Yeni Haber
Önce olmayan bir şeyin ortaya çıkması anlamından doğan; yeni söz, haber, konu ve olay demektir.
Köklerde ne diyor?
حدث (Hdv): Önce olmayan bir şeyin olması temel anlamdır; eskinin karşıtıdır. Söz ve haber de art arda ortaya çıktığı için bu adı alır; genç kimse ve zamanın musibetleri de bu köktendir.
حدث (Hdv) — Önce olmayan bir şeyin olması (Mekâyîs): وهو كون الشيء لم يكن
حدث (Hdv) — Var etmek (Müfredât): وإحداثه: إيجاده
حدث (Hdv) — İşitme ya da vahiyle ulaşan her söz (Müfredât): وكل كلام يبلغ الإنسان من جهة السمع أو الوحي
حدث (Hdv) — Yeni; eskinin karşıtı (Lisân): الحديث: نقيض القديم
حدث (Hdv) — Genç yaştaki kimse (Mekâyîs): والرجل الحدث: الطري السن
حدث (Hdv) — Zamanın başa gelen olayları (Ayn): والحدث من أحداث الدهر شبه النازلة
Tanım
Kökün temel anlamı önce olmayan bir şeyin olmasıdır; eskinin karşıtı olan yeni bu köktendir. Söz ve haber art arda ortaya çıktığı için bu adı alır. Sözlükte genç kimse ve zamanın başa gelen olayları da bu kökle anlatılır. Kur'an'da kök; konu, olay, anlatı ve Kur'an'ın kendisi için geçer, yeni gelen hatırlatma ise muhdes diye anılır.
Ayetlerle
Nisa 42. ayet — Gerçekleri örtenler o gün Allah'a tek bir sözü ya da konuyu bile gizleyemeyeceklerini görür.
Enam 68. ayet — Ayetler hakkında dalanlardan, onlar başka bir konuya geçene kadar uzak durulması istenir; kök burada konuşulan konuyu anlatır.
Yusuf 6. ayet — Yusuf'a olayların yorumunun öğretileceği söylenir; kök burada olaylar ve anlatılan işler anlamındadır.
Kehf 6. ayet — Bu habere inanmayanlar için üzüntüden kendini tüketme ihtimali anılır; kök burada Kur'an'ın kendisini anlatır.
Enbiya 2. ayet — Rablerinden gelen yeni bir hatırlatmayı eğlenerek dinleyenler anlatılır; aynı kökten muhdes, yeni gelen demektir.
Müminun 44. ayet — Elçilerini yalanlayan toplumların ardından geriye anlatılan haberler kaldığı söylenir; kök burada söz konusu olmuş olaylardır.
Sık sorulanlar
Bu kök Kur'an'da ne demektir?
Kök anlamı önce olmayanın ortaya çıkmasıdır. Kur'an'da söz, konu, haber ve olay anlamında geçer; Kur'an'ın kendisi için de kullanılır.
Muhdes zikir ne anlama gelir?
Aynı kökten muhdes, yeni ortaya çıkan demektir. Ayetler, Rablerinden gelen yeni bir hatırlatmayı eğlenerek ya da yüz çevirerek dinleyenleri anlatır.