كيف (kyf) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

كيف (kyf) kökü Kuran'da 83 ayette, toplam 83 kez geçer. Temel anlamı: Keyf, bir şeyin nasıl olduğunu, hâlini soran kelimedir; Kur'an'da çoğu kez uyarı, kınama ya da hayret bildirir. Deriyi kesmek ve kumaş parçası anlamları da vardır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.

Anlam: Keyf, bir şeyin nasıl olduğunu, hâlini soran kelimedir; Kur'an'da çoğu kez uyarı, kınama ya da hayret bildirir. Deriyi kesmek ve kumaş parçası anlamları da vardır. • Kuran'da 83 ayette, toplam 83 kez geçer. • Bakara 2:28 — Allah'a, nasıl küfrediyorsunuz? Siz ölüler iken sizi var etti, sonra sizi öldürecek, sonra tekrar dirilterek kendisine döndürecektir. • Bakara 2:259 — Veya temelleri üzerine yıkılıp, harap olmuş beldeye uğrayan kimse gibi: "Ölümünden sonra Allah bunu nasıl diriltecek?" demişti. Bunun… • Bakara 2:260 — Hani bir zamanlar İbrâhîm: "Ey Rabb'im! Bana ölüleri nasıl dirilttiğini göster." demişti. Allah: "İnanmıyor musun?" deyince; İbrâhîm… • Ali İmran 3:6 — Sizi, rahimlerde dilediği gibi şekillendiren Odur. Ondan başka ilâh yoktur. Mutlak Üstün Olandır En Doğru Hüküm Veren'dir. • Ali İmran 3:25 — Gelmesi kesin olan günde, onları topladığımız zaman, halleri nasıl olacak? Onlara haksızlık yapılmadan yaptıklarının karşılığı tam olarak… • Ali İmran 3:86 — Îmân ettikten, Resûl'ün Hakk olduğuna tanıklık ettikten ve kendilerine apaçık kanıtlar geldikten sonra, Kâfir olan bir halka, Allah nasıl… • Ali İmran 3:101 — Allah'ın âyetleri size okunmaktayken, elçisi de aranızda yaşarken, nasıl küfre saparsınız? Kim Allah'a sımsıkı sarılırsa o doğru yola… • Ali İmran 3:137 — Sizden önce de yasalar uygulandı. Yeryüzünü dolaşın da yalanlayanların sonları nasıl oldu görün. • Nisa 4:21 — Hem onu nasıl geri alacaksınız ki? Birbirinizle içli dışlı olmuştunuz ve sizden kesin bir söz almışlardı. • Nisa 4:41 — Her ümmetten bir tanık getirdiğimiz ve seni de onların üzerine tanık yaptığımız zaman, halleri nice olacak! • Nisa 4:50 — Bak! Nasıl Allah adına yalan uyduruyorlar. Apaçık bir günah olarak bu yeter. • Nisa 4:62 — Kendi elleriyle yaptıklarından dolayı, onlara bir musibet isabet edince, sana gelerek: "Biz yalnızca iyilik etmek ve arayı bulmaktan başka… • Maide 5:31 — Allah, bir karga gönderdi. Kardeşinin cesedini nasıl örteceğini ona göstermek için yeri eşeliyordu. "Eyvah! Bana yazıklar olsun, kardeşimin… • Maide 5:43 — İçinde, Allah'ın hükmünün bulunduğu Tevrât yanlarında olduğu halde, nasıl olur da sana hüküm verdiriyorlar? Sonra da o hükümden döneklik… • Maide 5:64 — O Yahudiler, "Allah'ın eli bağlıdır." dediler. Böyle söylemelerinden dolayı elleri bağlandı ve söyledikleri yüzünden lânetlendiler. Oysaki… • Maide 5:75 — İyi bilin ki, Meryem Oğlu Mesih, yalnızca bir Resûl'dür. Ondan önce de resûller gelip geçti. Onun annesi çok dürüsttür. İkisi de diğer… • Enam 6:11 — De ki: "Yeryüzünü dolaşın da yalanlayanların sonlarının nasıl olduğunu görün!" • Enam 6:24 — Bak! Kendi aleyhlerine nasıl yalan söylediler. Ve uydurdukları şeyler onlardan ayrılıp yok oldu. • Enam 6:46 — De ki: "Söyleyin bana! Eğer Allah; işitmenizi ve görmenizi yok etse ve kalbinizi mühürlese, Allah'tan başka hangi ilâh onları size geri… • Enam 6:65 — De ki: "Sizin üstünüzden ve ayaklarınızın altından azâp göndermeye, sizi topluluklar halinde ayırıp kiminizin hıncını kiminize tattırmaya…

كيف kökü ne anlama gelir?

Keyf, bir şeyin nasıl olduğunu, hâlini soran kelimedir; Kur'an'da çoğu kez uyarı, kınama ya da hayret bildirir. Deriyi kesmek ve kumaş parçası anlamları da vardır.

كيف (kyf) kökü Kuran'da 83 ayette, toplam 83 kez geçer.

كيف kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

İnsanın hâlini soran soru kelimesi (Mekâyîsü'l-Luğa)

يستفهم بها عن حال الإنسان

Benzeri olan ve olmayan nitelikleri sormak (Müfredât)

لفظ يسأل به عما يصح أن يقال فيه: شبيه وغير شبيه

Hayret anlamında soru (Lisânü'l-Arab)

تأويل كيف استفهام في معنى التعجب

Kumaştan kopan parça (Mekâyîsü'l-Luğa)

الكيفة: الكسفة من الثوب

Deriyi kesmek (Lisânü'l-Arab)

كيف الأديم: قطعه

Lisânü'l-Arab'da كيف maddesi (İbn Manzûr)

كيف: كَيَّفَ الأَدِيمَ: قَطَّعه، والكِيفَةُ: القِطْعة مِنْهُ؛ كِلَاهُمَا عَنِ اللِّحْيَانِيِّ. وَيُقَالُ للخِرْقة الَّتِي يُرْقَع بِهَا ذَيْل الْقَمِيصِ القُدَّامُ: كِيفَة، وَالَّذِي يُرَقَّعُ بِهَا ذَيْلُ الْقَمِيصِ الخَلفُ: حيفةٌ. وكَيْفَ: اسْمٌ مَعْنَاهُ الِاسْتِفْهَامُ؛ قَالَ اللِّحْيَانِيُّ: هِيَ مُؤَنَّثَةٌ وَإِنْ ذكِّرت جَازَ، فأَما قَوْلُهُمْ: كَيَّفَ الشيءَ فَكَلَامٌ مُوَلَّدٌ. الأَزهري: كَيْفَ حَرْفُ أَداة ونصْبُ الْفَاءِ فِرَارًا بِهِ مِنَ الْيَاءِ السَّاكِنَةِ فِيهَا لِئَلَّا يَلْتَقِيَ سَاكِنَانِ. وَقَالَ الزَّجَّاجُ فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَكُنْتُمْ أَمْواتاً / [[. الآية]]: تأَويل كَيْفَ اسْتِفْهَامٌ فِي مَعْنَى التَّعَجُّبِ، وَهَذَا التَّعَجُّبُ إِنَّمَا هُوَ لِلْخَلْقِ وَالْمُؤْمِنِينَ أَي اعجَبوا مِنْ هَؤُلَاءِ كَيْفَ يَكْفُرُونَ وَقَدْ ثَبَتَتْ حُجَّةُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ، وَقَالَ فِي مَصْدَرِ كَيْفَ: الكَيْفِيَّة. الْجَوْهَرِيُّ: كَيْفَ اسْمٌ مُبْهَمٌ غَيْرُ مُتَمَكِّنٍ وَإِنَّمَا حُرِّكَ آخِرُهُ لِالْتِقَاءِ السَّاكِنَيْنِ، وَبُنِي على الفتح دُونَ الْكَسْرِ لِمَكَانِ الْيَاءِ وَهُوَ لِلِاسْتِفْهَامِ عَنِ الأَحوال، وَقَدْ يَقَعُ بِمَعْنَى التَّعَجُّبِ، وَإِذَا ضَمَمْتَ إِلَيْهِ مَا صَحَّ أَن يُجَازِيَ بِهِ تَقُولُ: كَيْفَما تَفْعَلْ أَفْعَلْ؛ قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: فِي هَذَا الْمَكَانِ لَا يُجَازَى بكَيْفَ وَلَا بكَيْفَمَا عِنْدَ الْبَصْرِيِّينَ، وَمِنَ الْكُوفِيِّينَ مَنْ يُجازي بكَيْفَمَا.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 9, s. 312 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da كيف maddesi (Halîl b. Ahmed)

كيّف: حرف أداة ونصبوا الفاء فرارًا من الياء المسّاكنة لملا يلتقى ساكنان. وكيّفت وكيف) أى صورتة و كتبتة. ويقال: [ كفت الأديمَ وكوفتف إذا قطعته] وكيّفته بالستّّف: قطعته. قال: و سر مر وكسرى إذ تکیفه بنوه بأسيافٍ كما اقتسم اللحام

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed

Mekâyîsü'l-Luğa'da كيف maddesi (İbn Fâris)

الكاف والياء والفاء كلمة. يقولون: الكيفة: الكسفة من الثوب. فأما كيف فكلمة موضوعة يستفهم بها عن حال الإنسان فيقال: كيف هو؟ فيقال: صالح.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 150 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da كيف maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

كيف: لفظ يسأل به عما يصح أن يقال فيه: شبيه وغير شبيه، كالأبيض والأسود، والصحيح والسقيم، ولهذا لا يصح أن يقال في الله عز وجل: كيف، وقد يعبر بكيف عن المسئول عنه كالأسود والأبيض، فإنا نسميه كيف، وكل ما أخبر الله تعالى بلفظة كيف عن نفسه فهو استخبار على طريق التنبيه للمخاطب، أو توبيخا نحو: كيف تكفرون بالله [البقرة/ 28] ، كيف يهدي الله [آل عمران/ 86] ، كيف يكون للمشركين عهد [التوبة/ 7] ، انظر كيف ضربوا لك الأمثال [الإسراء/ 48] ، فانظروا كيف بدأ الخلق [العنكبوت/ 20] ، أولم يروا كيف يبدئ الله الخلق ثم يعيده [العنكبوت/ 19] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 730 — Şamile'de tam madde

كيف kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

كَيْفَ (keyfe) — nasıl: 62 kez · فَكَيْفَ (fekeyfe) — nasıl: 16 kez · وَكَيْفَ (ve keyfe) — ve nasıl: 5 kez