# Yusuf 12:76

- **Sure:** 12. Yusuf (111 ayet)
- **Ayet:** 76 / 111
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/yusuf-suresi/76-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَٓاءِ اَخ۪يهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَٓاءِ اَخ۪يهِۜ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَۜ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ ف۪ي د۪ينِ الْمَلِكِ اِلَّٓا اَنْ يَشَٓاءَ اللّٰهُۜ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَنْ نَشَٓاءُۜ وَفَوْقَ كُلِّ ذ۪ي عِلْمٍ عَل۪يمٌ

## Okunuş

Fe bedee bi ev'ıyetihim kable viai ahihi, summestahreceha min viai ahih, kezalike kidna li yusuf, ma kane li ye'huze ehahu fi dinil meliki, illa en yeşaallah, nerfeu derecatin men neşa', ve fevka kulli zi ilmin alim.

## Mealler (22)

### Şinasi Güneş meali

Bunun üzerine aramaya kardeşinin erzağından önce onların erzaklarıyla başladı. Sonra onu kardeşinin erzağından çıkarttı. Yusuf için işte böyle bir plan yaptık. Allah'ın gerekli görmesi dışında, kralın dinine göre kardeşini alıkoyması olur şey değildi. Gerekli gördüğümüz kimsenin derecelerini yükseltiriz. Her bilgi sahibinin üzerinde bir bilen vardır.

### Erhan Aktaş meali

Bunun üzerine, kardeşinin yükünden önce diğerlerinin yükünü aramaya başladı. Sonra su kabını öz kardeşinin yükünden bulup çıkardı. İşte Yusuf için böyle bir tedbir aldık. Allah, böyle dilemeseydi hükümdarın dinine[1] göre kardeşini alıkoyamayacaktı. Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Her bilenin üstünde bir bilen vardır.

1. Din kavram olarak, Kur'an'da, inanç sistemi, yaşam biçimi, toplumsal düzen, yasa, hesap, karşılık, ceza vb. anlamlarda kullanılmaktadır. Dinin esas anlamlarından birisi itibariyle, yaşamı düzenleyen ilke ve kuralların referans alındığı "değerler" demektir. Kur'an'a göre, "yaşamı" düzenlemede vahyin değerlerini referans almayan her düşünce ve inanç Cahiliye'dir. Keza insanlar; yaşamlarını, düzenlerini ve sistemlerini hangi değerleri referans alarak belirliyorlarsa, onların dini referans aldıkları değerlerdir (Bkz 3:73; 6:70; 7:51; 12:76; 40:26; 109:6). Kur'an, nasıl ki Mekkeli müşriklerin Cahiliye değerlerini referans alan düzenlerini, sistemlerini "din" olarak tanımlıyorsa; günümüzün Kur'an'ı referans almayan bütün düzen ve sistemleri de "birer dinidirler." Ancak şu gerçek göz ardı edilmemelidir: Allah, Kur'an'i değerleri referans almak koşulu ile yaşadığımız hayatı düzenlemeyi insana bırakmıştır: Nasıl bir yönetim biçimi, nasıl bir ekonomik sistem, nasıl bir hukuk sistemi, nasıl bir yaşam biçimi vb. olması gerektiği konusunda yetki de görev de sorumluluk da insana aittir. Kur'an'ı referans almak koşulu ile günün koşul ve ihtiyaçlarına göre istenilen düzeni/sistemi/yönetimi kurmak insana bırakılmış bir husustur.

### Diyanet İşleri meali

Bunun üzerine Yusuf, kardeşinin yükünden önce onların yüklerini aramaya başladı. Sonra su kabını kardeşinin yükünden çıkardı. İşte biz Yusuf'a böyle bir plan öğrettik. Yoksa kralın kanunlarına göre kardeşini alıkoyamazdı. Ancak Allah'ın dilemesi başka. Biz dilediğimiz kimsenin derecelerini yükseltiriz. Her ilim sahibinin üstünde daha iyi bir bilen vardır.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Bunun üzerine kardeşinin kabından evvel onların kaplarından başladı, sonra onu kardeşinin kabından çıkardı, işte Yusüf için böyle bir tedbir yaptık, Melikin dininde (ceza kanununda) kardeşini almasına çare yoktu, lakin Allahın dilemesi başka, biz dilediğimizi derecelerle yükseltiriz ve her ilim sahibinin fevkında bir alim vardır.

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Bunun üzerine Yusuf öz kardeşinin heybesinden önce, öteki kardeşlerin heybelerini aramaya başladı. Nihayet su kabını, öz kardeşinin heybesinden çıkardı. Yusuf'a böyle bir tuzak öğretmiştik. Yoksa Yusuf, Allah'ın dilemesi dışında, kralın dinine göre öz kardeşini alamazdı. Dilediklerimizi derece derece yükseltiriz biz. Her bilgi sahibinin üstünde bir başka bilen vardır.

### Ali Bulaç meali

Böylece (Yusuf) kardeşinin kabından önce onların kablarını (yoklamaya) başladı, sonra onu kardeşinin kabından çıkardı. İşte biz Yusuf için böyle bir plan düzenledik. (Yoksa) Hükümdarın dininde (yürürlükteki kanuna göre) kardeşini (yanında) alıkoyamazdı. Ancak Allah'ın dilemesi başka. Biz dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Ve her bilgi sahibinin üstünde daha iyi bir bilen vardır.

### Ali Aydın meali

Bunun üzerine Yusuf, kardeşinin yükünden önce onların yüklerini (aramaya)

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Yûsuf kardeşinin yükünden önce onlarınkini aramaya başladı; sonra kardeşinin yükünden su kabını çıkardı. İşte biz Yûsuf'a böyle bir plan kullanmasını vahyettik. Çünkü hükümdarın kanunlarına göre kardeşini alıkoyamazdı. Ancak Allah'ın dilemesi başka. Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Her ilim sahibinden üstün bir bilen bulunur.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/12/76_

### Şaban Piriş meali

Yusuf kardeşinin eşyalarından önce onlarınkini aramaya başladı. Sonra kardeşinin yükünden su kabını çıkardı. Yusuf için böyle bir tuzak kurduk. Yoksa hükümdarın dinine göre kardeşini Allah dilemeseydi alıkoyamayacaktı. Dilediğimizin derecesini yükseltiriz. Her ilim sahibinden üstün bir ilim sahibi vardır

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/12/76_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Bunun üzerine Yusuf, kardeşinin yükünden önce onların yüklerini (aramaya) başladı. Sonra da onu, kardeşinin yükünden çıkarttı. İşte biz Yusuf'a böyle bir tedbir öğrettik, yoksa kralın kanununa göre kardeşini tutamayacaktı. Ancak Allah'ın dilemesi hariç. Biz kimi dilersek onu derecelerle yükseltiriz. Zira her ilim sahibinin üstünde daha iyi bilen birisi vardır.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/12/76_

### Mustafa İslamoğlu meali

Bunun ardından, (Yusuf'un huzuruna getirildiler). O, öz kardeşinin yükünden önce diğerlerinin yüklerini aratarak işe başladı. Sonunda onu öz kardeşinin yükünden çıkarttı. İşte Yusuf'un (arzusunu gerçekleştirmek) için böyle bir planı yürürlüğe Biz koyduk. Eğer Allah böyle dilememiş olsaydı, kralın hukuk sistemine göre kardeşini alıkoyması doğru olmazdı. Biz, dilediğimiz kimseyi (ilmen) kat kat yüceltiriz; fakat her bilenin üstünde her şeyi bilen bir (Allah) vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

### Muhammed Esed meali

Bunun üzerine (kovuşturma için Yusuf'un yanına getirildiler,) Yusuf, arama işine küçük kardeşi (Bünyamin)in yükünden önce üvey kardeşlerinin yüklerinden başladı; ve sonunda kupayı (küçük) kardeşinin yükünde bulup çıkardı. Yusuf(un dileğine erişmesi) için Biz olayları işte böyle düzenledik; Allah (böyle) dilemeseydi, Kral'ın yasalarına göre, (Yusuf) kardeşini (başka türlü) alıkoyamazdı. Biz dilediğimiz kimseyi (bilgice) yüksek düzeylere çıkarırız, fakat her bilgi sahibinin üstünde her şeyi bilen (Allah) vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

### Edip Yüksel meali

Kardeşinin yükünden önce onların yüklerinden başladı ve sonra su kabını kardeşinin yükünden çıkardı. Biz Yusuf'a böyle bir planı öğretmiştik. Kralın yasasını uygulasaydı kardeşini alıkoyamazdı; ALLAH dilese başka. Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Her bilenin üstünde daha iyi bir bilen vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

1. * Mısır devletinin bir görevlisi olarak, Yusuf'un kralın yasası yerine İsrail oğullarının yasasını uygulaması etiksel olarak yanlış görülebilir; ancak Yusuf'un bu yasadışı uygulamada herhangi bir kişiye ve topluma zarar vermemesi ve niyetinin dürüstlüğü kendisi için bir savunma oluşturur. Nitekim bu iyi niyetli "hile" ile bir aile trajedisine son vermiştir.

### Mehmet Okuyan meali

Bunun üzerine (Yusuf), kardeşinin (Bünyamin'in) yükünden önce onların (diğer kardeşlerinin) yüklerini (aramaya) başlamıştı. Sonra da onu (kayıp su kabını) kardeşinin (Bünyamin'in) yükünden çıkartmıştı. İşte biz Yusuf'a böyle bir tedbir (çare) öğretmiştik; (yoksa) -Allah'ın dilemesi hariç- hükümdarın kanununa göre kardeşini (yanında) tutamayacaktı. Biz dilediğimizi (layık olanı) derecelerle yükseltiriz. Her bilgi sahibinin üzerinde daha iyi bilen (birisi) vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

1. Bünyamin'in yükünden başlansaydı bir şüphe meydana gelebilirdi. O nedenle Hz. Yusuf önceliği diğer yüklere vermiş, kardeşinin yükünü en sona bırakmıştı.
2. Burada hırsızlık suçlaması nedeniyle hiç kimse zarar görmemiş ve mağduriyet yaşamamıştı. Bu olay nedeniyle kardeşler üzüntü yaşamışlarsa da bu onların fazlasıyla hak ettiklerinin bir kısmı bile değildi.

### Süleymaniye Vakfı meali

Bunun üzerine Yusuf, kardeşinin çuvalından önce diğerlerinin çuvallarında arama yapmaya başladı. Sonra su tasını kardeşinin çuvalından bulup çıkardı. Biz Yusuf'a böyle bir çözüm yolu gösterdik. Aksi takdirde kralın kanununa göre Yusuf kardeşini alıkoyamazdı. Ancak Allah başka bir durum ortaya çıkarırsa başka. Biz istediğimiz kişinin derecesini kat kat yükseltiriz. Her bilgi sahibinin üstünde bir bilen vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

1. Keyd (كيد) kelimesi, bir şeyi sağlam bir şekilde çözmeyi ifade eder (Mekayis). Ayrıca bkz. {{22:15}}Hac 22/15.{{/}}
2. Rivayetlere göre o dönem yürürlükte olan Mısır ceza kanununa göre hırsızlığın cezası, hırsıza sopa vurmak ve çaldığı malı iki misliyle ödettirmekti.
3. Şae (شاء) fiili, "bir şey yapmak" anlamındaki şey (شيء) mastarından türemiştir. Allah'ın yapması o şeyi var etmesi, insanın yapması da o şey için gereken çabayı göstermesidir (Müfredat). Allah, her şeyi bir ölçüye göre var eder ({{54:49}}Kamer 54/49,{{/}} {{13:8}}Ra'd 13/8{{/}}). İmtihanla ilgili şeyleri iyi ve kötü diye ikiye ayırmıştır ({{21:35}}Enbiya 21/35{{/}}). Allah, herkesin doğru yolda olmasını ister ({{4:26}}Nisa 4/26{{/}}) ama sadece doğru şeyler yapanı doğru yolda sayar ({{24:46}}Nur 24/46{{/}}). Yaptığının doğru veya yanlış olduğunu da kişiye ilham eder. Onun için doğru davrananın içi rahat, yanlış davrananın içi de sıkıntılı olur ({{91:7}}Şems 91/7{{/}}-{{91:10}}10{{/}}). Buna göre şae (شاء) fiilinin öznesi Allah olursa "gerekeni yaptı veya yarattı", insan olursa "gerekeni yaptı" anlamında olur. Allah insanlara, tercihlerine göre davranma hürriyeti vermeseydi hiç kimse yanlış bir şey yapamaz ve imtihan diye bir şey de olmazdı ({{16:93}}Nahl 16/93{{/}}). Yanlış kader anlayışını imanın bir esası gibi İslam'a yerleştirmek isteyenler, büyük bir çarpıtma yaparak şae (شاء) fiiline irade yani isteme ve dileme anlamı vermiş; bunu, tefsirlere hatta sözlüklere bile yerleştirerek birçok ayetin mealini bozmuşlardır. Bkz: https://www.suleymaniyevakfi.org/akaid-arastirmalari/kuranda-sey-mesiet-irade-ve-fitrat.html

### Ahmed Hulusi meali

Bunun üzerine (Yusuf) aramaya, kardeşinin heybesinden önce onların heybelerinden başladı. . . Sonra onu (su maşrapasını) kardeşinin heybesinden bulup çıkarttı. . . (Olayı) Yusuf'un lehine işte böyle geliştirdik. Yoksa O (Yusuf), Allah'ın dilemesi hariç, Melik'in dinine (Melik'in yönetim kurallarına göre) kardeşini alacak durumda değildi. . . Dilediğimizin bilgisini arttırırız. Her ilim sahibinin üstünde Her şeyi Bilen vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

### Bayraktar Bayraklı meali

Bunun üzerine Yusuf, kendi kardeşinin yükünden önce onların yüklerini aramaya başladı. Sonra da eşyayı, kardeşinin yükünden çıkarttı. İşte biz Yusuf'a böyle bir tedbir öğrettik; yoksa kralın hukukuna göre kardeşini alıkoyamayacaktı. Ancak Allah'ın dilemesi hariç. Biz kimi dilersek onu derecelerle yükseltiriz. Zira her ilim sahibinin üstünde daha iyi bilen birisi vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

### Süleyman Ateş meali

Bunun üzerine (Yusuf), kardeşinin yükünden önce ötekilerin yüklerini aramağa başladı; sonra tası kardeşinin yükünden çıkardı. İşte Yusuf'a böyle bir çare öğrettik. Yoksa kralın dini(kanunu)na göre (Yusuf) kardeşini alamazdı. Meğer Allah dilemiş olsun. (Biz) dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Her bilgi sahibinin üstünde daha bir bilen vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

### Ali Rıza Safa meali

Bunun üzerine, kardeşinin yükünden önce, onların yüklerinden başladı. Sonra, kardeşinin yükünden onu bulup çıkardı. Yusuf için, işte böyle bir düzen hazırladık. Allah dilemeseydi, kralın yasalarına göre, kardeşini alıkoyamazdı. Dilediğimiz kimseyi konumlarla yükseltiriz. Her bilgisi olanın üstünde de daha iyi bir bilen vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

### Gültekin Onan meali

Böylece (Yusuf) kardeşinin kabından önce onların kablarını (yoklamaya) başladı, sonra onu kardeşinin kabından çıkardı. İşte biz Yusuf için böyle bir plan düzenledik. (Yoksa) Hükümdarın dininde (yürürlükteki kanuna göre) kardeşini (yanında) alıkoyamazdı. Ancak Tanrı'nın dilemesi başka. Biz dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Ve her bilgi sahibinin üstünde daha iyi bir bilen vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

### İbni Kesir meali

Bunun üzerine kardeşinin kablarından evvel onlarınkini aramaya başladı. Sonra onu kardeşinin kabından çıkardı. İşte Biz, Yusuf için böyle bir tedbir kullandık. Yoksa o hükümdarın dinine göre; kardeşini tutabilecek değildi. Meğer ki Allah dileye. Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Ve her bilgi sahibinin üstünde bir bilen vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

### Hasan Basri Çantay meali

Bunun üzerine (Yuusuf), kardeşinin kabından evvel onların kafalarını (aramıya) başladı. Nihayet onu kardeşinin kabından çıkardı. İşte biz Yuusuf için böyle bir tedbir kullandık. Yoksa o, padişahın dinine göre kardeşini (esir olarak) tutabilecek değildi: Meğer ki Allahın iradesi ola. Biz kimi dilersek onu nice derecelerle yükseltiriz. Her ilim saahibinin üstünde daha iyi bilen vardır.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/12/76_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| فَبَدَأَ | febedee | (aramağa) başladı | [bdA](https://akilkuran.com/bdA) |
| بِأَوْعِيَتِهِمْ | biev'iyetihim | onların yüklerini | [wEy](https://akilkuran.com/wEy) |
| قَبْلَ | kable | önce | [qbl](https://akilkuran.com/qbl) |
| وِعَآءِ | viaa'i | yükünden | [wEy](https://akilkuran.com/wEy) |
| أَخِيهِ | ehihi | kardeşinin | [Axw](https://akilkuran.com/Axw) |
| ثُمَّ | summe | sonra |  |
| ٱسْتَخْرَجَهَا | stehraceha | (tası) çıkardı | [xrj](https://akilkuran.com/xrj) |
| مِن | min |  |  |
| وِعَآءِ | viaa'i | yükünden | [wEy](https://akilkuran.com/wEy) |
| أَخِيهِ ۚ | ehihi | kardeşinin | [Axw](https://akilkuran.com/Axw) |
| كَذَٰلِكَ | kezalike | işte böyle |  |
| كِدْنَا | kidna | bir çare öğrettik | [kyd](https://akilkuran.com/kyd) |
| لِيُوسُفَ ۖ | liusufe | Yusuf'a |  |
| مَا | ma |  |  |
| كَانَ | kane | idi | [kwn](https://akilkuran.com/kwn) |
| لِيَأْخُذَ | liye'huze | yoksa alamaz | [Axp](https://akilkuran.com/Axp) |
| أَخَاهُ | ehahu | kardeşini | [Axw](https://akilkuran.com/Axw) |
| فِى | fi | göre |  |
| دِينِ | dini | dini(kanunu)na | [dyn](https://akilkuran.com/dyn) |
| ٱلْمَلِكِ | l-meliki | kralın | [mlk](https://akilkuran.com/mlk) |
| إِلَّآ | illa | dışında |  |
| أَن | en | eğer |  |
| يَشَآءَ | yeşa'e | dilemesi | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| ٱللَّهُ ۚ | llahu | Allah'ın |  |
| نَرْفَعُ | nerfeu | biz yükseltiriz | [rfE](https://akilkuran.com/rfE) |
| دَرَجَـٰتٍۢ | deracatin | derecelerle | [drj](https://akilkuran.com/drj) |
| مَّن | men | kimseyi |  |
| نَّشَآءُ ۗ | neşa'u | dilediğimiz | [$yA](https://akilkuran.com/$yA) |
| وَفَوْقَ | vefevka | ve üstünde (vardır) | [fwq](https://akilkuran.com/fwq) |
| كُلِّ | kulli | her | [kll](https://akilkuran.com/kll) |
| ذِى | zi | sahibinin |  |
| عِلْمٍ | ilmin | bilgi | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |
| عَلِيمٌۭ | alimun | daha bir bilen | [Elm](https://akilkuran.com/Elm) |

## Kökler

- **بدا (bdA)** — Bir şeyi açmak, ona başlamak  
  https://akilkuran.com/bdA
- **وعي (wEy)** — Bir şeyi içine toplamak  
  https://akilkuran.com/wEy
- **قبل (qbl)** — Bir şeyin başka bir şeye yönelip onunla yüz yüze gelmesi  
  https://akilkuran.com/qbl
- **اخو (Axw)** — İbn Fâris'e göre müstakil bir kök değildir, hemze vavdan dönmüştür  
  https://akilkuran.com/Axw
- **خرج (xrj)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyden çıkıp geçmek ve iki rengin karışması  
  https://akilkuran.com/xrj
- **كيد (kyd)** — Bir şeyle zorlanarak uğraşmak  
  https://akilkuran.com/kyd
- **كون (kwn)** — Bir şeyin geçmişte ya da şimdi meydana geldiğini bildirmek  
  https://akilkuran.com/kwn
- **اخذ (Axp)** — Bir şeyi ele geçirip toplamak  
  https://akilkuran.com/Axp
- **دين (dyn)** — Boyun eğme ve itaat  
  https://akilkuran.com/dyn
- **ملك (mlk)** — Bir şeydeki güç ve sağlamlık  
  https://akilkuran.com/mlk
- **شيا ($yA)** — Dilemek, istemek (meşîet) bu kökün başlıca anlamıdır  
  https://akilkuran.com/$yA
- **رفع (rfE)** — Yere koymanın karşıtı, yükseltmek  
  https://akilkuran.com/rfE
- **درج (drj)** — Bir şeyin geçip gitmesi, bir yolda ilerlemesi  
  https://akilkuran.com/drj
- **فوق (fwq)** — İki temel anlamı vardır: yukarıda olmak, üstün gelmek  
  https://akilkuran.com/fwq
- **كلل (kll)** — Üç temel anlamı vardır: keskinliğin körelmesi, bir şeyin bir şeyi kuşatması ve bir organ  
  https://akilkuran.com/kll
- **علم (Elm)** — Bir şeyi ötekilerden ayıran iz ve işaret  
  https://akilkuran.com/Elm

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/12/75.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/12/77.md
- Sure: https://akilkuran.com/12.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
