رذل (rpl) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

رذل kökü ne anlama gelir?

Her şeyin değersizi, aşağısı anlamına gelir. Kur'an'da kötülüğü yüzünden yüz çevrilen ve ömrün en düşkün çağı için kullanılır.

رذل (rpl) kökü Kuran'da 4 ayette, toplam 4 kez geçer.

رذل kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Her şeyin değersizi (Mekâyîsü'l-Luğa)

فالرذل: الدون من كل شيء

Kötülüğünden ötürü istenmeyen (Müfredât)

المرغوب عنه لرداءته

Her şeyin en kötüsü (Kitâbu'l-Ayn)

ورذالة كل شيء أردؤه

Erdemin karşıtı (Lisânü'l-Arab)

والرذيلة: ضد الفضيلة

Kirli adam, kötü elbise (Kitâbu'l-Ayn)

ورجل رذل أي وسخ

Lisânü'l-Arab'da رذل maddesi (İbn Manzûr)

رذل: الرَّذْل والرَّذِيل والأَرذَل: الدُّون مِنَ النَّاسِ، وَقِيلَ: الدُّون فِي مَنْظَره وَحَالَاتِهِ، وَقِيلَ: هُوَ الدُّون الخَسيس، وَقِيلَ: هُوَ الرَّديء مِنْ كُلِّ شَيْءٍ. وَرَجُلٌ رَذْل الثِّيَابِ وَالْفِعْلِ، وَالْجَمْعُ أَرْذَال ورُذَلاء ورُذُول ورُذَال؛ الأَخيرة مِنَ الْجَمْعِ الْعَزِيزِ، والأَرْذَلون، وَلَا تُفَارِقُ هَذِهِ الأَلف وَاللَّامُ لأَنها عَقِيبة مِن. وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ: وَاتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ؛ قَالَهُ قَوْمُ نُوحٍ لَهُ، قَالَ الزَّجَّاجُ: نَسَبُوهُمْ إِلى الحِياكة والحِجامة، قَالَ: والصِّناعات لَا تَضُرُّ فِي بَابِ الدِّيَانَاتِ، والأُنثى رَذْلة، وَقَدْ رَذُلَ فُلَانٌ، بِالضَّمِّ، يَرْذُلُ رَذَالَة ورُذُولَة، فَهُوَ رَذْلٌ ورُذَال، بِالضَّمِّ، وأَرْذَلَه غَيْرُهُ، ورَذَلَه يَرْذُلُه رَذْلًا: جَعَلَهُ كَذَلِكَ، وَهُمُ الرَّذْلون والأَرْذَال وَهُوَ مَرْذُول. وَحَكَى سِيبَوَيْهِ رُذِلَ، قَالَ: كأَنه وُضِعَ ذَلِكَ فِيهِ يَعْنِي أَنه لَمْ يَعْرض لرُذِل، وَلَوْ عَرض لَهُ لَقَالَ رذَّله وشَدَّد. وَثَوْبٌ رَذْل ورَذيل: وَسِخٌ رديءٌ. والرُّذَال والرُّذَالَة: مَا انْتُقي جَيِّده وَبَقِيَ رَدِيئُهُ. والرَّذِيلَة: ضِدُّ الْفَضِيلَةِ. ورُذَالَة كُلِّ شَيْءٍ: أَردؤُه. وَيُقَالُ: أَرْذَلَ فُلَانٌ دَرَاهِمِي أَي فَسَّلها، وأَرْذَلَ غَنَمِي وأَرْذَلَ مِنْ رِجَالِهِ كَذَا وَكَذَا رَجُلًا، وَهُمْ رُذَالَة النَّاسِ ورُذَالهم. وَقَوْلُهُ تَعَالَى: وَمِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ*؛ قِيلَ: هُوَ الَّذِي يَخْرَف مِنَ الكِبَر حَتَّى لَا يَعْقِل، وبَيَّنه بقوله: لِكَيْلا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئاً. وَفِي الْحَدِيثِ: / وأَعوذ بِكَ مِنْ أَن أُرَدَّ إِلى أَرْذَل الْعُمُرِ / أَي آخِرِهِ فِي حَالِ الكِبَر وَالْعَجْزِ. والأَرْذَل مِنْ كُلِّ شَيْءٍ: الرَّديء مِنْهُ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 11, s. 280 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da رذل maddesi (Halîl b. Ahmed)

الرذل: الدون من كل شيء، مصدره الرذالة، وقد رذل، والجميع الأرذال، والأرذلون والرذلون، ورذالة كل شيء أردؤه. ورجل رذل أي وسخ، وامرأة رذلة، وثوب رذيل أي رديء.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 8, s. 180 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da رذل maddesi (İbn Fâris)

الراء والذال واللام قريب من الذي قبله. فالرذل: الدون من كل شيء، وكذلك الرذال. انقضى الثلاثي من الراء.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 2, s. 509 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da رذل maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

الرذل والرذال: المرغوب عنه لرداءته، قال تعالى: ومنكم من يرد إلى أرذل العمر [النحل/ 70] ، وقال: إلا الذين هم أراذلنا بادي الرأي [هود/ 27] ، وقال تعالى: قالوا أنؤمن لك واتبعك الأرذلون [الشعراء/ 111] ، جمع الأرذل.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 351 — Şamile'de tam madde

رذل kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

أَرْذَلِ (erzeli) — en kötü çağına: 2 kez · أَرَاذِلُنَا (eraziluna) — en aşağılıklarımız: 1 kez · ٱلْأَرْذَلُونَ (l-erzelune) — bayağı kimseler: 1 kez

رذل kökü hangi ayetlerde geçer?

• Hud Suresi 27. ayet — Bunun üzerine halkının kâfir meleleri: "Biz, seni kendimiz gibi bir beşer olarak görüyoruz. Görüyoruz ki, sana tâbi…
• Nahl Suresi 70. ayet — Sizi, Allah yarattı, sonra da sizi vefât ettirecek. Sizden kiminiz de bilir bir haldeyken, hiçbir şey bilmeyen ihtiyar…
• Hac Suresi 5. ayet — Ey insanlar! Eğer öldükten sonra yeniden dirilmekten kuşkunuz varsa; bilin ki Biz, sizi topraktan, sonra nutfeden…
• Şuara Suresi 111. ayet — "Toplumun en yoksun kesimi sana uymaktayken, biz kendimizi onlarla bir tutup sana inanır mıyız?" dediler.