Hamd
Övmek ve beğeniyle anmak temel anlamdır; yerginin karşıtıdır. Allah'a hamd, O'nu üstünlükleriyle övmektir.
Köklerde ne diyor?
حمد (Hmd): Övmek, beğeniyle anmak temel anlamdır; yerginin karşıtıdır. Allah'a hamd, O'nu üstünlükleriyle övmektir; medihten daha özel, şükürden daha geniştir.
حمد (Hmd) — Yerginin karşıtı, övgü (Mekâyîs): يدل على خلاف الذم
حمد (Hmd) — Övgüyle anmak (Ayn): والحمد: الثناء
حمد (Hmd) — Allah'ı üstünlükleriyle övmek (Müfredât): الثناء عليه بالفضيلة
حمد (Hmd) — Medihten özel, şükürden genel (Müfredât): وهو أخص من المدح وأعم من الشكر
حمد (Hmd) — Övülecek nitelikleri çok olan (muhammed) (Mekâyîs): إذا كثرت خصاله المحمودة
Tanım
Sözlükte hamd, yerginin karşıtı olan övgüdür; birini beğeniyle anmaktır. Kaynaklara göre Allah'ı üstünlükleriyle övmek anlamına gelir, medihten daha özel, şükürden daha geneldir. Övülecek nitelikleri çok olana hamid denir. Kur'an'da hamd, Allah'a ait olan övgü olarak, hamid ise Allah'ın bir niteliği olarak geçer. Ayrıca insanların övülmeyi sevmesi de aynı kökle anlatılır.
Ayetlerle
Fatiha 2. ayet — Hamd alemlerin Rabbi Allah'a aittir. Kur'an'ın ilk sözlerinden biri, övgünün kime ait olduğunu bildirir.
Enam 1. ayet — Hamd, gökleri ve yeryüzünü oluşturan, karanlıkları ve aydınlığı kılan Allah'a aittir. Övgü, yaratma işleriyle birlikte anılır.
Ali İmran 188. ayet — Başardıklarıyla şımaranlar ve yapmadıklarıyla övülmeyi sevenler için azaptan kurtuluş hesap edilmemelidir. Kök burada insanların övülmesi anlamında geçer.
İbrahim 1. ayet — Kitap insanları karanlıklardan aydınlığa, azize ve hamide giden yola çıkarmak için indirilmiştir. Hamid burada Allah'ın niteliği olarak geçer.
Yunus 10. ayet — Cennettekilerin çağrısı Allah'ım sen noksanlıklardan münezzehsin sözüyle başlar; çağrılarının sonu hamd alemlerin Rabbi Allah'a aittir olur. Hamd, çağrının kapanışıdır.
Sık sorulanlar
Hamd sözlükte ne demektir?
Övmek ve beğeniyle anmaktır; yerginin karşıtıdır. Allah'a hamd, O'nu üstünlükleriyle övmek anlamına gelir.
Hamd ile hamid arasında ne fark vardır?
Hamd övgünün kendisidir; hamid ise övülecek nitelikleri çok olan demektir. Ayetlerde Allah'ın isimlerinden biri olarak geçer.