Alak 96:1اِقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذ۪ي خَلَقَۚ • Ikra'bismi rabbikellezi halak. • Meal: Yaratan Rabb'inin adıyla duyur.[1] • Dipnot 1: Ikra, duyurmak, ilan etmek, iletmek demektir. Vahyin ilk ayeti olduğu kabul gören bu ayetteki "ıkra" kelimesine "oku" anlamını vermek önemli bir yanılgıdır. Henüz ortada okunacak bir metin olmadığına göre, okumaktan söz etmek doğru değildir. Bu kelime ile ifade edilen şey; sana vahyettiğimiz mesajı, aklında tut, derleyip toparla ve ondan sonra da insanlara duyurmaya, ilan etmeye, ulaştırmaya başla demektir. Ikra, kelime anlamı olarak esasen "bir şeyleri biriktirip onu dağıtmak, başka yerlere nakletmek" demektir. Bu ayeti, İslam'ın bilgiye verdiği değeri örneklemek için konu edinmek; "İslam'ın ilk emri okudur" türü bir tanımlama yapmak doğru değildir. Zira ayet, okumanın öneminden değil, vahyin insanlara duyurulmasından söz etmektedir. Nasıl ki "ezan okumak", "türkü okumak" dendiği zaman, okunan bir metinden değil de duyurmaktan, söylemekten söz edilmiş olunuyorsa, ayetteki "ıkra" kelimesi de duyurmak anlamındadır. • Kelime kelime: ٱقْرَأْ ikra' oku · بِٱسْمِ bismi adıyle · رَبِّكَ rabbike Rabbinin · ٱلَّذِى llezi · خَلَقَ haleka yaratan • قرا (qrA) kökü: Okumak; derlemek, biriktirmek, yığmak, biriktirip dağıtmak; anlatmak, açıklamak, izah etmek, nakletmek; araştırmak, soruşturmak, incelemek. Türkçe’ye girmiş türevler : kari, kuran, kıraat, kıraathane • سمو (smw) kökü: yüce/yüksek olmak, yükseltilmiş, çatı, tavan; isim, sıfat, nitelik; semavat - yükseklikler/gökler/yağmur, yağmur bulutları. ism - Bir şeyin/nesnenin ayırt edici işareti Türkçe’ye girmiş türevler : sema, semavat… • ربب (rbb) kökü: Usta ve efendi olan, toparlayan, bir araya getiren, sahip olan/elinde tutan, kural, yükseltmek, yetiştirmek, korumak, şef, gardiyan, düzenleyen, belirleyen, bekçi, sağlayan, esirgeyen, koruyan, mükemmelleştiren… • خلق (xlq) kökü: Bir şeyi ölçmek veya oranlamak, uygun ölçüye göre şekillendirmek veya yapmak, belirli bir ölçüye göre varlığa getirmek, tasarladığı bir kalıp veya modele göre ortaya çıkarmak, yokluktan varlığa getirmek (hiçten… • Alak suresi 19 ayettir; bu 1. ayettir. • Meal kaynağı: Açık Kuran (acikkuran.com).
