Kınama
Kökün anlamı kınamak, ayıplamak ve kusurunu yüzüne vurmaktır; Kur'an'da kınanan kişi, birbirini suçlayanlar ve kendini kınayan nefis bu kökle anılır.
Köklerde ne diyor?
لوم (lwm): İki anlamı vardır: kınamak, ayıplamak ve oyalanıp gecikmek. Kur'an'da kınama, birbirini suçlama ve kendini kınayan nefis (levvâme) bu köktendir.
لوم (lwm) — İki anlam: kınama ve gecikme (Mekâyîs): تدل إحداهما على العتب والعذل، والأخرى على الإبطاء
لوم (lwm) — Kınamak, kusurunu yüzüne vurmak (Müfredât): اللوم: عذل الإنسان بنسبته إلى ما فيه لوم
لوم (lwm) — Kınanmayı hak eden (mulîm) (Mekâyîs): والمليم: الذي يستحق اللوم
لوم (lwm) — Birbirini kınamak, suçlamak (Müfredât): والتلاوم: أن يلوم بعضهم بعضا
لوم (lwm) — Oyalanmak, beklemek (Mekâyîs): التلوم، وهو التمكث
Tanım
Sözlükte kökün iki anlamı vardır: kınamak ve oyalanıp gecikmek. Kınamak, bir kişinin kusurunu yüzüne vurmaktır; birbirini kınamak da aynı köktendir. Kur'an'da kök, kınanmış ve pişman kişiyi, ortak koşanın kınanıp itilmiş olarak cehenneme bırakılmasını, birbirini suçlayan topluluğu ve kendini sürekli kınayan nefsi anlatır. Bazı ayetlerde ise kişinin kınanmayacağı belirtilir.
Ayetlerle
Yusuf 32. ayet — Vezirin eşi, kendisini kınayan kadınlara, hakkında beni kınadığınız kişi işte budur der. Kınama, toplum içinde yapılan ayıplama olarak geçer.
İsra 29. ayet — Elini boynuna bağlama, tamamen de açma denir; yoksa kınanmış ve pişman bir hâlde kalırsın. Kınama, ölçüsüz harcamanın sonucu olarak anılır.
Zariyat 54. ayet — Elçiye, onlardan uzaklaşması söylenir ve bu yüzden kınanacak olmadığı bildirilir. Kınanmamak, sorumluluğunu yerine getirmiş olmakla bağlanır.
Kalem 30. ayet — Bahçe sahipleri birbirine dönüp birbirini kınar. Kök, sonuç ortaya çıkınca başlayan karşılıklı suçlamayı anlatır.
Kıyame 2. ayet — Kendini sürekli kınayan nefis, kanıt olarak anılır. Kök burada kişinin kendi iç sesini anlatır.
Sık sorulanlar
Kınama kökü Kur'an'da hangi anlamda geçer?
Kök, birini kusuru yüzünden ayıplamayı anlatır. Ayetlerde kınanmış kişi, birbirini suçlayanlar ve kendini sürekli kınayan nefis bu kökle anılır.
Kendini kınayan nefis nerede geçer?
Kıyame suresinin ikinci ayetinde, kendini sürekli kınayan nefis kanıt olarak anılır. Kök burada kişinin kendi tavrını sorgulamasını anlatır.