# Zariyat 51:56

- **Sure:** 51. Zariyat (60 ayet)
- **Ayet:** 56 / 60
- **Kaynak:** https://akilkuran.com/zariyat-suresi/56-ayet
- **Mealler:** öne çıkan meal Şinasi Güneş (Apaçık Kuran); diğerleri mütercim ve kaynak adıyla

## Arapça

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُونِ

## Okunuş

Ve ma halaktul cinne vel inse illa li ya'budun.

## Mealler (23)

### Şinasi Güneş meali

İns ve cinni [1], yalnız bana kulluk etmelerinin dışında oluşturmadım.

1. Görünen görünmeyen, bilinen bilinmeyen, yerli yabancı, geçmiş gelecek bütün insanları.

### Erhan Aktaş meali

Ben, cinni[1] ve insi[1] yalnızca bana kulluk[2] etsinler diye yarattım.

1. "İns ve cinn", Kur'an'da birleşik bir ifade olarak kalıp şeklinde kullanılmaktadır. Bu terkibe, "insanlar ve cinler" şeklinde anlam verilmesi doğru değildir. İns ve Cinn terkip olarak: Yerli- yabancı, tanıdık- tanımadık, bilinen- bilinmeyen kimseler; diğer bir ifade ile her kes, her kim varsa hepsi demektir. Hazırda olanı olmayanı her kesi içine alan bir anlama sahiptir. Bu terkipteki cinn kelimesi, "görünmez olan, dumansız ateşten yaratılmış ontolojik varlık" anlamındaki cinn değildir. Kur'an'ın; Cahiliye'nin cinn algısı bağlamında, cinn kavramını kullanmış olmasının cinler hakkında ontolojik bilgi olarak görülmesi önemli bir yanılgıdır. Kur'an, Cahiliye'nin cinn algısını sapkınlık olarak nitelemekte ve Cahiliye'nin cinnlere atfettikleri nitelikleri reddetmektedir. Kur'an'a göre; cinnlerin, üstün varlıklar ve üstün güçlere sahip olduğu inancı cahili bir inançtır. Müşriklerin; Nebiye kahin, şair, mecnun lakabı takmaları, onların cinn inançlarının bir sonucudur. Cinn, kelime anlamı olarak, "kapalı, gözükmez varlık ve güç" demektir.
2. Her insan kaçınılmaz olarak kuldur. Bu seçime bağlı olmayıp. Zorunlu bir durumdur. Seçim kul olup olmamakla ilgili değil, kulluğun kime yapılacağı ile ilgilidir. Kulluk ya Allah'a ya da Allah'tan başka şeylere olur. Allah'a özgü olan kulluk gerçek özgürlüktür. Allah'tan başkasına olan kulluk ise köleliktir. Allah'a kul olmayan bir kimse; bir düşünceye, görüşe, doğaya, iktidara, sisteme, kişiye, ünvana, paraya, dünya malına vs. kul olmak zorundadır. Bu kulluk doğası gereği köleliktir. İnsan yaşamında kulluğun kapsamadığı, kulluğun dışına tutulabilecek hiçbir alan yoktur. Bir Mü'min için kulluk, insanın ruhen ve bedenen bütün varlığı ile Allah'a bilinçli bir bağlılık ile yönelmesidir. İbadet ve kulluk anlam olarak aynı şeydir: İbadet kul kelimesinin mastarıdır.

### Diyanet İşleri meali

Ben cinleri ve insanları, ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.

### Elmalılı Hamdi Yazır meali

Ve ben, Cinn-ü İns'i ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.

### Yaşar Nuri Öztürk meali

Ben, cinleri ve insanları bana ibadet etmeleri/benim için iş yapıp değer üretmeleri dışında bir şey için yaratmadım.

### Ali Bulaç meali

Ben, cinleri ve insanları yalnızca bana ibadet etsinler diye yarattım.

### Ali Aydın meali

Ben cinni ve insi, ancak bana kulluk etsinler diye yarattım. [1]

1. Yüce Allah’ın “Cinni ve insi ancak bana ibadet etsinler diye yarattım” buyurması, onun kötü ve çirkin bir şey yaratmayacağına dâir en önemli delildir. Yani fıtratlarında ibadet etmeye karşı bir zorluk yoktur anlamına gelmektedir. Yoksa istek ve özgür iradelerine baskı kurmakla ilgili bir durum söz konusu değildir. Çünkü Yüce Allah Kehf suresi 29. âyette “De ki: Bu Rabbinizden gelen bir haktır. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin.” buyurmak suretiyle iman ve inkar etme işini insanın özgür iradesine bırakmıştır. Eğer aksi olsaydı bu âyetin hiçbir anlamı kalmaz, hatta dileyen zenci olsun, dileyen beyaz olsun” demek kadar abes olurdu. Ayrıca Yüce Allah Teğâbün suresi 2. âyette kınayıcı bir şekilde “Sizi yaratan odur. Hal böyleyken kiminiz iman etti, kiminiz inkar...” buyurmuştur. Eğer inkar ve iman etmek bize ait ve bize bağlı olmasaydı, bu söz içimizden birinin kendi boyunun uzunluğunu ve kısalığını kınaması kadar anlamsız olurdu. İbadet sözcüğü belki de inanç ve zihin dünyamızda en fazla anlam kaymasına uğrayan kavramlardan biridir. İbadet sözcüğü, davranmak, yeltenmek, harekete geçmek yani belli bir amaç uğruna koşturmayı, çabalamayı yani yüce Allah’a hizmet ve kulluğu anlatır. Özetle birinin Allah’a kulluk etmesi demek; Allah’ın gösterdiği amaç doğrultusunda çalışıp, çabalaması, Allah’ın emirlerini yerine getirmesi, hanif dine hizmet etmesi yani yüce Allah’ın Kur’an’da var olan buyruklarını yerini getirip, yasakladıklarından elini çekmesi, yani kısacası emri bil’mâruf-nehyi anil’münker yapması ve sâlih amellerde bulunması demektir. Bu anlamda eğer bir yere mabed denilecekse oranın en belirgin özelliğinin yalnız vahyin anlatıldığı bir üs ve merkez konumunda olması gerekir. Yan gelip, bizden yapmamız istenen amelleri yeniden Allah’a havale ettiğimiz yerlere mabed denilmesi en başta sözcüğün anlamına hakarettir. Sözün özü, yaratılış yasasına ve fıtrata uygun her düşünce, fikir ve hareket ibadettir. Kur’an’da ibadet kelimesi sadece insanlar ve cinler bağlamında kullanılmıştır. İnsan su ve toprak oluşumundan yani çamurdan yaratılmıştır. Fakat bu çamurdan önce insan, iliklere işleyen dumansız bir ateşten (elektrik-enerji) yaratılmıştır. (Hicr- 27) Bu toprak ve iliklere işleyen ateş insanda bazı fiil ve duyguların oluşmasına sebep olmuştur. Mesela, insanda “cân” özelliği, kızgınlık, şiddet, şer yani kötülük ve azgınlığa yol açmıştır. “Su, toprak ve çamur” özelliği ise, iyilik, hayır, güzellik, rahmet, hidayet ve berekete yol açmıştır. Hayatı boyunca insanın nefsinde bu iki duygu ve özellik mücadele ve savaş halindedir. Aslında Kur’an’da ibadet sadece insanlar bağlamında kullanılan bir kavramdır. Cinler bağlamında kullanılmasının sebebi, cinnin insanların sıfatlarıyla ilgili olduğundan dolayıdır. Kur’an’da geçen cinler, yabancı, tanınmayan, bilinmeyen, kaydı olmayan insanlar anlamına gelmektedir. Dolayısıyla cinler, insandan ayrı ve bağımsız bir varlık değillerdir. Allah’a karşı insandan başka sorumlu hiç bir varlık yoktur.

### İbrahim Esinler meali

Ve yaratmış değilim cinni ve insanı; ancak kulluk etmeleri için bana.

_Kaynak: Şerefli Kur'an Meali · https://sereflikuranmeali.com/ayet/51/56_

### Rowad Tercüme Merkezi meali

Ben cinleri de insanları da ancak bana ibadet etsinler, diye yarattım.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_rwwad/51/56_

### Şaban Piriş meali

Cinleri ve insanları sadece bana ibadet etsinler diye yarattım.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shaban/51/56_

### Ali Özek ve diğerleri meali

Ben cinleri ve insanları, ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.

_Kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0 · https://quranenc.com/tr/browse/turkish_shahin/51/56_

### Mustafa İslamoğlu meali

Ben görünür-görünmez, bilinir-bilinmez tüm iradeli varlıkları sadece Bana kulluk etsinler diye yarattım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### Muhammed Esed meali

Ve (onlara söyle!) Görünmez varlıkları ve insanları yalnızca (Beni tanımaları ve) Bana kulluk etmeleri için yarattım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### Edip Yüksel meali

Cinleri ve insanları ancak bana hizmet etmeleri için yarattım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### Mehmet Okuyan meali

Ben cinleri ve insanları, sadece bana kulluk etsinler diye yarattım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### Süleymaniye Vakfı meali

Ben, cinleri ve insanları sadece ve sadece, bana kulluk etsinler diye yarattım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

1. İnsanların ve cinlerin yaratılışının tek gayesi, Allah'a kulluk etmeleridir. Allah'ın emir ve yasaklarına uygun olarak yapılan her türlü iş ve günlük çalışma da kulluğun kapsamına girer. Kim İblis gibi davranır da Allah'a kulluktan kaçınırsa, cezasını görür ({{4:172}}Nisa 4/172{{/}}-{{4:173}}173,{{/}} {{7:11}}A'raf 7/11{{/}}-{{7:23}}23{{/}}).

### Ahmed Hulusi meali

Ben cinni ve insi yalnızca (Esma özelliklerimi açığa çıkarmak suretiyle) kulluk etmeleri için yarattım!

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### Bayraktar Bayraklı meali

Ben cinleri ve insanları, ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### Süleyman Ateş meali

Ben cinleri ve insanları, ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### Ali Rıza Safa meali

Cinleri ve insanları, Bana hizmet etmelerinden başka bir amaç için yaratmadım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### Gültekin Onan meali

Ben, cinleri ve insanları yalnızca bana ibadet etsinler diye yarattım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### İbni Kesir meali

Ben, cinnleri ve insanları ancak Bana kulluk etsinler diye yarattım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

### Hasan Basri Çantay meali

Ben cinleri de, insanları da (başka bir hikmete değil) ancak bana kulluk etsinler diye yaratdım.

_Kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com) · https://acikkuran.com/51/56_

## Kelime kelime

| Arapça | Okunuş | Anlam | Kök |
|---|---|---|---|
| وَمَا | ve ma | ve |  |
| خَلَقْتُ | halektu | ben yaratmadım | [xlq](https://akilkuran.com/xlq) |
| ٱلْجِنَّ | l-cinne | cinleri | [jnn](https://akilkuran.com/jnn) |
| وَٱلْإِنسَ | vel'inse | ve insanları | [Ans](https://akilkuran.com/Ans) |
| إِلَّا | illa | dışında |  |
| لِيَعْبُدُونِ | liyea'buduni | bana kulluk etmeleri | [Ebd](https://akilkuran.com/Ebd) |

## Kökler

- **خلق (xlq)** — İki temel anlamı vardır: bir şeyi ölçüp biçmek ve düzgün, pürüzsüz olmak  
  https://akilkuran.com/xlq
- **جنن (jnn)** — Örtmek ve örtünmek  
  https://akilkuran.com/jnn
- **انس (Ans)** — Bir şeyin ortaya çıkması ve yabaniliğe aykırı olan her şey  
  https://akilkuran.com/Ans
- **عبد (Ebd)** — Birbirine zıt iki temel anlamı vardır: yumuşaklık ve boyun eğme ile sertlik ve kabalık  
  https://akilkuran.com/Ebd

## Gezinme

- Önceki ayet: https://akilkuran.com/51/55.md
- Sonraki ayet: https://akilkuran.com/51/57.md
- Sure: https://akilkuran.com/51.md
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt
