Satın Alma
Satın alma, iki kişinin denk biçimde alıp vermesidir. Kur'an'da sapıklığı satın almak ve ayetleri az bedelle satmak gibi değiş tokuşlar bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
شري ($ry): Üç temel anlamı vardır: iki kişi arasında denk alıp vermek, bir bitki ve bir şeyde coşup yükselmek. Satın almak ve satmak birbirine bağlıdır; benzer, denk şey de bu köktendir.
شري ($ry) — İki kişinin denk biçimde alıp vermesi (Mekâyîs): أحدها يدل على تعارض من الاثنين في أمرين أخذا وإعطاء مماثلة
شري ($ry) — Bir şeyi bedeliyle sahibinden almak (Mekâyîs): شريت الشيء واشتريته، إذا أخذته من صاحبه بثمنه
شري ($ry) — Satmak anlamında da kullanılır (Mekâyîs): وربما قالوا: شريت: إذا بعت
شري ($ry) — Alım ve satım birbirinden ayrılmaz (Müfredât): الشراء والبيع يتلازمان
شري ($ry) — Mecazen bir şey elde edilen her değişim (Müfredât): وتجوز بالشراء والاشتراء في كل ما يحصل به شيء
شري ($ry) — Benzer, eş (Mekâyîs): هذا شروى هذا، أي مثله
Tanım
Kök anlamı, iki kişinin denk biçimde alıp vermesidir. Bir şeyi bedeliyle almak ve satmak birbirine bağlıdır; mecazen elde edilen her değişim de bu kökle söylenir. Kur'an'da sözcük, doğru yola karşılık sapıklığı almayı, ayetleri ya da sözü az bir değere satmayı, dünyayı ahirete satmayı ve Yusuf'un birkaç dirheme satılmasını anlatır.
Ayetlerle
Bakara 16. ayet — Doğru yola karşı sapıklığı satın alanlar anılır ve ticaretlerinin kâr etmediği söylenir. Satın alma, bir değerin başka bir şeyle değişimi olarak geçer.
Bakara 41. ayet — Ayetleri az bir değer karşılığında satmayın denir. Satmak, ayetleri bir bedele değişmek anlamındadır.
Ali İmran 77. ayet — Allah'a verdikleri sözü ve yeminlerini az bir değere satanların ahirette payı olmadığı bildirilir.
Nisa 74. ayet — Dünya hayatını ahirete satanların Allah yolunda çarpışması istenir. Satmak, birini verip öbürünü almak anlamındadır.
Yusuf 20. ayet — Yusuf'u eksik bir değerle, birkaç dirheme sattıkları anlatılır. Burada kök, gerçek bir ticaret için geçer.
Nahl 95. ayet — Allah'ın ahdini az bir değere satmayın denir. Ahit, bir bedel karşılığında feda edilmemesi gereken şey olarak anılır.
Sık sorulanlar
Satın alma kökü Kur'an'da gerçek ticaret dışında nasıl geçer?
Mecazen değiş tokuş anlamında geçer: doğru yola karşılık sapıklığı almak, ayetleri ya da sözü az bir değere satmak gibi.
Bu kökte satın alma ile satma neden aynı kökten gelir?
Sözlükte almak ve satmak birbirinden ayrılmaz; iki taraf denk biçimde alıp verir. Bu yüzden aynı kök hem almayı hem satmayı anlatır.