Akıl Kuran (akilkuran.com)

Furkan Suresi 45. Ayet Meali

Rabbin gölgeyi nasıl uzattı dikkat etmedin mi? Şayet gerekli görseydi, kesinlikle onu sakin konumlandırırdı. Sonra güneşi onun üzerine delil olarak konumlandırdık.

Furkan 25:45 — Arapça yazılışı, okunuşu ve meali. Rabbin gölgeyi nasıl uzattı dikkat etmedin mi?
Furkan 25:45
اَلَمْ تَرَ اِلٰى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّۚ وَلَوْ شَٓاءَ لَجَعَلَهُ سَاكِناًۚ ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَل۪يلاًۙ • E lem tere ila rabbike keyfe meddez zıll, ve lev şae le cealehu sakina, summe cealneş şemse aleyhi delila. • Meal (Şinasi Güneş): Rabbin gölgeyi nasıl uzattı dikkat etmedin mi? Şayet gerekli görseydi, kesinlikle onu sakin konumlandırırdı. Sonra güneşi onun üzerine delil olarak konumlandırdık. • Dipnot 1: Gölge ve Karanlık-Kaos Ayrımı: • Proto-Sami Kökü: Sami dillerinin en eski katmanlarında gölge, mutlak bir karanlığı ya da kör geceyi değil; koruma, himaye, sığınak ve potansiyel varlık alanı anlamına gelir. Allah evreni yaratırken onu zifiri bir karanlık, hiçlik veya kaos halinde bırakmamış; varlıkların sığınabileceği, henüz şekillenmemiş ama var olmaya hazır bir "Korunaklı gölge alanı" [potansiyel varlık sahnesi] olarak yaymıştır. Güneş ve Delil Kavramlarının Karşılığı: Ayetin can alıcı kısmı "Biz güneşi gölgeye delil kıldık" ifadesidir. Güneş, gölgenin sınırlarını çizen ve onun varlığını kanıtlayan teknik bir göstergedir. • D-l-l kökü arkaik Sami dillerinde sadece mantıksal bir kanıt demek değildir; "Yol göstermek, rehberlik etmek, sınır çizmek, bir şeyi belirsizlikten çıkarıp düzenlemek ve görünür kılmak" anlamına gelir. Güneş ise eski Sami kültürlerinde adaletin, hakikatin ve ilahi düzenin [örneğin Babil'deki Şamaş figüründe olduğu gibi] sembolüdür. • İlahi irade, o belirsiz ve şekilsiz olan potansiyel varlık alanına güneşi [ilahi nuru, yasayı, aklı ve hakikati] bir rehber, bir ölçü ve sınır çizici yapmıştır. Güneş, gölgeye form verir, onu hareket ettirir ve düzenler. Evrendeki Dinamik Düzen ve Görelilik: Ayet "Gerekli görseydi onu sakin kılardı" der. Eğer evrende tek bir mutlak ışık ya da mutlak karanlık olsaydı, zaman, hareket ve dolayısıyla yaşam var olamazdı. Sami köklerindeki dinamizm dikkate alındığında, güneş ile gölge arasındaki bu sürekli yer değiştirme ve etkileşim, evrendeki diyalektik düzeni [zıtların uyumunu] gösterir. Işık [hakikat] geldikçe gölge [potansiyel-madde] biçim alır, daralır, uzar ve hareket üretilir. Evren ve insanlık, kendi başına belirsiz ve korumasız bir gölge gibidir. Allah, bu belirsizliği ortadan kaldırmak, varlığa bir anlam, sınır ve form kazandırmak için hakikati [Güneş'i-Vahyi-Aklı] ona bir rehber-delil olarak atamıştır. Varlık ve bilgi, ancak bu iki zıt kutbun-ışık ile gölgenin bir ölçü dahilinde karşılaşmasıyla anlam kazanır. Yani ayet, astronomik bir gölge oyunundan ziyade; kaosun düzene sokulmasını, belirsizliğin rehberlikle aydınlatılmasını ve varoluşun dinamik yapısını anlatmaktadır. • Kelime kelime: أَلَمْ elem · تَرَ tera görmedin mi? · إِلَىٰ ila · رَبِّكَ rabbike Rabbini · كَيْفَ keyfe nasıl? · مَدَّ medde uzattı · ٱلظِّلَّ z-zille gölgeyi · وَلَوْ velev ve şayet · شَآءَ şa'e dileseydi · لَجَعَلَهُۥ lecealehu onu yapardı · سَاكِنًۭا sakinen durgun · ثُمَّ summe sonra · جَعَلْنَا cealna kıldık · ٱلشَّمْسَ ş-şemse güneşi · عَلَيْهِ aleyhi ona · دَلِيلًۭا delilen bir delil • راي (rAy) kökü: Gözle ya da basiretle bakıp görmek • ربب (rbb) kökü: Birbirine yakın üç temel anlamı vardır: bir şeyi düzeltip üzerinde durmak, bir şeye bağlı kalmak ve bir şeyi bir şeye katmak • كيف (kyf) kökü: Keyf, bir şeyin nasıl olduğunu, hâlini soran kelimedir • مدد (mdd) kökü: Bir şeyi uzunlamasına çekmek ve bir şeyi başka bir şeye uzatarak bağlamak • ظلل (Zll) kökü: Bir şeyin başka bir şeyi örtmesi • شيا ($yA) kökü: Dilemek, istemek (meşîet) bu kökün başlıca anlamıdır • جعل (jEl) kökü: Birbirine dayanmayan kelimeler taşır • سكن (skn) kökü: Sarsıntı ve hareketin karşıtı • شمس ($ms) kökü: Renk değiştirmek ve yerinde durmamak • دلل (dll) kökü: İki temel anlamı vardır: bir şeyi öğrenilen bir işaretle açığa koymak ve bir şeyin sallanıp çalkalanması • Furkan suresi 77 ayettir; bu 45. ayettir. • Öne çıkan meal: Şinasi Güneş — Apaçık Kuran. Diğer mealler aşağıda mütercim ve kaynak adıyla verilir.

Furkan 45. ayet farklı meallerde ne diyor?

Furkan Suresi 45. ayet, 12 Türkçe mealde aşağıdaki gibi çevrilir. Her çeviri mütercimin adıyla verilir.

Şinasi Güneş meali: Rabbin gölgeyi nasıl uzattı dikkat etmedin mi? Şayet gerekli görseydi, kesinlikle onu sakin konumlandırırdı. Sonra güneşi onun üzerine delil olarak konumlandırdık [1].

Şinasi Güneş meali, dipnot 1: Gölge ve Karanlık-Kaos Ayrımı: • Proto-Sami Kökü: Sami dillerinin en eski katmanlarında gölge, mutlak bir karanlığı ya da kör geceyi değil; koruma, himaye, sığınak ve potansiyel varlık alanı anlamına gelir. Allah evreni yaratırken onu zifiri bir karanlık, hiçlik veya kaos halinde bırakmamış; varlıkların sığınabileceği, henüz şekillenmemiş ama var olmaya hazır bir "Korunaklı gölge alanı"…

Erhan Aktaş meali: Rabb'inin gölgeyi nasıl uzattığını görmez misin? Dileseydi onu sabit kılardı. Sonra da Güneş'i ona[1] yol gösterici yaptık.

Erhan Aktaş meali, dipnot 1: Gölgeye.

Diyanet İşleri meali: Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmez misin? İsteseydi onu sabit kılardı. Sonra biz güneşi gölgeye delil kıldık.

Elmalılı Hamdi Yazır meali: Bakmaz mısın rabbına? Gölgeyi nasıl uzatmakta? Dilese idi elbet onu sakin de kılardı, sonra nasıl Güneşi, ona delil kılmışız?

Yaşar Nuri Öztürk meali: Görmedin mi Rabbini, nasıl uzatmıştır gölgeyi? Eğer dileseydi, onu elbette hareketsiz kılardı. Sonra nasıl Güneş'i ona delil yapmışız!

Ali Bulaç meali: Rabbini görmedin mi, gölgeyi nasıl uzatıvermiştir? Eğer dilemiş olsaydı onu durgun kılardı. Sonra biz güneşi ona bir delil kılmışızdır.

Ali Aydın meali: Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmedin mi? Eğer dileseydi, onu elbet hareketsiz kılardı. Sonra biz güneşi, onun üzerine delil kıldık.

Rowad Tercüme Merkezi meali (kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4): Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığına görmez misin? Dileseydi onu hareketsiz kılardı, sonra Güneşi ona delil kıldık.

Şaban Piriş meali (kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0): Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmüyor musun? Dileseydi onu sakin/sabit kılardı. Sonra biz güneşi ona delil kıldık.

Ali Özek ve diğerleri meali (kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0): Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmedin mi? Eğer dileseydi, onu elbet hareketsiz kılardı. Sonra biz güneşi, ona delil kıldık.

Mustafa İslamoğlu meali (kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com)): (Ey insan!) Görmez misin Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını? Ama, eğer isteseydi, onu hareketsiz kılardı. Fakat Biz güneşi gölgeye kılavuz yapmışızdır;

Muhammed Esed meali (kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com)): Görmez misin (ey insanoğlu), Rabbin gölgeyi (akşama doğru) nasıl uzatıyor; eğer dileseydi, hiç şüphesiz onu olduğu gibi bırakırdı; fakat sonra gölgeye güneşi yol gösterici kılmışızdır;

Furkan 45. ayet Arapça metni ve okunuşu

اَلَمْ تَرَ اِلٰى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّۚ وَلَوْ شَٓاءَ لَجَعَلَهُ سَاكِناًۚ ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَل۪يلاًۙ

Okunuşu: E lem tere ila rabbike keyfe meddez zıll, ve lev şae le cealehu sakina, summe cealneş şemse aleyhi delila.

Furkan 45. ayet kıraatlerde (rivayetlerde) nasıl okunur?

Sitenin metni Hafs (Âsım) rivayetidir. Kral Fahd Mushaf Kompleksi (KFGQPC) metinlerine göre bu ayette 3 rivayet Hafs'tan farklı okur (yalnız yazım işareti farkları sayılmadı; "tecvit" diye işaretlenenler ses birleşmesi/idğam farkıdır). Akıl Kuran'da ayet kartındaki "Hafs" seçicisinden her rivayet ve mushaf yazımı (Medine, harekesiz Osmanî, Kûfî, imlâî) ayrı ayrı açılabilir.

Sûsî (Ebû Amr) rivayeti: رَبِّك (Hafs: رَبِّكَ)

Bezzî (İbn Kesîr) rivayeti: عَلَيۡهِۦ (Hafs: عَلَيۡهِ)

Kunbul (İbn Kesîr) rivayeti: عَلَيۡهِۦ (Hafs: عَلَيۡهِ)

Furkan 45. ayet hangi Arapça köklerden oluşur?