Kitap Ehli'nden kafirleri sürgün için yurtlarından çıkaran O'dur. Siz, onların yurtlarından çıkacaklarını sanmamıştınız. Ve onlar da kalelerinin, kendilerini Allah'tan koruyacağına inandılar. Oysa Allah'ın buyruğu onlara hesaba katmadıkları yerden geldi. Allah, onların yüreklerine evlerinin kendi elleriyle ve iman edenlerin elleriyle harap edileceği korkusunu saldı. Ey basiret sahipleri! Artık ibret alın.
Haşr 59:2هُوَ الَّـذ۪ٓي اَخْرَجَ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِاَوَّلِ الْحَشْرِۜ مَا ظَنَنْتُمْ اَنْ يَخْرُجُوا وَظَنُّٓوا اَنَّهُمْ مَانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللّٰهِ فَاَتٰيهُمُ اللّٰهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَقَذَفَ ف۪ي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِاَيْد۪يهِمْ وَاَيْدِي الْمُؤْمِن۪ينَ فَاعْتَبِرُوا يَٓا اُو۬لِي الْاَبْصَارِ • Huvellezi ahrecellezine keferu min ehlil kitabi min diyarihim li evvelil haşr, ma zanentum en yahrucu ve zannu ennehum maniatuhum husunuhum minallahi fe etahumullahu min haysu lem yahtesibu ve kazefe fi kulubihimur ru'be yuhribune buyutehum bi eydihim ve eydil mu'minine fa'tabiru ya ulil ebsar. • Meal: Kitap Ehli'nden kafirleri sürgün için yurtlarından çıkaran O'dur. Siz, onların yurtlarından çıkacaklarını sanmamıştınız. Ve onlar da kalelerinin, kendilerini Allah'tan[1] koruyacağına inandılar. Oysa Allah'ın buyruğu onlara hesaba katmadıkları yerden geldi. Allah, onların yüreklerine evlerinin kendi elleriyle ve iman edenlerin elleriyle harap edileceği korkusunu saldı. Ey basiret[2] sahipleri! Artık ibret alın. • Dipnot 1: Basiret, doğru algılama, doğru idrak etme, gerçeği ve doğruyu görme, kavrama ve anlama yetisi; kavrayış, sezgi ve aydınlanma demektir. Basiret kelimesi, parlayan, parlaklığı ile göz kamaştıran yumuşak taş cinsi demektir. Bu ismi almasının nedeni uzaktan görülmesini sağlayan bir ışık saçmasındandır. • Dipnot 2: Allah'tan korumaktan kasıt, Nebi ve İman Edenler'dir. Zira Kitap Ehli, kalelerini Allah'tan korumak için değil, düşmanlarından, yani Nebi ve Mü'minlerden korunmak için yapmışlardı. • Kelime kelime: هُوَ huve O'dur · ٱلَّذِىٓ llezi · أَخْرَجَ ehrace çıkaran · ٱلَّذِينَ ellezine kimseleri · كَفَرُوا۟ keferu inkar eden(leri) · مِنْ min -nden · أَهْلِ ehli sahipleri- · ٱلْكِتَـٰبِ l-kitabi kitap · مِن min -ndan · دِيَـٰرِهِمْ diyarihim yurtları- · لِأَوَّلِ lievveli ilk · ٱلْحَشْرِ ۚ l-haşri haşirde · مَا ma · ظَنَنتُمْ zenentum siz sanmamıştınız · أَن en · يَخْرُجُوا۟ ۖ yehrucu onların çıkacaklarını · وَظَنُّوٓا۟ ve zennu onlar da sanmışlardı · أَنَّهُم ennehum kendilerini · مَّانِعَتُهُمْ maniatuhum koruyacağını · حُصُونُهُم husunuhum kalelerinin · مِّنَ mine -tan · ٱللَّهِ llahi Allah- · فَأَتَىٰهُمُ feetahumu fakat onlara geldi · ٱللَّهُ llahu Allah · مِنْ min -den · حَيْثُ haysu yer- · لَمْ lem · يَحْتَسِبُوا۟ ۖ yehtesibu ummadıkları · وَقَذَفَ ve kazefe ve saldı · فِى fi içine · قُلُوبِهِمُ kulubihimu yürekleri · ٱلرُّعْبَ ۚ r-rua'be korku · يُخْرِبُونَ yuhribune harap ediyorlardı · بُيُوتَهُم buyutehum evlerini · بِأَيْدِيهِمْ bieydihim kendi elleriyle · وَأَيْدِى ve eydi ve elleriyle · ٱلْمُؤْمِنِينَ l-mu'minine mü'minlerin · فَٱعْتَبِرُوا۟ fea'tebiru ibret alın · يَـٰٓأُو۟لِى ya uli sahipleri · ٱلْأَبْصَـٰرِ l-ebsari akıl • خرج (xrj) kökü: Çıkmak, ileri gitmek, ayrılmak, kaçınmak/kaçmak/kurtulmak, terk etmek/vazgeçmek, isyan etmek, müstehcen veya edepsiz olmak, göze çarpan, açık olmak (bulutlu değil açık gökyüzü gibi), çözmek/açıklamak/yorumlamak… • كفر (kfr) kökü: Gizlemek, örtmek, reddetmek, inanmamak, müteşekkir olmamak, şükran duymamak, nankörlük etmek, tanımamak, inkar, imansız, siyah at, karanlık gece, ekici / çiftçi. Türkçe’ye girmiş türevler : kâfir, küfür, kefere, küffar… • اهل (Ahl) kökü: sahip/insanlar/halk, okuyan/ezberleyen kişi, yönetici/sahip, ev halkı/aile/evde yaşayanlar • كتب (ktb) kökü: yazmak, dikte ettirmek, emretmek/tayin etmek/buyurmak, hüküm vermek/karar çıkarmak, bir araya getirmek, toplamak, birleştirmek/bağlamak, dikmek, yazılı (kanun gibi), yazı biçimi/şekli, kitap, kitapçı, yazılan şey… • دور (dwr) kökü: Dönmek, devretmek, dolaşmak • اول (Awl) kökü: ilk, birinci, önce, evvel, baş, önceki, ön, başlangıç • حشر (H$r) kökü: Toplanmak/bir araya gelmek/bir araya getirmek, ölüleri diriltmek, sürgün etmek, bir yerden başka bir yere sürmek, bir şeyi ince veya narin ya da küçük yapmak, bir şeyi keskin ve sivri yapmak (örneğin mızrak ucu ve… • ظنن (Znn) kökü: Düşünmek, varsaymak, şüphe etmek, farz etmek, zannetmek, inanmak, bilmek, hayal etmek, şüphelenmek, varsayımsal olmak, kişinin gözlemlerine dayanarak bir şeyden emin olmak. Genel bir kural olarak bu fiil çoğunlukla… • منع (mnE) kökü: Engellemek, alıkoymak, durdurmak, önlemek, engelleyici olmak, yasaklamak, reddetmek veya geri çevirmek, aynı zamanda korumak veya savunmak veya muhafaza etmek, tartışmak veya itiraz etmek, direnmek veya dayanmak… • حصن (HSn) kökü: Korunmak, erişilemez/yaklaşılamaz olmak, iffetli olmak, güçlü bir şekilde tahkim edilmek, erişilmesi zor olmak, korunmak, (saldırıya karşı) korunmak, yasal ve uygun olmayan şeylerden kaçınmak, bir şeyi… • اتي (Aty) kökü: Gelmek, getirmek, gelip geçmek, rastlamak, yapmak, vaat etmek, ulaşmak, takip etmek, ortaya koymak, gösteri, artış, üretim, ödeme, erişmek, vuku bulmak, sollamak, yanaşmak, gitmek, vurmak, karşılaşmak, katılmak… • حيث (Hyv) kökü: Her yerde, nerede • حسب (Hsb) kökü: Düşünmek, göz önünde bulundurmak, varsaymak, hayal etmek, görüşünde olmak. Bir şeyi saymak/hesaplamak/hesap etmek/hesaplamak, hesaplamak, ölçmek, bir şeyi hesaba katmak veya değerlendirmek, bir şeyin öyle olduğunu… • قذف (qpf) kökü: Fırlatmak, atmak, ilham vermek, incitmek, ortadan kaldırmak, atmak, daldırmak, birisini (çirkin ve kötü eylemlerle) suçlamak, ateş etmek, (ok gibi) fırlatmak • قلب (qlb) kökü: kalp, gönül, değişme, dönme, tersine çevirme, yön değiştirme, kalbin hali, karara dönüşme. Türkçe'ye geçen türevler: inkılap (münkalip), kalpazan, kılaptan, kulp • رعب (rEb) kökü: Korku/dehşet, korkutmak, korkudan titremek, büyük huşu, tehdit edilmiş, yüksek ve şiddetli ses, kafiyeli düzyazı, büyülenmiş/büyülenmiş olmak, doldurmak (örn. kap, vadi), parçalara veya dilimlere ayırmak, zayıf ve… • خرب (xrb) kökü: Harap durumda olmak (bir yer, ülke, mesken veya ikamet için söylenir), atıl durumda olmak, ıssız/nüfusu azalmış/terk edilmiş/ekilmemiş olmak, gelişmekte olmanın zıttı, çalmak (hırsızlık veya soygun), bir şeyin içinde… • بيت (byt) kökü: Ev, konut, mesken, hane, yuva, barınak, çadır, oda, oturulan yer, aile, hanehalkı, zevce, beyit, dize, şiir • يدي (ydy) kökü: dokunmak, yardım etmek, iyilik etmek, hayırlı olmak, güç ve üstünlük göstermek, güç, kuvvet, el, onun aracılığıyla (gerçekleştirmek) Türkçe'ye girmiş türevler: teyit, teyit etmek, teyitleşmek, müeyyide, müeyyet, müeyyit • امن (Amn) kökü: güvenli, sağlam, emin, emniyette olmak veya hissetmek; güvenlik/emniyet/selamet/güven durumu, güven, emanet; Kalpte/zihinde sessiz, sakin, huzurlu, dingin olmak; kötülük beklentisinden özgür olmak; veya beğenilmeyen bir… • عبر (Ebr) kökü: Geçmek, yorumlamak, açıkça belirtmek, üzerinden geçmek. i'tabara - düşünmek, üzerinde kafa yormak, hesaba katmak, deneyim kazanmak, uyarı almak. abratun (çoğul i'bar) - saygı/düşünce, öğüt, uyarı, örnek, öğretici uyarı… • بصر (bSr) kökü: görme, bakma, gözle görmek, görüş, göz, dikkatle bakma, görme gücü, görüş açısı • Haşr suresi 24 ayettir; bu 2. ayettir. • Meal kaynağı: Açık Kuran (acikkuran.com).
