Akıl Kuran (akilkuran.com)

خمد (xmd) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

خمد (xmd) kökü Kuran'da 2 ayette, toplam 2 kez geçer. Temel anlamı: Hareketin dinip çökmesi temel anlamdır; ateşin alevi söner ama közü kalır. Ölüp sessizleşen topluluk da bu kökle anlatılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Hareketin dinip çökmesi temel anlamdır; ateşin alevi söner ama közü kalır. Ölüp sessizleşen topluluk da bu kökle anlatılır. • Kuran'da 2 ayette, toplam 2 kez geçer. • Enbiya 21:15 — Biçilmiş ekin gibi pörsüyüp, cansız kalıncaya kadar bu çağrıları son bulmadı. • Yasin 36:29 — Sadece bir sayha! O zaman onlar sönenler oldular!

خمد kökü ne anlama gelir?

Hareketin dinip çökmesi temel anlamdır; ateşin alevi söner ama közü kalır. Ölüp sessizleşen topluluk da bu kökle anlatılır.

خمد (xmd) kökü Kuran'da 2 ayette, toplam 2 kez geçer.

خمد kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Hareketin dinmesi ve çökmek (Mekâyîsü'l-Luğa)

يدل على سكون الحركة والسقوط

Ateşin alevi sönüp közü kalmak (Lisânü'l-Arab)

سكن لهبها ولم يطفأ جمرها

Ölüm için mecaz (Müfredât)

كناية عن موتهم

Sesi soluğu kesilmiş topluluk (Kitâbu'l-Ayn)

خمد القوم إذا لم تسمع لهم حسا

Ateşli hastalığın dinmesi (Mekâyîsü'l-Luğa)

وخمدت الحمى إذا سكن وهجها

Bayılmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

ويقال للمغمى عليه: خمد

Lisânü'l-Arab'da خمد maddesi (İbn Manzûr)

خمد: خَمَدَت النَّارُ تَخْمُد خُموداً: سَكَنَ لَهَبُهَا وَلَمْ يُطْفأْ جَمْرُهَا. وهمَدت هُمُودًا إِذا أُطفئَ جَمْرُهَا الْبَتَّةَ، وأَخْمد فُلَانٌ نارَه. وَقَوْمٌ خَامِدُونَ: لَا تَسْمَعُ لَهُمْ حِسًّا، مِنْ ذَلِكَ، وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: إِنْ كانَتْ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ خامِدُونَ؛ قَالَ الزَّجَّاجُ: فإِذا هُمْ سَاكِتُونَ قَدْ مَاتُوا وَصَارُوا بِمَنْزِلَةِ الرَّمَادِ الْخَامِدِ الْهَامِدِ؛ قَالَ لَبِيدٌ: / وجَدْتُ أَبي رَبِيعًا لِلْيَتَامَى ... وَلِلضِّيفَانِ، إِذ خَمدَ الفَئيد / الفَئيد: النَّارُ أَي سَكَنَ لَهَبُهَا بِاللَّيْلِ لِئَلَّا يَضْوِيَ إِليها ضَيْفٌ أَو طَارِقٌ؛ وَفِيهِ: حَتَّى جَعَلْناهُمْ حَصِيداً خامِدِينَ. / والخَمُّود عَلَى وَزْنِ التَّنُّور: مَوْضِعٌ تُدْفَنُ فِيهِ النَّارُ حَتَّى تَخْمُد. وخَمَدَت الحُمَّى: سَكَنَ فَوَرَانُهَا، وخَمِدَ الْمَرِيضُ: أُغمي عَلَيْهِ أَو مَاتَ. وَفِي نَوَادِرِ الأَعراب: تَقُولُ رأَيته مُخْمِداً ومُخْبِتاً ومُخْلِداً ومُخْبِطاً ومُسْبِطاً ومُهْدِياً إِذا رأَيته سَاكِنًا لَا يَتَحَرَّكُ. والمُخْمِد: السَّاكِنُ السَّاكِتُ؛ قَالَ لَبِيدٌ: / مِثْل الَّذِي بالغِيل يَقْرُو مُخْمِدا / قَالَ: مُخْمَدٌ سَاكِنٌ قَدْ وَطَّنَ نفسه على الأَمر.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 165 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da خمد maddesi (Halîl b. Ahmed)

خمد القوم إذا لم تسمع لهم حسا، وقوم خمود. وخمدت النار خمودا: سكن لهبها، وإذا طفئت قيل همدت.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 4, s. 235 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da خمد maddesi (İbn Fâris)

الخاء والميم والدال أصل واحد، يدل على سكون الحركة والسقوط. خمدت النار خمودا، إذا سكن لهبها. وخمدت الحمى إذا سكن وهجها. ويقال للمغمى عليه: خمد.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 2, s. 215 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da خمد maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

قوله تعالى: جعلناهم حصيدا خامدين [الأنبياء/ 15] ، كناية عن موتهم، من قولهم: خمدت النار خمودا: طفئ لهبها، وعنه استعير: خمدت الحمى: سكنت، وقوله تعالى: فإذا هم خامدون [يس/ 29] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 298 — Şamile'de tam madde

خمد kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

خَـٰمِدُونَ (hamidune) — sönüverdiler: 1 kez · خَـٰمِدِينَ (hamidine) — sönmüş ateş (gibi): 1 kez

خمد kökü hangi ayetlerde geçer?