Nazar
Kök, bir şeyi dikkatle süzüp görmek demektir; düşünüp incelemek ve beklemek bundan doğar. Allah'ın bakışı, kullarına iyiliğidir.
Köklerde ne diyor?
نظر (nZr): Bir şeyi dikkatle süzüp görmek temel anlamdır; göz ve basiretle bakmak, düşünüp incelemek ve beklemek bundan doğar. Allah'ın kullarına bakması, onlara iyiliğidir.
نظر (nZr) — Bir şeyi dikkatle süzmek ve görmek (Mekâyîs): وهو تأمل الشيء ومعاينته
نظر (nZr) — Göz ve basireti bir şeyi kavramak için çevirmek (Müfredât): تقليب البصر والبصيرة لإدراك الشيء ورؤيته
نظر (nZr) — Düşünüp incelemek (Müfredât): وقد يراد به التأمل والفحص
نظر (nZr) — Allah'ın kullarına bakışı: iyiliği ve nimeti (Müfredât): هو إحسانه إليهم وإفاضة نعمه عليهم
نظر (nZr) — Beklemek; mühlet vermek (Müfredât): والنظر: الانتظار
نظر (nZr) — Benzer, denk (nazîr) (Mekâyîs): هذا نظير هذا
Tanım
Sözlüklerde bu kök, bir şeyi dikkatle süzmek ve görmek, göz ve basireti bir şeyi kavramak için çevirmek olarak verilir. Düşünüp incelemek, beklemek, mühlet vermek ve benzer olan da aynı köktendir. Allah'ın kullarına bakması iyilik ve nimet sayılır. Kur'an'da kök gözlemlemeyi, düşünerek bakmayı ve mühlet vermeyi anlatır.
Ayetlerle
Ali İmran 77. ayet — Ahdini ve yeminini az bedelle satanlara Allah kıyamet günü bakmaz denir. Kök burada Allah'ın ilgisini, gözetmesini anlatır.
Nisa 50. ayet — Yalanı Allah'a nasıl uydurduklarına bak denir. Kök, bir durumu dikkatle gözlemlemeye çağrıdır.
Enam 8. ayet — Bir melek indirilseydi iş biterdi ve onlara mühlet verilmezdi denir. Kök, beklemek ve mühlet vermek anlamında geçer.
Araf 14. ayet — İblis, insanların diriltileceği güne kadar kendisine mühlet verilmesini ister. Kök burada süre tanımayı anlatır.
Yunus 14. ayet — Sizi yeryüzünde halifeler kıldık ki nasıl davranacağınıza bakalım denir. Kök, Allah'ın sonuç gözlemini anlatır.
Sık sorulanlar
Nazar kökü sözlükte ne demektir?
Bir şeyi dikkatle süzüp görmek temel anlamdır. Düşünüp incelemek, beklemek ve mühlet vermek de bu kökten türer.
Kur'an'da bakmak ile beklemek nasıl ilişkilidir?
Aynı kök hem dikkatle bakmayı hem de süre tanımayı anlatır. Ayetlerde 'bak' çağrısı ile 'mühlet verilmez' ifadesi aynı kökten gelir.