Hamim
Hamim, sıcaklık ve yakınlıktan doğan bir sözcüktür; ayetlerde hem kaynar su hem de sıcak, yakın dost için geçer.
Köklerde ne diyor?
حمم (Hmm): Beş ayrı temel anlamı vardır; başlıcaları kararmak, sıcaklık ve yakınlıktır. Kaynar su, kömür, kara duman, yakın akraba ve ölüm bu köktendir.
حمم (Hmm) — Kararmak ve sıcaklık (Mekâyîs): فأحد أصوله اسوداد، والآخر الحرارة
حمم (Hmm) — Yaklaşmak ve hazır olmak (Mekâyîs): والثالث الدنو والحضور
حمم (Hmm) — Çok sıcak su (hamîm) (Müfredât): الحميم: الماء الشديد الحرارة
حمم (Hmm) — Kara duman (yahmûm) (Mekâyîs): ومنه اليحموم، وهو الدخان
حمم (Hmm) — Kişinin yakınları (Ayn): والحامة: خاصة الرجل من أهله
حمم (Hmm) — Ölüm kaderi (Ayn): والحمام: قضاء الموت
Tanım
Kökün sözlükteki anlamları arasında sıcaklık, yaklaşmak ve yakın akraba bulunur. Kur'an'da hamim sözcüğü iki bağlamda geçer: azap anlatılırken başa dökülen, karışım içecek olan ya da karınlarda kaynayan çok sıcak su; ve dostluk anlatılırken yakın, sıcak dost. Aynı sıcaklık anlamı hem suyun hararetine hem de dostun yakınlığına uzanır.
Ayetlerle
Hac 19. ayet — Gerçekleri örtenler için ateşten biçilmiş elbiseler olduğu ve başlarının üstünden sıcak su dökülür diye anlatılır; hamim burada sıcak su olarak geçer.
Saffat 67. ayet — Onlara sıcak sudan karışım bir içecek vardır denir; hamim bir içeceğin karışımı olarak anılır.
Duhan 46. ayet — Karınlarda kaynayan şey sıcak suyun kaynamasına benzetilir; hamim, kaynayan su imgesinde kullanılır.
Şuara 101. ayet — Cehennemdekilerin, sıcak bir arkadaşları olmadığını söyledikleri anlatılır; hamim burada yakın arkadaşı ifade eder.
Mümin 18. ayet — Yanlış yapanlar için sıcak bir dost ve sözü dinlenen bir şefaatçi bulunmadığı bildirilir; kök dostluk anlamıyla geçer.
Fussilet 34. ayet — Kötülüğü daha iyisiyle savınca aranızda düşmanlık olanın yakın bir dost gibi olacağı söylenir; sıcak ve yakın dost anlamı vardır.
Sık sorulanlar
Hamim sözcüğü Kur'an'da kaç anlamda geçer?
İki ana bağlamda geçer: azap sahnelerinde çok sıcak, kaynar su; dostluk bağlamında ise sıcak ve yakın dost. İkisinin ortak noktası kökteki sıcaklık anlamıdır.
Sıcak dost ifadesi neden hamim ile anılır?
Sözlükte kök hem sıcaklığı hem yakınlığı ve yakın akrabayı kapsar. Ayetlerde dostun yakınlığı da bir sıcaklık olarak anlatılır.