Getirme
Gelmek ve getirmek, özellikle kolayca gelmek ve vermek anlamındadır. Kur'an'da ayet, ilim, azap ve mal bu kökle gelir ya da verilir.
Köklerde ne diyor?
اتي (Aty): Gelmek, özellikle kolayca gelmek temel anlamdır; kişinin kendisiyle, emriyle ya da tedbiriyle gelmesi için kullanılır. Bab değişince vermek ve uyum göstermek anlamları doğar.
اتي (Aty) — Kolayca gelmek (Müfredât): الإتيان: مجيء بسهولة
اتي (Aty) — Bizzat, emirle ya da tedbirle gelmek (Müfredât): والإتيان يقال للمجيء بالذات وبالأمر وبالتدبير
اتي (Aty) — Gelmek (Lisân): الإتيان: المجيء
اتي (Aty) — Vermek (Mekâyîs): والإيتاء الإعطاء
اتي (Aty) — Uyum göstermek, güzelce boyun eğmek (Mekâyîs): آتيت فلانا على أمره مؤاتاة، وهو حسن المطاوعة
اتي (Aty) — Kendi yolunda akan sel (Müfredât): للسيل المار على وجهه: أتي
Tanım
Kökün temel anlamı kolayca gelmektir; sözlüklerde kişinin kendisiyle, emriyle ya da tedbiriyle gelmesi anlatılır. Bab değişince aynı kök vermek ve uyum göstermek anlamlarına açılır. Kur'an'da gelen şey ayet, ilim ya da azap olabilir; getirilen şey bir sure olabilir; verilen şey de yetimin malı ya da bir toplumun sahip olduğu nimet olabilir. Yönün gelen mi, getiren mi, veren mi olduğu cümleye göre değişir.
Ayetlerle
Bakara 23. ayet — Kuşku duyanlardan, şahitlerini çağırmaları ve indirilene benzer bir sure getirmeleri istenir. Kök burada bir şeyi ortaya koyup getirmek anlamında geçer.
Ali İmran 19. ayet — Kendilerine ilim geldikten sonra ihtilafa düşenler anlatılır. Gelen şey burada bir mal ya da kişi değil, ilimdir.
Nisa 2. ayet — Yetimlere mallarının verilmesi emredilir. Kök burada elinde bulunanı sahibine vermek anlamında kullanılır.
Enam 4. ayet — Rablerinin ayetlerinden bir ayet geldiğinde ondan yüz çevirmekten başka bir şey yapmadıkları söylenir. Gelen şey ayettir ve karşılığı tepkidir.
Hud 8. ayet — Azabın kendilerine geleceği gün onlardan çevrilmeyecektir denir. Kök, bir olayın belirli bir günde gelip çatması için kullanılır.
Sık sorulanlar
Getirme kavramı hangi anlamları taşır?
Kök gelmek, özellikle kolayca gelmek ve vermek anlamındadır. Ayetlerde ayet ya da ilim gelir, sure getirilir, mal ve nimet verilir.
Ayetlerde ne gelir, ne getirilir?
Ayetlerde ayet, ilim ve azap gelir; şahitler ve sure getirilir; yetimin malı ve nimet verilir. Anlamı cümlenin kurulumu belirler.