نكص (nkS) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

نكص kökü ne anlama gelir?

Bir şeyden korkup çekinerek geri durmak anlamına gelir. Özellikle yapılmakta olan bir iyilikten vazgeçip geri dönmek için söylenir.

نكص (nkS) kökü Kuran'da 2 ayette, toplam 2 kez geçer.

نكص kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Korkup çekinerek geri durmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

إذا أحجم عن الشيء خوفا وجبنا

Bir şeyden geri çekilmek (Müfredât)

النكوص: الإحجام عن الشيء

İçinde bulunduğu iyilikten dönmek (Mekâyîsü'l-Luğa)

رجع عما كان عليه من خير

Geri geri gitmek (Lisânü'l-Arab)

النكوص: الرجوع إلى وراء وهو القهقرى

Lisânü'l-Arab'da نكص maddesi (İbn Manzûr)

نكص: النُّكُوصُ: الإِحْجامُ والانْقِداعُ عَنِ الشَّيْءِ. تَقُولُ: أَرادَ فلانٌ أَمراً ثُمَّ نَكَصَ عَلَى عَقِبَيْه. ونَكَصَ عَنِ الأَمر يَنْكِصُ ويَنْكُصُ نَكْصاً ونُكوصاً: أَحْجَم. قَالَ أَبو مَنْصُورٍ: نَكَصَ يَنْكُصُ ويَنْكِصُ ونَكَصَ فلانٌ عَنِ الأَمر ونَكَفَ بِمَعْنًى وَاحِدٍ أَي أَحْجَم. ونَكَصَ عَلَى عَقِبَيْهِ: رَجَعَ عَمَّا كَانَ عَلَيْهِ مِنَ الْخَيْرِ، وَلَا يُقَالُ ذَلِكَ إِلَّا فِي الرُّجُوعِ عَنِ الْخَيْرِ خَاصَّةً. ونَكَصَ الرجلُ يَنْكِصُ: رجعَ إِلى خَلْفِه. وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ: فَكُنْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ تَنْكِصُونَ؛ فُسِّرَ بِذَلِكَ كُلِّهِ. وقرأَ بَعْضُ الْقُرَّاءِ: تنكُصون، بِضَمِّ الْكَافِ. وَفِي حَدِيثِ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، وصِفِّين: قَدَّمَ للوَثْبة يَداً وأَخَّرَ للنُّكُوصِ رِجْلًا؛ النُّكُوص: الرجوعُ إِلى وَرَاءٍ وَهُوَ القَهْقَرَى.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 7, s. 101 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da نكص maddesi (Halîl b. Ahmed)

النكوص: الإحجام. نكص هو وأنكصه غيره. والنكيصة: التأخر عن الشيء.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 5, s. 303 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da نكص maddesi (İbn Fâris)

النون والكاف والصاد كلمة. يقال: نكص على عقبيه، إذا أحجم عن الشيء خوفا وجبنا. قال ابن دريد: نكص على عقبيه: رجع عما كان عليه من خير ; لا يقال ذلك إلا في الرجوع عن الخير.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 477 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da نكص maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

النكوص: الإحجام عن الشيء. قال تعالى: نكص على عقبيه [الأنفال/ 48] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 824 — Şamile'de tam madde

نكص kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

تَنكِصُونَ (tenkisune) — dönüyordunuz: 1 kez · نَكَصَ (nekesa) — (geriye) dönüp: 1 kez

نكص kökü hangi ayetlerde geçer?

• Enfal Suresi 48. ayet — Hani, şeytân onlara yaptıkları işi süslü gösterip: "Bugün, sizi hiçbir insan topluluğu yenemez, ben de muhakkak sizin…
• Müminun Suresi 66. ayet — Vaktinde âyetlerimiz size okunduğunda siz onları hiçe sayıyordunuz.