Neşir
Neşir, bir şeyi açıp yaymak demektir. Kur'an'da kitabın açılması, rahmetin yayılması, insanların dağılması ve ölünün yeniden canlanıp yayılması için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
نشر (n$r): Bir şeyi açıp dağıtmak temel anlamdır; kitabı ve kumaşı açmak, ölüleri diriltmek, insanların işlerine dağılması ve güzel koku bundan doğar.
نشر (n$r) — Bir şeyi açıp dallandırmak (Mekâyîs): يدل على فتح شيء وتشعبه
نشر (n$r) — Kumaş, sayfa, bulut ve haberi yaymak (Müfredât): نشر الثوب، والصحيفة، والسحاب، والنعمة، والحديث: بسطها
نشر (n$r) — Ölümden sonra dirilme (Ayn): والنشور: الحياة بعد الموت
نشر (n$r) — İnsanların işleri için dağılması (Müfredât): وانتشار الناس: تصرفهم في الحاجات
نشر (n$r) — Güzel koku (Ayn): النشر: الريح الطيبة
نشر (n$r) — Tahtayı testereyle biçmek (Mekâyîs): ونشرت الخشبة بالمنشار نشرا
Tanım
Sözlükte nesr, bir şeyi açıp dallandırmak ve yaymaktır. Kumaşı, sayfayı, bulutu ve haberi yaymak bu anlamdandır. Ölümden sonra dirilme ve insanların işleri için yeryüzüne dağılması da bu köke bağlanır. Kur'an'da kitap açılmış olarak karşılaşılır, rahmet yayılır, ölü belde canlanır, insanlar yeryüzüne yayılır. Ortak anlam, kapalı ya da toplu hâlde duran şeyin açılıp ortaya serilmesidir.
Ayetlerle
İsra 13. ayet — Kıyamet günü her insana açılmış olarak karşılaştığı bir kitap çıkarılacağı söylenir. Kitap, kapalı kalmaz; önüne açılıp serilir.
Kehf 16. ayet — Mağaraya sığınanlara, Rabbin rahmetinden size yayar denir. Rahmet, dağıtılan ve herkese yayılan bir şey olarak anılır.
Furkan 3. ayet — Ortak koşulan ilahlar, ölüm, hayat ve nüşur üzerinde bir güce sahip olmayanlar olarak anlatılır. Nüşur burada canlanıp yayılmadır.
Rum 20. ayet — İnsanın topraktan oluşturulup sonra beşer olarak yayılması Allah'ın ayetleri arasında sayılır. Kelime insanın yeryüzüne dağılmasını anlatır.
Fatır 9. ayet — Rüzgarlarla bulutlar sürülüp ölü beldeye yağmur verilir ve toprak canlanır. Nüşur bunun gibidir denerek yeniden dirilişe benzetilir.
Tur 3. ayet — Yayılmış ince deride satırlaştırılmış kitap üzerine yemin edilir. Mensur kelimesi, açılmış ve serilmiş sayfayı anlatır.
Sık sorulanlar
Neşir ne demektir?
Bir şeyi açıp yaymak, serip dağıtmak demektir. Kur'an'da kitabın açılması, rahmetin yayılması ve canlanıp yayılma bu kökle anlatılır.
Kur'an'da nüşur sözcüğü hangi bağlamda geçer?
Ölümden sonra canlanıp yayılma ve gündüzün insanların işlerine dağılması bağlamında geçer. Ayetlerde yağmurla canlanan toprak buna benzetilir.