Kavrama
Kavrama, bir şeyi anlayıp içyüzüne ulaşmaktır; ayetlerde ayetleri ve sözü anlayanları ayıran bir nitelik olarak geçer.
Köklerde ne diyor?
فقه (fqh): Bir şeyi kavrayıp bilmek temel anlamdır; fıkıh, görünen bilgiden görünmeyen bilgiye ulaşmaktır. Sonra din ve şeriat hükümlerinin bilgisine özgülenmiştir.
فقه (fqh) — Bir şeyi kavramak ve bilmek (Mekâyîs): يدل على إدراك الشيء والعلم به
فقه (fqh) — Görünen bilgiyle görünmeyen bilgiye ulaşmak (Müfredât): التوصل إلى علم غائب بعلم شاهد
فقه (fqh) — Anlamak, kavramak (Lisân): والفقه في الأصل الفهم
فقه (fqh) — Şeriat hükümlerinin bilgisi (Müfredât): والفقه: العلم بأحكام الشريعة
فقه (fqh) — Dinde bilgi edinmek (Ayn): والتفقه: تعلم الفقه
فقه (fqh) — Birine bir şeyi açıklayıp anlatmak (Mekâyîs): وأفقهتك الشيء، إذا بينته لك
Tanım
Kökün sözlükteki özü bir şeyi kavrayıp bilmektir; Müfredât bunu görünen bilgiden görünmeyen bilgiye ulaşmak diye anlatır. Kur'an'da kök, ayetlerin kavranması, bir sözün anlaşılması ve kavrayamayan bir halkın nitelenmesi için geçer. Kavrama, dinleyip duymaktan ayrı olarak, söylenenin anlamına ulaşmayı anlatır; kavrayamayanlar ise ayetlerin ayrı ayrı açıklanmasına rağmen anlamayanlardır.
Ayetlerle
Enam 65. ayet — Ayetlerin evire çevire açıklandığı ve bunun kavrasınlar diye yapıldığı söylenir; kavrama, açıklamanın amacı olarak anılır.
Enam 98. ayet — Sizi tek candan inşa edenin, kavrayan bir halk için ayetleri ayrı ayrı açıkladığı bildirilir.
Enfal 65. ayet — Gerçekleri örtenlerin kavrayamayan bir halk olduğu için yenilebilecekleri söylenir; kavrayamamak bir halin sebebi olarak sunulur.
Hud 91. ayet — Şuayb'ın halkı söylediklerinin çoğunu kavrayamadıklarını söyler; kök burada sözü anlayamama anlamında geçer.
İsra 44. ayet — Bütün varlıkların O'nu tesbih ettiği, ama insanların onların tesbihini kavrayamadıkları bildirilir.
Taha 28. ayet — Musa, sözünü kavrasınlar diye dua eder; kavrama, sözün karşıdakine ulaşması olarak geçer.
Sık sorulanlar
Kur'an'da kavrama neyi anlatır?
Bir sözün ya da ayetin anlamına ulaşmayı anlatır. Kavrayamayanlar, söylenene rağmen anlamayanlar olarak anılır.
Kök sözlükte neyi anlatır?
Bir şeyi kavrayıp bilmeyi, görünen bilgiden görünmeyene ulaşmayı anlatır.