Eser
Sözlükte öne geçirmek, anmak ve geride kalan iz anlamına gelir; Kur'an'da eser, bir şeyin ardında bıraktığı iz ve işarettir.
Köklerde ne diyor?
اثر (Avr): Üç temel anlamı vardır: öne geçirmek, anıp aktarmak ve geride kalan iz. Eser, bir şeyin varlığını gösteren izdir; tercih etmek ve rivayet etmek de bu köktendir.
اثر (Avr) — Üç asıl: öne almak, anmak, kalan iz (Mekâyîs): له ثلاثة أصول: تقديم الشيء، وذكر الشيء، ورسم الشيء الباقي
اثر (Avr) — Bir şeyin varlığına delil olan iz (Müfredât): أثر الشيء: حصول ما يدل على وجوده
اثر (Avr) — Bir şeyden geriye kalan (Ayn): الأثر: بقية ما ترى من كل شيء
اثر (Avr) — Bir şeyi başkasına tercih etmek (Ayn): أي: آثرت به نفسي عليه دونه
اثر (Avr) — Bilgiyi rivayet etmek (Müfredât): وأثرت العلم: رويته
اثر (Avr) — Nesilden nesile anlatılan şeref (me'sere) (Ayn): والمأثرة: المكرمة
Tanım
Kök üç anlam taşır: öne almak, anıp aktarmak ve geride kalan iz. Eser, bir şeyin varlığına delil olan izdir; tercih etmek ve aktarmak da aynı köktendir. Kur'an'da kelime hem insanların bıraktığı izleri, hem Allah'ın rahmetinin yeryüzünde görünen izlerini, hem de önceki kuşakların yolunu izlemeyi anlatır; bir ayette ilimden kalan bir iz anlamında da geçer.
Ayetlerle
Kehf 6. ayet — Peygamberin, inanmayanların ardından üzüntüyle kendini tüketircesine üzülmesi anlatılır; kelime, bırakılan izlere bakmayı anlatan bir bağlamda geçer.
Rum 50. ayet — Allah'ın rahmetinin eserlerine bakmaya çağrılır: yeryüzü ölümünün ardından nasıl dirilir; ölüleri diriltecek olan da budur.
Yasin 12. ayet — Allah'ın önceden sunulanları ve insanların bıraktığı eserleri yazdığı, her şeyi apaçık bir kayıtta saydığı bildirilir.
Mümin 21. ayet — Yeryüzünde dolaşıp öncekilerin sonunu görmeye çağrılır; onlar kuvvetçe ve eserce daha şiddetliydi ama suçları yüzünden tutulmuşlardı.
Zuhruf 22. ayet — Atalarını bir yol üzerinde bulduklarını ve onların izlerinde gittiklerini söyleyenlerin sözü aktarılır; eser burada ardından gidilen izdir.
Ahkaf 4. ayet — Allah'tan başkasına çağıranlardan, bundan önceki bir kitap ya da ilimden kalmış bir iz getirmeleri istenir.
Sık sorulanlar
Eser kelimesi Kur'an'da ne anlama gelir?
Geride kalan iz demektir. Ayetlerde insanların bıraktığı izi, Allah'ın rahmetinin yeryüzündeki izlerini ve ilimden kalan bir izi anlatmak için geçer.
Atalarının eserleri üzerinde gitmek ne demektir?
43:22'de bu söz, atalarını bir yolda bulduklarını ve onların izinden gittiklerini söyleyenleri anlatır; yani ardından gidilen iz anlamında kullanılır.