# زخرف (zxrf) kökü

- **Sayfa:** https://akilkuran.com/zxrf
- **Kuran'da:** 4 ayette, toplam 4 kez geçer
- **Klasik sözlükler:** Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Müfredât

## Anlam

Temel anlamı süs ve bezemedir; kök anlamıyla altına denir, sonra her türlü süs için kullanılır. Üstü örtülü, parlatılmış söz ve nesne için de benzetme yoluyla söylenir.

## Lisânü'l-Arab — زخرف maddesi

> زخرف: الزُّخْرُفُ: الزِّينةُ. ابْنُ سِيدَهْ: الزُّخْرفُ الذَّهَبُ هَذَا الأَصل، ثُمَّ سُمِّي كُلُّ زِينةٍ زُخْرُفاً ثُمَّ شُبِّهَ كلُّ مُمَوَّه مُزَوَّرٍ بِهِ. وَبَيْتٌ مُزَخْرفٌ، وزَخْرَفَ الْبَيْتَ زَخْرَفَةً: زَيَّنَه وأَكْمَلَه. وكلُّ مَا زُوِّقَ وزُيِّنَ، فَقَدْ زُخْرِفَ. وَفِي الْحَدِيثِ: / أَن النَّبِيَّ، ﷺ، لَمْ يَدْخُلِ الْكَعْبَةَ حَتَّى أَمَرَ بالزُّخْرُفِ فنُحِّيَ؛ قَالَ: الزُّخْرُفُ هَاهُنَا نُقُوشٌ وتَصاويرُ تُزَيَّنُ بِهَا الكعبةُ وَكَانَتْ بِالذَّهَبِ فأَمر بِهَا حَتَّى حُتّت؛ وَمِنْهُ قَوْلُهُ تَعَالَى: وَلِبُيُوتِهِمْ أَبْواباً وَسُرُراً عَلَيْها يَتَّكِؤُنَ وَزُخْرُفاً؛ قَالَ الْفَرَّاءُ: الزُّخْرُفُ الذَّهَبُ، وَجَاءَ فِي التَّفْسِيرِ: إنَّا نَجْعَلُهَا لَهُمْ مِنْ فِضَّة وَمِنْ زُخْرف، فَإِذَا أَلقيت مِنَ الزُّخْرُف[[. قوله [ألقيت من الزُّخْرُف] كذا بالأصل يريد إذا لم تقدر دخول من على زخرف أوقعت إلخ.]] أَوقعت الفعل عليه أَي وزخرفاً نَجْعَلُ لَهُمْ ذَلِكَ، قِيلَ: وَمَعْنَاهُ وَنَجْعَلُ لَهُمْ مَعَ ذَلِكَ ذَهَبًا وغِنًى، قَالَ: وَهُوَ أَشبه الْوَجْهَيْنِ بِالصَّوَابِ. وَفِي الْحَدِيثِ: / نَهَى أَن تُزَخْرَفَ المساجدُ / أَي تُنْقَشَ وتُمَوَّه بِالذَّهَبِ، وَوَجْهُ النَّهْيِ يَحْتَمِلُ أَن يَكُونَ لِئَلَّا تَشْغَل المصلي. / وَفِي الْحَدِيثِ الْآخَرِ: / لَتُزَخْرِفُنّها كَمَا زَخْرَفَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى، يَعْنِي الْمَسَاجِدَ. وَفِي حَدِيثِ صِفَةِ الْجَنَّةِ: / لَتَزَخْرَفَتْ لَهُ ما بين خَوافِقِ السمواتِ والأَرض. /

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 9, s. 132 — https://shamela.ws/book/1687/4439

## Kitâbu'l-Ayn — زخرف maddesi

> الرُخرف: اة وينت مُرَعْرَف. وتزخرف الرجل: تَربّنَ. والأخرف: الذَهَبْ. والرّخارف. ما يُرَخرَفُ من السفن. والرّعارفة: ُوَيْبَاتٌ تطيرٌ على الماء ذواتُ 5 المزدغة: لغة فى المصدَغَة.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed

## Müfredât — زخرف maddesi

> الزخرف: الزينة المزوقة، ومنه قيل للذهب: زخرف، وقال: أخذت الأرض زخرفها [يونس/ 24] ، وقال: بيت من زخرف [الإسراء/ 93] ، أي: ذهب مزوق، وقال: وزخرفا [الزخرف/ 35] ، وقال: زخرف القول غرورا [الأنعام/ 112] ، أي: المزوقات من الكلام.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 379 — https://shamela.ws/book/23636/361

## Türevler

- زُخْرُفٍ (zuhrufin) — altından: 1 kez
- زُخْرُفَ (zuhrufe) — yaldızlı: 1 kez
- زُخْرُفَهَا (zuhrufeha) — güzelliğini: 1 kez
- وَزُخْرُفًۭا ۚ (ve zuhrufen) — ve (nice) süsler: 1 kez

## Geçtiği ayetlerden

- **Enam 6:112** — Böylece her Nebi'ye ins ve cinn[1] şeytânları düşman yaptık. Onların kimileri kimilerine aldatıcı yaldızlı sözler vahyederler.[2] Eğer Rabb'in dileseydi bunu yapamazlardı. Onları iftiralarıyla baş başa bırak.  
  https://akilkuran.com/enam-suresi/112-ayet.md
- **Yunus 10:24** — Dünya hayatı, gökten indirdiğimiz yağmurla hayat bulup yeşeren, insanların ve hayvanların yararlandıkları yeryüzü bitkileri gibidir. Öyle ki yeryüzü bütün süslerini ve güzelliğini kuşandığı ve sahipleri de onu elde edecek güce sahip olduklarını sandıkları bir sırada; geceleyin veya güpegündüz ona emrimiz geliverir de bunları sanki dün yerinde hiç yokmuş gibi kökünden yolunmuş bir hale getiririz. İşte düşünen bir halk için âyetleri böyle detaylı olarak açıklıyoruz.  
  https://akilkuran.com/yunus-suresi/24-ayet.md
- **İsra 17:93** — "Veya altından bir evin olmalı, ya da göğe yükselmelisin. Çıksan dahi, bize oradan okuyacağımız bir kitâp indirmedikçe senin yükselişine asla inanmayız. De ki: "Benim Rabb'im noksanlıklardan arıdır. Ben, bir beşer ve Resûl'den başka bir şey miyim ki?  
  https://akilkuran.com/isra-suresi/93-ayet.md
- **Zuhruf 43:35** — Ve altına boğardık. Bunların tamamı, Dünya hayatının kazanımından başka bir şey değildir.[1] Âhiret ise Rabb'inin yanında, yalnızca takvâ sahipleri içindir.  
  https://akilkuran.com/zuhruf-suresi/35-ayet.md

## Gezinme

- Kök dizini: https://akilkuran.com/kokler
- Tüm sureler: https://akilkuran.com/llms.txt