عبقر (Ebqr) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
عبقر (Ebqr) kökü Kuran'da 1 ayette, toplam 1 kez geçer. Temel anlamı: Çölde cinlerin çok olduğu söylenen bir yerin adıdır; eşsiz ve olağanüstü olan her şey ona nispet edilir. Kur'an'daki 'abkarî' bir tür döşek olarak açıklanır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
عبقر kökü ne anlama gelir?
Çölde cinlerin çok olduğu söylenen bir yerin adıdır; eşsiz ve olağanüstü olan her şey ona nispet edilir. Kur'an'daki 'abkarî' bir tür döşek olarak açıklanır.
عبقر (Ebqr) kökü Kuran'da 1 ayette, toplam 1 kez geçer.
عبقر kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Çölde cinlerin çok olduğu yer (Lisânü'l-Arab)
عبقر: موضع بالبادية كثير الجن
Eşsiz olan her şey ona nispet edilir (Müfredât)
ينسب إليه كل نادر من إنسان
Bir tür döşek, yaygı (Müfredât)
وهو ضرب من الفرش فيما قيل
Lisânü'l-Arab'da عبقر maddesi (İbn Manzûr)
عبقر: عَبْقَر: مَوْضِعٌ بِالْبَادِيَةِ كَثِيرُ الْجِنِّ. يُقَالُ فِي الْمَثَلِ: كأَنهم جِنُّ عَبْقَر؛ فأَما قَوْلُ مَرَّار بْنِ مُنْقِذٍ العَدَوي: / هَلْ عَرَفْتَ الدارَ أَم أَنكرتَهَا ... بَيْنَ تِبْراكٍ فَشَمَّيْ عَبَقُرْ؟ / وَفِي الصِّحَاحِ: فَشَسَّيْ عَبَقُرْ، فإِن أَبا عُثْمَانَ ذَهَبَ إِلى أَنه أَراد عَبْقَر فَغَيَّرَ الصِّيغَةَ؛ وَيُقَالُ: أَراد عبَيْقُر فَحَذَفَ الْيَاءَ، وَهُوَ وَاسِعٌ جِدًّا؛ قَالَ الأَزهري: كأَنه تَوَهَّمَ تَثْقِيلَ الرَّاءِ وَذَلِكَ أَنه احْتَاجَ إِلى تَحْرِيكِ الْبَاءِ لإِقامة الْوَزْنِ، فَلَوْ تَرَكَ الْقَافَ عَلَى حَالِهَا مَفْتُوحَةً لَتَحَوَّلَ الْبِنَاءُ إِلى لَفْظٍ لَمْ يَجِئْ مِثْلُهُ، وَهُوَ عَبَقَر، لَمْ يَجِئْ عَلَى بِنَائِهِ مَمْدُودٌ وَلَا مُثَقَّل، فَلَمَّا ضَمَّ الْقَافَ تَوَهَّمَ بِهِ بِنَاءَ قَرَبوسٍ وَنَحْوِهِ وَالشَّاعِرُ يَجُوزُ لَهُ أَن يَقْصِر [يَقْصُر] قَرْبُوسَ فِي اضْطِرَارِ الشِّعْرِ فَيَقُولُ قَرَبُس، وأَحسن مَا يَكُونُ هَذَا الْبِنَاءُ إِذا ذَهَبَ حَرْفُ الْمَدِّ مِنْهُ أَن يُثْقِلَ آخِرَهُ لأَن التَّثْقِيلَ كَالْمَدِّ؛ قَالَ الْجَوْهَرِيُّ: إِنه لَمَّا احْتَاجَ إِلى تَحْرِيكِ الْبَاءِ لإِقامة الْوَزْنِ وتَوَهَّمَ تَشْدِيدَ الرَّاءِ ضَمَّ الْقَافَ لِئَلَّا يَخْرُجَ إِلى بِنَاءٍ لَمْ يَجِئْ مِثْلُهُ فأَلحقه ببناءٍ جَاءَ فِي المَثَل، وَهُوَ قَوْلِهِمْ هُوَ أَبْردُ مِنْ عَبَقُرٍّ، وَيُقَالُ: حَبَقُرٍّ كأَنهما كَلِمَتَانِ جُعِلَتا وَاحِدَةً لأَن أَبا عَمْرِو بْنَ الْعَلَاءِ يَرْوِيهِ أَبرد مِنْ عَبِّ قُرٍ؛
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 4, s. 534 — Şamile'de tam madde
Kitâbu'l-Ayn'da عبقر maddesi (Halîl b. Ahmed)
عَبْقرٌ: مَوْضيعٌ بالبادية كثير الحجن. يقال: كأنهم حن عَبْقر قال زهير: 3 5 0 عو تك 9 7 ب مو e e ۳ بخيل عليها حنة عبقرينة ديروت یوما أن ينالوا فيَستعلوا وَالعَبْقَرة: المرأة التارّة الجميلة قال الشاعر: تذل حص بأزوااحه عشارً وعبُقرة عبّقرا
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed
Müfredât'da عبقر maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
عبقر قيل: هو موضع للجن ينسب إليه كل نادر من إنسان، وحيوان، وثوب، ولهذا قيل في عمر: لم أر عبقريا مثله 3 ، قال تعالى: وعبقري حسان [الرحمن/ 76] ، وهو ضرب من الفرش فيما قيل، جعله الله مثلا لفرش الجنة.
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 544 — Şamile'de tam madde
عبقر kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
وَعَبْقَرِىٍّ (ve abkariyyin) — ve döşeklere: 1 kez