Revasi
Sabit olmak, yerleşip durmak kökten gelir; Kur'an'da yeryüzüne bırakılan sabit ağırlıklara, yani dağlara denir.
Köklerde ne diyor?
رسو (rsw): Sebat, sağlamca yerleşmek temel anlamdır. Dağların sabit kılınması, geminin demir atması ve sözün zihinde sağlamlaştırılması bundan doğar.
رسو (rsw) — Sabit olmak, yerleşmek (Mekâyîs): أصل يدل على ثبات
رسو (rsw) — Dağları sabit kılmak (Mekâyîs): والله جل ثناؤه أرسى الجبال، أي أثبتها
رسو (rsw) — Geminin dibe ulaşıp durması (Ayn): ورست السفينة: انتهت إلى قرار الماء
رسو (rsw) — Gemi çapası (Ayn): والمرساة: أنجر يشد بالحبال
رسو (rsw) — İnsanlar arasını düzeltmek (Mekâyîs): رسوت بين القوم رسوا، إذا أصلحت
رسو (rsw) — Yerinden kıpırdamayan sağlam dağlar (Lisân): والرواسي من الجبال: الثوابت الرواسخ
Tanım
Kök, sebat etmek ve sağlamca yerleşmek anlamına gelir; sözlükte sabit kılınan dağlar, geminin dibe ulaşıp durması ve çapa bu kökle anlatılır. Kur'an'da kelime çoğunlukla yeryüzüne konulan sabit ağırlıkları anlatır; yanında yeryüzünün yayılması, nehirler, yollar ve bitkiler sayılır. Aynı kökten bir sözcük, yerinde duran, kımıldamayan kazanlar için de geçer.
Ayetlerle
Rad 3. ayet — Yeryüzü uzatıldıktan sonra orada sabit ağırlıklar ve nehirler kılındığı söylenir; bunlar düşünen bir halk için ayetler arasında sayılır.
Nahl 15. ayet — Sabit ağırlıkların yeryüzüne bırakılma sebebi, yeryüzünün insanlarla birlikte sarsılmaması olarak anlatılır; ardından nehirler ve yollar gelir.
Neml 61. ayet — Yeryüzünü konaklanacak yer kılanın, aralarında nehirler akıtanın ve ona sabit ağırlıklar koyanın Allah olduğu, soru biçiminde hatırlatılır.
Fussilet 10. ayet — Yeryüzünün üzerinde sabit ağırlıkların kılındığı, orasının bereketlendirildiği ve gıdalarının ölçüsünün konduğu bir yaratış sırası içinde geçer.
Kaf 7. ayet — Yeryüzünün uzatılıp orada sabit ağırlıklar bırakıldığı ve her türden göz alıcı çiftin bitirildiği anlatılır.
Sebe 13. ayet — Aynı kök, yerinden oynamayan kazanlar için kullanılır; kök anlamındaki yerleşik, kımıldamaz olma burada da görülür.
Sık sorulanlar
Revasi Kur'an'da neyi anlatır?
Yeryüzüne bırakılan sabit ağırlıkları; ayetler bunların yeryüzünün sarsılmaması için konduğunu, yanında nehirlerin ve yolların kılındığını söyler.
Bu kökün temel anlamı nedir?
Sebat etmek, sağlamca yerleşip durmaktır. Sözlükte dağların sabit kılınması ve geminin dibe ulaşıp durması bu anlamdan doğar.