Evlat
Doğurmak, soy ve nesil kökün temel anlamıdır. Kur'an'da çocuk, anne baba ve Allah'a evlat isnadı bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
ولد (wld): Doğurmak, soy ve nesil temel anlamdır. Çocuk, anne baba ve bir şeyin başka bir şeyden doğması bundan gelir.
ولد (wld) — Doğum, soy ve nesil (Mekâyîs): وهو دليل النجل والنسل
ولد (wld) — Doğan, çocuk; tek ve çoğul için (Müfredât): الولد: المولود. يقال للواحد والجمع
ولد (wld) — Bir şeyin başka bir şeyden doğması (Mekâyîs): وتولد الشيء عن الشيء: حصل عنه
ولد (wld) — Yeni doğmuş çocuk (Müfredât): والوليد يقال لمن قرب عهده بالولادة
ولد (wld) — Annenin çocuğunu doğurması (Ayn): والولادة: وضع الوالدة ولدها
ولد (wld) — Baba; anne (Lisân): والوالد: الأب. والوالدة: الأم
Tanım
Kökün temel anlamı doğum, soy ve nesildir. Sözlüklerde doğan çocuk tek ve çoğul için, anne ve baba ise doğuranlar olarak anılır; bir şeyin başka bir şeyden doğması da aynı kökte toplanır. Kur'an'da bu kök üç alanda görünür: insanın evlatları ve mal ile birlikte anılan sınavı, anne babaya karşı sorumluluk ve Allah'a evlat isnat edenlerin sözü. Ayetler bu üç alandaki kullanımı ayrı ayrı gösterir.
Ayetlerle
Bakara 116. ayet — Bazılarının Allah'ın evlat edindiğini söylediği aktarılır ve bu söz reddedilir; göklerde ve yerdeki her şeyin O'na ait olduğu bildirilir.
Nisa 7. ayet — Anne babanın ve yakınların bıraktığından erkeklere de kadınlara da pay olduğu söylenir. Kök burada doğuranları, yani ebeveyni anlatır.
Enfal 28. ayet — Mallar ve evlatlar birlikte anılır ve bunların bir sınav olduğu bildirilir. Allah katında ise büyük bir karşılık olduğu hatırlatılır.
Hud 72. ayet — Bir kadın, yaşlılığına rağmen doğuracağı haberine şaşırır. Kök burada doğurmak fiili olarak geçer.
İsra 23. ayet — Allah'tan başkasına kulluk edilmemesi emriyle birlikte anne babaya iyilik hükme bağlanır. Yaşlandıklarında onlara öf denmemesi ve güzel söz söylenmesi istenir.
Sık sorulanlar
Evlat kavramı Kur'an'da hangi bağlamlarda geçer?
Evlat kökü insanın çocukları, anne baba ilişkisi ve Allah'a evlat isnat eden sözler bağlamında geçer. Mal ile birlikte anıldığında ayetler onu bir sınav olarak gösterir.
Wld kökünün temel anlamı nedir?
Temel anlam doğurmak, soy ve nesildir. Doğan çocuk, anne baba ve bir şeyin başka bir şeyden doğması bu anlamdan gelir.