Ferah
Sözlükte hüznün karşıtı olan sevinç demektir; çoğunlukla geçici bir hazla gönlün açılması, bazen de şımarıklık anlamı taşır.
Köklerde ne diyor?
فرح (frH): İki temel anlamı vardır: hüznün karşıtı olan sevinç ve ağır yük altına sokmak. Ferah çoğunlukla geçici bir hazla gönlün açılmasıdır; şımarıklık anlamı da taşır.
فرح (frH) — Hüznün karşıtı, sevinç (Mekâyîs): يدل أحدهما على خلاف الحزن
فرح (frH) — Geçici bir hazla gönlün açılması (Müfredât): انشراح الصدر بلذة عاجلة
فرح (frH) — Şımarıklık (Lisân): والفرح أيضا: البطر
فرح (frH) — Çok sevinen kişi (Lisân): والمفراح: الذي يفرح كلما سره الدهر
فرح (frH) — Ağır yük altına sokmak (Mekâyîs): فالإفراح، وهو الإثقال
فرح (frH) — Borcun ağır bastığı kişi (Ayn): رجل مفرح: أثقله الدين
Tanım
Kök iki anlam taşır: hüznün karşıtı olan sevinç ve ağır yük altına sokmak. Ferah, geçici bir hazla gönlün açılmasıdır; sözlükler çok sevinen kişiyi ve şımarıklığı da bu köke bağlar. Kur'an'da kelime hem Allah'ın armağanıyla sevinmeyi, hem de verilen şeyle ya da dünya hayatıyla şımarmayı anlatan ayetlerde geçer.
Ayetlerle
Enam 44. ayet — Hatırlatılanı unutanlara her şeyin kapıları açılır; kendilerine verilenle şımardıklarında ansızın tutulurlar.
Yunus 58. ayet — Allah'ın armağanı ve rahmetiyle ferahlansınlar denir; bunun topladıklarından hayırlı olduğu bildirilir.
Hud 10. ayet — Darlığın ardından nimet tattırılan insan, kötülükler benden gitti der; ayet onu şımarık ve böbürlenen diye anlatır.
Rad 26. ayet — Allah rızkı yayar ve ölçer; onlar ise dünya hayatıyla ferahlamıştır, oysa dünya hayatı ahiretin yanında bir yararlanmadır.
Kasas 76. ayet — Karun'a, Allah'ın şımaranları sevmediği hatırlatılarak şımarmaması söylenir; kelime burada uyarı olarak geçer.
Rum 4. ayet — Birkaç yıl içinde iş Allah'ındır; o gün inanıp güvenenlerin sevineceği bildirilir.
Sık sorulanlar
Ferah Kur'an'da hep olumlu bir duygu mudur?
Hayır. Kelime hem Allah'ın armağanıyla sevinmeyi (10:58, 30:4) hem de verilenle şımarmayı (11:10, 28:76) anlatır; bağlam belirleyicidir.
Ferah kelimesinin kök anlamı nedir?
Hüznün karşıtı olan sevinçtir; çoğunlukla geçici bir hazla gönlün açılması olarak anlatılır. Sözlükte şımarıklık ve ağır yük anlamı da vardır.