Emir
Emir, iş, buyruk ve durum anlamındadır. Kur'an'da emr hem insanlara verilen buyruğu hem de Allah'ın işini ve hükmünü anlatır.
Köklerde ne diyor?
امر (Amr): Beş temel anlamı vardır: iş, emir, bereket, işaret ve şaşılacak şey. Kur'an'da emr, hem işler hem de Allah'ın yaratması anlamında geçer.
امر (Amr) — İş; yasağın karşıtı olan buyruk (Mekâyîs): الأمر من الأمور، والأمر ضد النهي
امر (Amr) — Bereket, artış (Mekâyîs): الأمر النماء والبركة
امر (Amr) — Bütün fiil ve sözler için genel ad; iş, durum (Müfredât): وهو لفظ عام للأفعال والأقوال كلها
امر (Amr) — Yoktan var etmek (ibdâ) (Müfredât): ويقال للإبداع: أمر
امر (Amr) — Emirlik, yöneticilik (Mekâyîs): ومن هذا الباب الإمرة والإمارة
Tanım
Kökün temel anlamları iş, buyruk, bereket, işaret ve şaşılacak şeydir. Sözlüklerde yasağın karşıtı olan buyruk, bütün fiil ve sözler için genel ad olan iş, durum ve yoktan var etme bu köke bağlanır. Kur'an'da bu kök bazen bir kişiye verilen buyruğu, bazen insanların yaptığı işi, bazen de Allah'ın hükmünü ve yaratma işini anlatır. Cümlede kimin kime ne emrettiği ya da neyin iş olduğu kelimenin anlamını belirler.
Ayetlerle
Bakara 27. ayet — Allah'ın birleşmesini emrettiğini kesenler anlatılır. Emir burada Allah'ın verdiği bir buyruktur.
Maide 117. ayet — Konuşan kişi, onlara yalnız kendisine emredileni, Allah'a kulluk etmelerini söylediğini bildirir. Emir, iletilen bir görevdir.
Araf 12. ayet — Sana emrettiğimde seni engelleyen nedir diye sorulur; cevap veren ateşten oluşturulduğunu söyler. Emir, doğrudan verilen bir buyruktur.
Enfal 43. ayet — Allah'ın onları rüyada az gösterdiği, aksi hâlde yapılan iş hakkında anlaşmazlığa düşüleceği söylenir. Emir burada iş, durum anlamındadır.
Hud 43. ayet — Bugün Allah'ın emrinden koruyacak kimse olmadığı söylenir. Emir, Allah'ın hükmü ve işidir.
Sık sorulanlar
Emir kelimesi yalnız buyruk mu demektir?
Hayır. Sözlüklere göre kök iş, buyruk, durum ve yoktan var etme anlamlarını taşır. Ayetlerde emir buyruk olarak da iş olarak da geçer.
Allah'ın emri ne anlama gelir?
Hud 11:43'te Allah'ın emri bir hükmü ve olayı anlatır. Allah'ın verdiği buyruk ile onun işi, aynı kökle ifade edilen yakın anlamlardır.