Deri
Deri, bedenin kabuğudur; kök sözlükte güç ve sertlikten gelir ve deriye kamçıyla vurmak da bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
جلد (jld): Güç ve sertlik temel anlamdır; deri, altındaki etten daha sağlam olduğu için bu adla anılır. Deriye kamçıyla vurmak, sert toprak ve donmuş su da bu köktendir.
جلد (jld) — Güç ve sertlik (Mekâyîs): وهو يدل على قوة وصلابة
جلد (jld) — Bedenin kabuğu, deri (Müfredât): الجلد: قشر البدن
جلد (jld) — Bedenler (deriler bedenden kinaye) (Müfredât): والجلود عبارة عن الأبدان
جلد (jld) — Kamçıyla deriye vurmak (Ayn): وجلده بالسوط جلدا أي ضرب جلده
جلد (jld) — Sert, düz toprak (Ayn): والجلد: ما صلب من الأرض
جلد (jld) — Donmuş su, buz (Ayn): والجليد: ما جمد من الماء
Tanım
Kök sözlükte güç ve sertliktir; deri, altındaki etten daha sağlam olduğu için bu adla anılır. Kamçıyla deriye vurmak, sert toprak ve buz da aynı kökten gelir. Kur'an'da kök çoğunlukla deriyi anlatır: azapta yenilenen ciltler, hayvan derilerinden yapılan evler ve kıyamette insanın aleyhine şahitlik eden ciltler. Bir ayette de aynı kökten fiil, deriye vurmak anlamıyla geçer.
Ayetlerle
Nisa 56. ayet — Gerçekleri örtenlerin ciltleri her yandığında azabı tatmaları için başka cilt verileceği bildirilir.
Nahl 80. ayet — Allah'ın hayvan derilerinden göçte ve konakta kolay taşınan evler kıldığı söylenir.
Hac 20. ayet — Kaynar suyla karınlardaki şeylerle birlikte ciltlerin de eritileceği anlatılır.
Nur 4. ayet — İffetli kimselere suç atıp dört şahit getirmeyenlere seksen celde vurulması bildirilir; kök burada deriye vurmak anlamındadır.
Fussilet 20. ayet — Cehenneme gelenlere işitme, görme duyuları ve ciltlerinin yaptıkları şeylerle şahitlik edeceği söylenir.
Fussilet 21. ayet — İnsanlar ciltlerine neden aleyhlerinde şahitlik ettiklerini sorar; ciltler her şeyi konuşturan Allah'ın onları konuşturduğunu söyler.
Sık sorulanlar
Deri kavramı Kur'an'da hangi bağlamlarda geçer?
Azapta yenilenen ciltler, hayvan derisinden yapılan evler, kıyamette şahitlik eden ciltler ve deriye vurmayı bildiren celde bağlamlarında geçer.
Kökün sözlükteki anlamı nedir?
Güç ve sertliktir. Deri altındaki etten daha sağlam olduğu için bu adı almıştır; deriye kamçıyla vurmak da bu kökten gelir.