Akıl Kuran (akilkuran.com)

Furkan Suresi 30. Ayet Meali

Ve elçi: “Ey Rabbim, şüphesiz kavmim, bu Kur'an'ı mehcur edindi” dedi.

Furkan 25:30 — Arapça yazılışı, okunuşu ve meali. Ve elçi: “Ey Rabbim, şüphesiz kavmim, bu Kur'an'ı mehcur edindi” dedi.
Furkan 25:30
وَقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ اِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوراً • Ve kaler resulu ya rabbi inne kavmittehazu hazel kur'ane mehcura. • Meal (Şinasi Güneş): Ve elçi: “Ey Rabbim, şüphesiz kavmim, bu Kur'an'ı mehcur edindi” dedi. • Dipnot 1: Kur'an'ı mehcur bırakmak şu anlamlara gelir: Kök anlamındaki "Bağlamak" [hicâr] mantığıyla yaklaştığımızda; Kur'an'ı hayatın içinden, felsefesinden, adalet ve ahlak üretim merkezinden koparıp; onu sadece duvarlara asılan, mezarlıklarda okunan, lafzı ezberlenen ama hayata müdahale etmeyen statik bir metne dönüştürmektir. Kur'an'ı kutsal bir fetiş nesnesi olarak bir yere sabitlemek, onu mehcur bırakmaktır. İnsanlar Kur'an'ın lafzına yaklaşırken, onun mesajlarından hicret edip uzaklaşmışlardır. Onu mehcur edinmek, Kur'an'ın inşa etmek istediği evrensel insan modelini, adalet ve fıtrat ilkelerini terk edip; dini salt şekilciliğe, geleneksel hurafelere veya siyasi menfaatlere alet etmektir. Ayet, elçinin kavminin Kur'an'ı tamamen yok saydığını söylemiyor; onu "Mehcur" bıraktıklarını söylüyor. Yani Kur'an ortada duruyor, okunuyor, saygı gösteriliyor; fakat toplumun aklı, hukuku, ahlakı ve vicdanı Kur'an'ın rehberliğinden çoktan göç etmiş, başka vadilerde geziyor. Kur'an'ı mehcur bırakmak, Kur'an'ı hayatın yaşayan damarlarından soyutlayıp bir köşeye bağlamak, onun dinamik ve devrimci ruhunu terk edip geleneksel konfor alanlarına sığınmaktır. Elçinin şikayeti, raflarda tozlansa da dillerden düşmeyen ama hayatta karşılığı kalmayan o "Terk edilmiş" Kur'an algısınadır: 43:88. Sağlığında Yaptığı Şikâyet Olarak Analiz: Furkan Suresi 31. ayette yer alan "İşte böylece biz her nebiye suçlulardan bir düşman kıldık" ifadesi dikkate alındığında, bu şikâyetin öncelikle nebi resul hayattayken yapıldığı görüşü öne çıkar. • Karşılaşılan Durum-Psikolojik ve Sosyal Baskı: Elçi, sağlığında, tebliğ ettiği kitlelerin yoğun direnciyle, alaylarıyla ve iftiralarıyla karşılaşmıştır. "Kavmim" Vurgusu: Buradaki kavmim ifadesi, öncelikle onun risaletini doğrudan reddeden, Kur'an'ı bilinçli olarak hayatın dışına iten çağdaşı putperestleri kapsar. • Şikâyetin Niteliği-Daralma ve Sığınma: Bu boyuttaki şikâyet, acziyetten ziyade bir gönül daralması, hüzün ve Allah'a sığınmadır. Elçi, gecesini gündüzüne katarak insanları kurtarmaya çalışırken, kavminin Kur’an’ı duymazdan gelmek için gürültü yapması ve onu "Hezeyan-saçmalık" sayması üzerine Rabbine içini dökmüştür. Hesaplaşma Günündeki Şahitliğinde Yapacağı Şikâyet Olarak Analiz: Arap dilinde geçmiş zaman kipi, kesinlikle gerçekleşecek gelecek zaman olaylarını anlatmak için de kullanılır. Bu yönüyle ayet, büyük duruşmadaki bir savcılık-şikâyetçi şahitliği tablosudur. • Karşılaşılan Durum: Mahşer gününde tüm insanlık hesap vermek üzere toplanmıştır. Elçi, şefaat ümit eden ümmetinin veya tebliğ ulaştırdığı toplumların huzurunda, adaletin tam tecelli etmesi için şahit kürsüsüne çıkar. • Şikâyetin Niteliği-Aleyhte Şahitlik: Sağlığındaki şikâyet bir hüzün ve sığınma içerirken, mahşerdeki şikâyet hukuki bir suçlama ve aleyhte şahitliktir. Elçi, kendisinden şefaat bekleyen ancak dünyada Kur'an'ı yalnız bırakan kitlelerin bu tutumunu tescil ettirir. Bu, suçlular için geri dönüşü olmayan en büyük hüsran anıdır. • "Kavmim" Vurgusu-Genişleyen Kitle: Mahşer boyutunda kavmim ifadesi sadece Mekkeli müşrikleri değil, sonradan ona inandığını iddia ettiği halde Kur'an'ı hayatından çıkaran ümmeti de kapsar. Elçinin Furkan 30'daki feryadı; dünyada yaşarken müşriklerin yüz çevirmesine karşı yapılan bir şikayet ve durum tespiti iken; mahşerde Kur'an'ı mefhum, ahlak ve nizam olarak terk edenlerin yüzüne vurulacak en ağır hukuki delildir. Ayet, mümin bilincini "Elçinin mahşerde şikayetçi olması" riskiyle diri tutmayı amaçlar. Bizce doğru seçenek, elçinin bu şikayeti yaşarken yaptığı yönündedir. Kur'an da bir elçidir. Ve bugün de Kur'an'ın dili-mesajı, insanların onu mehcur bıraktığını açıkça söylemektedir. [Elçi bize ne bıraktıysa, ondan şikayetçi olmaktadır. Elçi bize sadece Kur'an'ı bırakmıştır, hadis, sünnet bırakmamıştır ve Kur'an'a karşı olan tutumdan şikayet etmektedir. Ayet, aynı zamanda elçiden şefaat bekleyenleri de yalanlamaktadır. Zira elçinin şefaati değil şikayeti söz konusudur]. • Kelime kelime: وَقَالَ ve kale ve dedi ki · ٱلرَّسُولُ r-rasulu Elçi · يَـٰرَبِّ ya rabbi Rabbi · إِنَّ inne şüphesiz · قَوْمِى kavmi kavmim · ٱتَّخَذُوا۟ ttehazu bıraktılar · هَـٰذَا haza bu · ٱلْقُرْءَانَ l-kurane Kur'an'ı · مَهْجُورًۭا mehcuran terk edilmiş • قول (qwl) kökü: Söylemek, dille ifade etmek • رسل (rsl) kökü: Salıverilip ağır ağır yayılmak, uzanmak • ربب (rbb) kökü: Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak • قوم (qwm) kökü: İki temel anlamı vardır: insan topluluğu (kavim) ve dikilip durmak ya da bir işe azmetmek • اخذ (Axp) kökü: Bir şeyi ele geçirip toplamak • قرا (qrA) kökü: Toplamak, bir araya getirmek • هجر (hjr) kökü: İki temel anlamı vardır: ilişkiyi kesmek ve bir şeyi bağlamak • Furkan suresi 77 ayettir; bu 30. ayettir. • Öne çıkan meal: Şinasi Güneş — Apaçık Kuran. Diğer mealler aşağıda mütercim ve kaynak adıyla verilir.

Furkan 30. ayet farklı meallerde ne diyor?

Furkan Suresi 30. ayet, 12 Türkçe mealde aşağıdaki gibi çevrilir. Her çeviri mütercimin adıyla verilir.

Şinasi Güneş meali: Ve elçi: “Ey Rabbim, şüphesiz kavmim, bu Kur'an'ı mehcur edindi” dedi [1].

Şinasi Güneş meali, dipnot 1: Kur'an'ı mehcur bırakmak şu anlamlara gelir: Kök anlamındaki "Bağlamak" [hicâr] mantığıyla yaklaştığımızda; Kur'an'ı hayatın içinden, felsefesinden, adalet ve ahlak üretim merkezinden koparıp; onu sadece duvarlara asılan, mezarlıklarda okunan, lafzı ezberlenen ama hayata müdahale etmeyen statik bir metne dönüştürmektir. Kur'an'ı kutsal bir fetiş nesnesi olarak bir yere sabitlemek, onu mehcur…

Erhan Aktaş meali: Resul: "Ey Rabb'im, halkım bu Kur'an'ı mehcur[1] tuttu." dedi.

Erhan Aktaş meali, dipnot 1: Kur'an'la bağlarını kopardı. Ona karşı duyarsız hale geldi. Kur'an'nı hayat kitapları olmaktan çıkardı.

Diyanet İşleri meali: Peygamber, "Ey Rabbim! Kavmim şu Kur'an'ı terk edilmiş bir şey haline getirdi" dedi.

Elmalılı Hamdi Yazır meali: Peygamber de "yarab, kavmim bu Kur'anı mehcur tuttular" demekte

Yaşar Nuri Öztürk meali: Resul de şöyle der: "Ey Rabbim, benim toplumum, bu Kur'an'ı terk edilmiş/dışlanmış halde tuttular."

Ali Bulaç meali: Ve elçi dedi ki: "Rabbim gerçekten benim kavmim, bu Kur'an'ı terkedilmiş (bir kitap) olarak bıraktılar."

Ali Aydın meali: Resul dedi ki: Ey Rabbim! Kavmim bu Kur’an’ı mehcür bıraktılar. [1]

Ali Aydın meali, dipnot 1: Mehcur: Arkaya atılan, görmezlikten gelinen, ilgilenilmeyen, terkedilen, anlamlarına gelir. Resul (a.s) bu sözü Mekke’de söylemiştir. Her Resul’ün kavmini şikayet eden buna benzer sözleri olmuştur. Yani bu söz âhirette söylenecek bir söz değildir. Çünkü fiil “kâle” “söyledi” demektir. Eğer “diyecektir” olsaydı “yekulu” olması gerekirdi. Şii ve Sünni din adamları Resul’ün bu şikayetinden ders…

Rowad Tercüme Merkezi meali (kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4): Rasul: “Ya Rabb! Gerçekten benim kavmim bu Kur’an’ı terk etti” dedi.

Şaban Piriş meali (kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0): Peygamber der ki: Ey Rabbim! Kavmim bu Kur'an'ı büsbütün terketti.

Ali Özek ve diğerleri meali (kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0): Peygamber der ki: Ey Rabbim! Kavmim bu Kur'an'ı büsbütün terkettiler.

Mustafa İslamoğlu meali (kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com)): Ve (o gün) Rasul diyecek ki: "Ya Rabbi! Benim Kavmim bu Kur'an'a devri geçmiş, işlevi kalmamış bir kitap muamelesi yaptı!"

Muhammed Esed meali (kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com)): Ve (o gün) Rasul: "Ey Rabbim!" diyecek, "Kavmimden (bazıları) bu Kuran'ı gözden çıkarılacak bir şey olarak gördü!"

Furkan 30. ayet Arapça metni ve okunuşu

وَقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ اِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوراً

Okunuşu: Ve kaler resulu ya rabbi inne kavmittehazu hazel kur'ane mehcura.

Furkan 30. ayet kıraatlerde (rivayetlerde) nasıl okunur?

Sitenin metni Hafs (Âsım) rivayetidir. Kral Fahd Mushaf Kompleksi (KFGQPC) metinlerine göre bu ayette 6 rivayet Hafs'tan farklı okur (yalnız yazım işareti farkları sayılmadı; "tecvit" diye işaretlenenler ses birleşmesi/idğam farkıdır). Akıl Kuran'da ayet kartındaki "Hafs" seçicisinden her rivayet ve mushaf yazımı (Medine, harekesiz Osmanî, Kûfî, imlâî) ayrı ayrı açılabilir.

Kālûn (Nâfi‘) rivayeti: قَوْمِيَ اَ۪تَّخَذُواْ (Hafs: قَوۡمِي ٱتَّخَذُواْ)

Verş (Nâfi‘) rivayeti: قَوْمِيَ اَ۪تَّخَذُواْ (Hafs: قَوۡمِي ٱتَّخَذُواْ)

Dûrî (Ebû Amr) rivayeti: قَوۡمِيَ اَ۪تَّخَذُواْ (Hafs: قَوۡمِي ٱتَّخَذُواْ)

Sûsî (Ebû Amr) rivayeti: قَوۡمِيَ اَ۪تَّخَذُواْ (Hafs: قَوۡمِي ٱتَّخَذُواْ)

Bezzî (İbn Kesîr) rivayeti: قَوۡمِيَ (Hafs: قَوۡمِي); ٱلۡقُرَانَ (Hafs: ٱلۡقُرۡءَانَ)

Kunbul (İbn Kesîr) rivayeti: ٱلۡقُرَانَ (Hafs: ٱلۡقُرۡءَانَ)

Furkan 30. ayet hangi Arapça köklerden oluşur?