر، وهو الغدر، وذلك أنه إذا ختر فقد قعد عن الوفاء. والختار: الغدار. قال الله تعالى: {وما يجحد بآياتنا إلا كل ختار كفور} [لقمان: 32] .

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 2, s. 244 — https://shamela.ws/book/21710/804

## Müfredât — ختر maddesi

> الختر: غدر يختر فيه الإنسان، أي: يضعف ويكسر لاجتهاده فيه، قال الله تعالى: كل ختار كفور [لقمان/ 32] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 274 — https://shamela.ws/book/23636/256

## Türevler

- خَتَّارٍۢ (hattarin) — gaddarlardan: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Lokman 31:32** — Ve karanlık gölgeler gibi dalgalar onları sardığı zaman, dini Ona has kılarak Allah'a yalvarırlar. Ama onları karaya çıkarıp kurtardığı zaman, onlardan bir kısmı orta bir yol tutar. Ve Bizim âyetlerimize ancak, tam hain ve tam nankör olanlardan başkası bile bile ilgisiz kalmaz.  
  https://akilkuran.com/lokman-suresi/32-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
