Hicret
hjr kökü ilişkiyi kesmek ve bağlamak demektir; terk etmek, yurdunu bırakıp göç etmek, öğle sıcağı ve kaba söz bu köktendir.
Köklerde ne diyor?
هجر (hjr): İki temel anlamı vardır: ilişkiyi kesmek ve bir şeyi bağlamak. Terk etmek, yurdunu bırakıp başka yere göç etmek, öğle sıcağı ve kaba söz birinciden doğar.
هجر (hjr) — Kesmek, ilişkiyi koparmak (Mekâyîs): أحدهما على قطيعة وقطع
هجر (hjr) — Bir şeyi sıkıca bağlamak (Mekâyîs): والآخر على شد شيء وربطه
هجر (hjr) — Bir başkasından ayrılmak (Müfredât): مفارقة الإنسان غيره
هجر (hjr) — Bir yurttan başka yurda göç etmek (hicret) (Mekâyîs): وهاجر القوم من دار إلى دار
هجر (hjr) — Sıcağın en şiddetli olduğu öğle vakti (Mekâyîs): نصف النهار عند اشتداد الحر
هجر (hjr) — Kaba ve çirkin söz (Mekâyîs): والهجر: الإفحاش في المنطق
Tanım
hjr kökünün sözlük anlamı kesmek, ilişkiyi koparmak ve bir şeyi sıkıca bağlamaktır. Bir başkasından ayrılmak, bir yurttan başka yurda göç etmek, sıcağın en şiddetli olduğu öğle vakti ve kaba, çirkin söz bu kökten sayılır. Kur'an'da kök, Allah yolunda hicret edenleri, yeryüzü geniş iken hicret etmeyi, bir kimsenin uzak durmasını ve bir şeyin terk edilmiş olmasını anlatan ayetlerde geçer.
Ayetlerle
Bakara 218. ayet — İnanıp güvenenler, Allah yolunda hicret edenler ve ellerinden geleni yapanlar, Allah'ın rahmetini bekleyenler olarak anılır. Ayet hicreti inanç ve çaba ile yan yana verir.
Nisa 97. ayet — Zayıf düşürüldüklerini söyleyenlere görevli güçler, Allah'ın yeryüzünün geniş olmadığını ve orada hicret edebileceklerini hatırlatır. Hicret, bulunulan yerden ayrılıp başka yere gitmek olarak geçer.
Nahl 41. ayet — Yanlış yapılmasının ardından Allah yolunda hicret edenler için dünyada iyi bir yerleşim ve ahirette daha büyük bir karşılık vaat edilir.
Nur 22. ayet — Fazlalık sahiplerine yakınlara, ihtiyaç sahiplerine ve Allah yolunda hicret etmişlere vermemeyi tasarlamamaları söylenir. Affetmek ve hoş görmek istenir.
Meryem 46. ayet — Ayet, ilahlarını yetersiz görüp uzaklaşıp uzaklaşmadığını soran bir babanın sözünü aktarır. Burada kök, bir kişiden uzak durmak anlamında geçer.
Furkan 30. ayet — Elçi, kavminin bu Kur'an'ı mehcur edindiğini Rabbine söyler. Kök burada hicret etmek değil, bir şeyi terk edilmiş bırakmak anlamında kullanılır.
Sık sorulanlar
hjr kökü sözlükte ne demektir?
Kesmek, ilişkiyi koparmak ve bir şeyi sıkıca bağlamak temel anlamdır. Terk etmek, bir yurttan başka yurda göç etmek, öğle sıcağı ve kaba söz de bu kökten sayılır.
Kur'an'da hicret hangi anlamlarda geçer?
Allah yolunda hicret edenler, bulunulan yerden başka yere gitmek ve bir kişi ya da şeyden uzak durmak ayetlerde görülen kullanımlardır.