دنر (dnr) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
دنر (dnr) kökü Kuran'da 1 ayette, toplam 1 kez geçer. Temel anlamı: Altın para olan dinarın adıdır; aslı 'dinnâr' olup Farsçadan geçtiği söylenir. Yüzün dinar gibi parlayıp ışıldaması da bu kökle anlatılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
دنر kökü ne anlama gelir?
Altın para olan dinarın adıdır; aslı 'dinnâr' olup Farsçadan geçtiği söylenir. Yüzün dinar gibi parlayıp ışıldaması da bu kökle anlatılır.
دنر (dnr) kökü Kuran'da 1 ayette, toplam 1 kez geçer.
دنر kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Dinar (Mekâyîsü'l-Luğa)
كلمة واحدة، وهي الدينار
Farsçadan Arapçaya geçmiş kelime (Lisânü'l-Arab)
الدينار: فارسي معرب
Yüzün parlayıp ışıldaması (Mekâyîsü'l-Luğa)
دنر وجه فلان، إذا تلألأ وأشرق
Basılmış dinar (Kitâbu'l-Ayn)
ودينار مدنر أي مضروب دينارا
Çok dinarı olan adam (Lisânü'l-Arab)
ورجل مدنر: كثير الدنانير
Lisânü'l-Arab'da دنر maddesi (İbn Manzûr)
دنر: الدِّيْنَارُ: فَارِسِيٌّ مُعَرَّبٌ، وأَصله دِنَّارٌ، بِالتَّشْدِيدِ، بِدَلِيلِ قَوْلِهِمْ دَنانِير ودُنَيْنِير فَقُلِبَتْ إِحدى النُّونَيْنِ يَاءً لئلَّا يَلْتَبِسَ بِالْمَصَادِرِ الَّتِي تَجِيءُ عَلَى فِعَّالٍ، كَقَوْلِهِ تَعَالَى: وَكَذَّبُوا بِآياتِنا كِذَّاباً؛ إِلَّا أَن يكون بالهاء فيخرج عَلَى أَصله مِثْلَ الصِّنَّارَةِ والدِّنَّامَة لأَنه أَمن الْآنَ مِنَ الِالْتِبَاسِ، وَلِذَلِكَ جُمِعَ عَلَى دَنَانِيرَ، وَمِثْلُهُ قِيراط ودِيباج وأَصله دِبَّاجٌ. قَالَ أَبو مَنْصُورٍ: دِينَارٌ وَقِيرَاطٌ وَدِيبَاجٌ أَصلها أَعجمية غَيْرَ أَن الْعَرَبَ تَكَلَّمَتْ بِهَا قَدِيمًا فَصَارَتْ عَرَبِيَّةً. وَرَجُلٌ مُدَنَّرٌ: كَثِيرُ الدَّنانير. ودِينارٌ مُدَنَّرٌ: مَضْرُوبٌ. وَفَرَسٌ مُدَنَّرٌ: فِيهِ تَدْنِيرٌ سوادٌ يُخَالِطُهُ شُهْبَةٌ. وبَرْذَوْنٌ مُدَنَّرُ اللَّوْنِ: أَشهبُ عَلَى مَتْنَيْهِ وعَجُزهِ سوادٌ مُسْتَدِيرٌ يُخَالِطُهُ شُهْبَةٌ؛ قَالَ أَبو عُبَيْدَةَ: المُدَنَّرُ مِنَ الْخَيْلِ الَّذِي بِهِ نُكَتٌ فَوْقَ البَرَشِ. ودَنَّرَ وَجْهُه: أَشرق وتلألأَ كالدِّينار. ودِينارٌ: اسم.
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 4, s. 292 — Şamile'de tam madde
Kitâbu'l-Ayn'da دنر maddesi (Halîl b. Ahmed)
دنر وجه فلان إذا أشرق وتلألأ. ودينار مدنر أي مضروب دينارا. وبرذون مدنر اللون أي أشهب على متنيه وعجزه سواد مستدير يخالطه شهبه.
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 8, s. 22 — Şamile'de tam madde
Mekâyîsü'l-Luğa'da دنر maddesi (İbn Fâris)
الدال والنون والراء كلمة واحدة، وهي الدينار. ويقولون: دنر وجه فلان، إذا تلألأ وأشرق. والله أعلم.
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 2, s. 305 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da دنر maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
قال تعالى: من إن تأمنه بدينار [آل عمران/ 75] ، أصله: دنار، فأبدل من إحدى النونين ياء، وقيل: أصله بالفارسية دين آر، أي: الشريعة جاءت به.
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 318 — Şamile'de tam madde
دنر kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
بِدِينَارٍۢ (bidinarin) — bir dinar: 1 kez