ركم (rkm) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
ركم (rkm) kökü Kuran'da 3 ayette, toplam 3 kez geçer. Temel anlamı: Bir şeyi toplamak, üst üste yığmak tek temel anlamdır; üst üste binmiş bulut bundan adlandırılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
ركم kökü ne anlama gelir?
Bir şeyi toplamak, üst üste yığmak tek temel anlamdır; üst üste binmiş bulut bundan adlandırılır.
ركم (rkm) kökü Kuran'da 3 ayette, toplam 3 kez geçer.
ركم kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Toplanma, yığılma (Mekâyîsü'l-Luğa)
يدل على [تجمع] الشيء
Bir şeyi üst üste atmak (Mekâyîsü'l-Luğa)
ركمت الشيء: ألقيت بعضه على بعض
Üst üste atılan şey, yığın (Müfredât)
والركام: ما يلقى بعضه على بعض
Üst üste binmiş bulut (Lisânü'l-Arab)
الركم السحاب المتراكم
Biriktirilmiş çamur (Mekâyîsü'l-Luğa)
والركمة: الطين المجموع
Lisânü'l-Arab'da ركم maddesi (İbn Manzûr)
ركم: الرَّكْمُ: جَمْعُكَ شَيْئًا فَوْقَ شَيْءٍ حَتَّى تَجْعله رُكاماً مَرْكُومًا كَرُكَامِ الرَّمْلِ وَالسَّحَابِ وَنَحْوِ ذَلِكَ مِنَ الشَّيْءِ المُرْتكِم بَعْضُهُ عَلَى بَعْضٍ. رَكَمَ الشَّيْءَ يَرْكُمُه إِذا جَمَعه وأَلقى بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ، وَهُوَ مَرْكُومٌ بعضُه عَلَى بَعْضٍ. وارْتَكَمَ الشيءُ وتَراكَمَ إِذا اجْتَمَعَ. ابْنُ سِيدَهْ: الرَّكْمُ إِلقاء بَعْضِ الشَّيْءِ عَلَى بَعْضٍ وتَنْضيده، رَكَمَه يَرْكُمُهُ رَكْماً فارْتَكَمَ وتَراكَمَ. وَشَيْءٌ رُكامٌ: بَعْضُهُ عَلَى بَعْضٍ. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكاماً؛ يَعْنِي السَّحَابَ. ابْنُ الأَعرابي: الرَّكَمُ السَّحَابُ المُتَراكِمُ. الْجَوْهَرِيُّ: الرُّكامُ الرَّمْلُ المُتَراكم، وَكَذَلِكَ السَّحَابُ وَمَا أَشبهه. وَفِي حَدِيثِ الِاسْتِسْقَاءِ: حَتَّى رأَيتُ رُكاماً؛ الرُّكامُ: السَّحَابُ المُتراكِمُ بَعْضُهُ فَوْقَ بَعْضٍ. وقَطِيعٌ رُكامُ: ضَخْمٌ كأَنه قَدْ رُكِمَ بعضُه عَلَى بَعْضٍ؛ أَنشد ثَعْلَبٌ: / وتَحْمِي بِهِ حَوْماً رُكاماً وَنِسْوَةً، ... عَلَيْهِنَّ قَزٌّ نَاعِمٌ وحَريرُ / والرُّكْمةُ: الطِّينُ وَالتُّرَابُ الْمَجْمُوعُ. وَفِي الْحَدِيثِ: / فَجَاءَ بعُودٍ وَجَاءَ بِبَعْرَةٍ حَتَّى رَكَموا فَصَارَ سَوَادًا. / ومُرْتَكَمُ الطَّرِيقِ، بِفَتْحِ الْكَافِ: جادَّتُهُ ومَحَجَّتُهُ.
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 12, s. 251 — Şamile'de tam madde
Kitâbu'l-Ayn'da ركم maddesi (Halîl b. Ahmed)
الركم: جمعك شيئا فوق شيء، حتى تجعله ركاما مركوما كركام الرمل والسحاب ونحوه من الشيء المرتكم بعضه على بعض، قال الله عز وجل: فيركمه جميعا 3 وثم يجعله ركاما 4 .
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 5, s. 369 — Şamile'de tam madde
Mekâyîsü'l-Luğa'da ركم maddesi (İbn Fâris)
الراء والكاف والميم أصل واحد يدل على [تجمع] الشيء. تقول ركمت الشيء: ألقيت بعضه على بعض. وسحاب مرتكم وركام. والركمة: الطين المجموع. ومرتكم الطريق: سننه; لأن المارة ترتكم فيه.
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 2, s. 430 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da ركم maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
يقال: (سحاب مركوم) 1 أي: متراكم، والركام: ما يلقى بعضه على بعض، قال تعالى: ثم يجعله ركاما [النور/ 43] ، والركام يوصف به الرمل والجيش، ومرتكم الطريق: جادته التي فيها ركمة، أي: أثر متراكم.
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 365 — Şamile'de tam madde
ركم kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
رُكَامًۭا (rukamen) — birbiri üstüne: 1 kez · فَيَرْكُمَهُۥ (fe yerkumehu) — yığsın da: 1 kez · مَّرْكُومٌۭ (merkumun) — üst üste yığılmış: 1 kez
ركم kökü hangi ayetlerde geçer?
- Enfal Suresi 37. ayet — Ki Allah, pis olanı temiz olandan ayırsın, pis olanları birbirinin üzerine koyup, hepsini bir araya getirsin, sonra…
- Nur Suresi 43. ayet — Allah'ın, bulutları sürüklediğini, sonra aralarını birleştirdiğini, sonra da onları küme haline getirdiğini görmüyor…
- Tur Suresi 44. ayet — Gökten bir parçanın düştüğünü görseler, "Üst üste yığılmış bulutlardır." derler!