İhlas 112:1قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌۚ • Kul huvallahu ehad. • Meal: De ki: "O Allah[1] Ehad'dır.[2]" • Dipnot 1: Allah, Allah'ın özel ismidir. Allah kelimesi, isim olarak Allah'ın dışında başka hiçbir şey için kullanılamaz. Başka dillere bu ismin dışında başka bir isimle aktarılamaz. Dilbilimcilere göre herhangi bir isimden türememiş, çoğulu, erili, dişili olmayan "tek başına, kökü olmayan" bir isimdir. İlah; hizmet edilen, tapınılan, kulluk edinilen, koruyucu, gönülden bağlanıp sığınılan, yüceliği karşısında hayrete düşülen, duyularla idrak edilemeyen varlık demektir. Hak veya batıl olsun tapılmaya layık görülüp ibadet edilen her varlığa ilah adı verildiği ve alihe şeklinde çoğulu bulunduğu dikkate alınınca, ilahın tanrı anlamına geldiği, Allah'ın ise bir ve kendisinden başka "gerçek ilah" olmayanın adı olduğu, diğer bir ifade ile Allah'a özgü bir isim olduğu ortaya çıkar. İlah'ın başına belirlilik takısı getirilerek Allah ismi, Allah'a özgü özel bir isim olmaktadır. Kur'an'a baktığımız zaman İlah kelimesinin kök harflerinden hiç fiil gelmediği görülür. El-İlah şeklinde bir kullanımı da yoktur. Bu nokta da sadece Allah kelimesinin El-İlahı yansıttığı görülmektedir. Dolayısı ile Allah ve Tanrı kelimeleri birbirinin eşiti değildir. İlahlar denebilir ama Allahlar denemez. Bu da birbirlerinin eşiti olmadıklarını gösterir. Onun için Allah'a tanrı denmesi doğru değildir. Elif ve Lam harfleri ilahın başına geldiğinde bu yeni form Allah'ın özel ismi olmaktadır. "Allah ancak bir tek ilahtır" (4:171). • Dipnot 2: Bir tektir: Ehad, sayısal bir değer olarak tek, bir demek olmasının yanında, bu teklik aynı zamanda "eşsizliği", "benzersizliği" de ifade etmektedir. • Kelime kelime: قُلْ kul de ki · هُوَ huve O · ٱللَّهُ llahu Allah · أَحَدٌ ehadun tektir • قول (qwl) kökü: konuşmak / söylemek, çağırmak, iletmek, nakletmek, düşünmek, ilan etmek, görüş yaymak, bir durumu, şartı ya da vaziyeti göstermek. kelime / konuşma, söyleyiş, söylenen şey, tebrik, söylem Türkçe’ye girmiş türevler… • احد (AHd) kökü: Bir yapmak/saymak, birlik, herhangi biri/herhangi bir şey. • İhlas suresi 4 ayettir; bu 1. ayettir. • Meal kaynağı: Açık Kuran (acikkuran.com).
