Geri Dönüş
Dönüş, iradeli bir canlının geri gelmesidir. Kur'an'da kişinin Allah'a yönelip geri dönmesi (evvâb) ve dönülecek yer (meâb) bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
اوب (Awb): Geri dönmek temel anlamdır; bu dönüş yalnız iradesi olan canlı için söylenir. Allah'a yönelip itaati seçen kişi (evvâb) ve dönülecek yer (meâb) buradan gelir.
اوب (Awb) — Geri dönmek (Mekâyîs): أصل واحد، وهو الرجوع
اوب (Awb) — İradeli canlının dönüşü (Müfredât): لا يقال إلا في الحيوان الذي له إرادة
اوب (Awb) — Günahı bırakıp itaatle Allah'a dönen (evvâb) (Müfredât): وهو الراجع إلى الله تعالى بترك المعاصي وفعل الطاعات
اوب (Awb) — Dönüş, dönüş zamanı ve yeri (meâb) (Müfredât): والمآب: المصدر منه واسم الزمان والمكان
اوب (Awb) — Yürürken elleri ve ayakları gidip getirmek (Mekâyîs): والأوب: ترجيع الأيدي والقوائم في السير
اوب (Awb) — Tesbih etmek (te'vîb) (Mekâyîs): والتأويب: التسبيح
Tanım
Kökün sözlük anlamı geri dönmektir ve bu, iradesi olan canlı için söylenir. Allah'a dönen kişiye evvâb, dönüş yerine ve zamanına meâb denir. Kur'an'da bu kök, Davud gibi hızla merkeze dönen kullar, hepsinin dönüşünün Allah'a olması ve inanç ya da azgınlığa göre farklılaşan dönüş yerleri için kullanılır.
Ayetlerle
Rad 29. ayet — İnanıp düzeltici işler yapanlar için 'ne mutlu' denir ve dönüş yerinin en güzelinin onlara ait olduğu söylenir.
İsra 25. ayet — Allah'ın iç dünyada olanı bildiği; düzeltici olunursa kendisine dönenler için bağışlayıcı olduğu belirtilir.
Sad 17. ayet — Güç sahibi kulu Davud'un hatırlanması istenir ve onun hızla ilahi merkeze dönen biri olduğu söylenir.
Sebe 10. ayet — Davud'a verilen armağan anlatılırken dağlara ve kuşlara onunla birlikte dönüp seslenmeleri emredilir.
Nebe 39. ayet — O gerçek günde dilediğinin Rabbine doğru bir dönüş yeri edinebileceği söylenir.
Gaşiye 25. ayet — Dönüşlerinin Allah'a olduğu bildirilir; kök burada dönüşün mutlak adresini gösterir.
Sık sorulanlar
Evvâb kimdir, ayetlerde kime denir?
Ayetlerde evvâb, hızla ilahi merkeze dönen ve koruyan kimsedir; Davud ve onunla birlikte kuşlar bu sözcükle anılır, bağışlanma da dönenlere vaat edilir.
Meâb ne demektir?
Meâb, dönüş yeri demektir; ayetlerde hem inanıp düzelticilik yapanlar için güzel bir dönüş yeri hem de azgınlar için ayrı bir dönüş yeri anlatılır.