Ekin
Kökün temel anlamı bir şeyi büyütüp geliştirmektir; Kur'an'da tohumun toprakta bitirilip ürün vermesi ve bunu asıl yapanın Allah olması anlatılır.
Köklerde ne diyor?
زرع (zrE): Temel anlamı bir şeyi büyütüp geliştirmektir; ekin, tohumun yere atılıp bitirilmesinden doğar. İnsan tohumu eker, bitirip olgunluğa erdiren ise Allah'tır.
زرع (zrE) — Bir şeyi geliştirmek, büyütmek (Mekâyîs): أصل يدل على تنمية الشيء
زرع (zrE) — Tohumu toprağa atmak (Mekâyîs): الزرع طرح البذر في الأرض
زرع (zrE) — Bitirmek; gerçek anlamda Allah'a ait iştir (Müfredât): الزرع: الإنبات
زرع (zrE) — İnsan sürer, Allah ekini olgunluğuna erdirir (Ayn): الناس يحرثونه والله يزرعه
زرع (zrE) — Kişi adı (Zer'a) (Ayn): زرعة من أسماء الرجال
Tanım
Sözlükte kök, bir şeyi büyütmek ve geliştirmek demektir; ekin, tohumun toprağa atılıp bitirilmesinden doğar. Sözlükler, ekmeyi insana, bitirip olgunlaştırmayı gerçekte Allah'a bağlar. Kur'an'da kök, ekinin bitişini bir ayet olarak gösterir: yağmurla çıkan renkleri çeşitli ürünler, sonra sararıp çöpe dönmesi. Ayrıca ekilmeyen vadiler ve ekin tarlaları da anılır.
Ayetlerle
Rad 4. ayet — Yeryüzünde komşu parçalar, üzüm bahçeleri, ekinler ve hurmalıklar tek bir suyla sulandığı hâlde tat bakımından birbirinden üstün kılınır. Aklını kullananlar için ayettir.
İbrahim 37. ayet — İbrahim soyundan bir kısmını, ekin bitmeyen bir vadide, Allah'ın korunmuş evinin yanına yerleştirdiğini söyler ve onları ürünlerle rızıklandırması için dua eder.
Secde 27. ayet — Suyun kuru yere sevk edilip, hayvanların ve insanların yediği ekinin çıkarıldığı söylenir. Soru, gerçeği görmeyip görmediklerine yöneliktir.
Zümer 21. ayet — Gökten inen su, yer altı kaynaklarına verilir ve onunla renkleri çeşitli ekinler çıkar; sonra sararır ve çöpe döner. Aklı sağlam olanlar için bir hatırlatmadır.
Vakıa 64. ayet — Ekini sizin mi yetiştirdiğiniz, yoksa yetiştirenin Allah mı olduğu sorulur. Ekmeyi insana, bitirmeyi Allah'a veren bir soru olarak geçer.
Sık sorulanlar
Ekin sözcüğünün kök anlamı nedir?
Kökün temel anlamı bir şeyi büyütüp geliştirmektir. Ekin, tohumun toprağa atılıp bitirilmesinden doğar; sözlükler bitirip olgunlaştırma işini gerçek anlamda Allah'a bağlar.
Ekini kim yetiştirir?
Vakıa 64 bu soruyu açıkça sorar: Onu siz mi yetiştiriyorsunuz, yoksa yetiştiren biz miyiz. İnsan eker, ama ürünün çıkması ayetlerde Allah'ın işi olarak gösterilir.