Bela
blw kökü bir şeyin eskiyip yıpranması ve sınamak anlamındadır; bela, hem sıkıntı hem nimetle yapılan sınamayı kapsar.
Köklerde ne diyor?
بلو (blw): İki temel anlamı vardır: bir şeyin eskiyip yıpranması ve sınamak. Belâ, bedeni yıpratan sıkıntıdır; hem darlıkla hem nimetle sınanmayı kapsar, hayırda da şerde de olur.
بلو (blw) — Bir şeyin eskiyip yıpranması (Mekâyîs): أحدهما إخلاق الشيء
بلو (blw) — Bir tür sınama, deneme (Mekâyîs): والثاني نوع من الاختبار
بلو (blw) — Bedeni yıprattığı için keder ve sıkıntı (Müfredât): وسمي الغم بلاء من حيث إنه يبلي الجسم
بلو (blw) — Hem sıkıntı hem nimet sınamadır (Müfredât): فصارت المحنة والمنحة جميعا بلاء
بلو (blw) — Hayırda da şerde de olan sınama (Mekâyîs): ويكون البلاء في الخير والشر
بلو (blw) — Haber vermek (Lisân): أبلى بمعنى أخبر
Tanım
blw kökünün sözlükteki iki temel anlamı bir şeyin eskiyip yıpranması ve sınamaktır. Bela, bedeni yıprattığı için keder ve sıkıntı olarak açıklanır; ancak sıkıntıyla olduğu gibi nimetle de sınamak bu köktendir ve hayırda da şerde de olur. Kur'an'da kök, sınamak fiili ve sınav anlamındaki isim olarak geçer; kökün haber vermek anlamı da vardır.
Ayetlerle
Bakara 49. ayet — Firavun ailesinin zulmünden kurtarılış anlatılır ve bunda Rabbden gelen önemli bir sınav olduğu söylenir. Bela burada sınav anlamındadır.
Maide 94. ayet — Allah, ellerin ve okların ulaşabildiği avdan bir şeyle sınar; amaç, görünmeyende kimin kendisinden korktuğunun bilinmesidir.
Enam 165. ayet — Allah, bazınızı bazınızın üstüne dereceler hâlinde yükseltir; bunun gerekçesi, verdikleriyle sizi sınamaktır.
Araf 168. ayet — Ümmetlerin iyiliklerle ve kötülüklerle sınandığı söylenir. Sınama, hem hayırla hem şerle olur ve amaç dönmeleridir.
Kehf 7. ayet — Yerin üzerindekilerin çekici kılınması, hangilerinin daha iyi iş yapacağını ortaya çıkarmak içindir. Sınama, nimet ve süs yoluyla da olur.
Sık sorulanlar
Bela kelimesinin sözlük anlamı nedir?
blw kökü bir şeyin eskiyip yıpranması ve sınamak demektir. Bela, bedeni yıpratan sıkıntı ve sınav olarak açıklanır.
Sınama yalnız sıkıntıyla mı olur?
Hayır. Sözlükte hem sıkıntı hem nimetle sınamak bu köktendir. Ayet de ümmetlerin iyiliklerle ve kötülüklerle sınandığını söyler.