Secde
Sjd kökü alçalmak ve zillet göstermek demektir. Kur'an'da Allah'a boyun eğmeyi anlatır; iradeyle yapılan secde ve yaratılış gereği secde ayrılır.
Köklerde ne diyor?
سجد (sjd): Alçalmak ve zillet göstermek temel anlamdır. Kur'an'da Allah'a karşı tezellül ve kulluk ifadesidir; insanın iradesiyle yaptığı secde ile varlıkların yaratılışları gereği yaptığı teshir secdesi ayrılır.
سجد (sjd) — Alçalmak ve zillet (Mekâyîs): أصل واحد مطرد يدل على تطامن وذل
سجد (sjd) — Başı aşağı indirip bükülmek (Mekâyîs): أسجد الرجل، إذا طأطأ رأسه وانحنى
سجد (sjd) — Allah'a tezellül ve kulluk (Müfredât): وجعل ذلك عبارة عن التذلل لله وعبادته
سجد (sjd) — İki tür: iradeyle ve yaratılış gereği (Müfredât): سجود باختيار، وليس ذلك إلا للإنسان
سجد (sjd) — Alnı yere koymak (Lisân): سجد يسجد سجودا وضع جبهته بالأرض
سجد (sjd) — Secde yeri, mescit (Ayn): فأما المسجد من الأرض فموضع السجود نفسه
Tanım
Sözlükte kökün temel anlamı alçalmak ve zillet göstermek, başı aşağı indirip bükülmektir; alnı yere koymak ve secde yeri de bu kökten sayılır. Mufredat iki tür secde ayırır: iradeyle yapılan ve yaratılış gereği olan. Kur'an'da kök hem insanların hem melekler, gölgeler, güneş, ay, dağlar gibi varlıkların Allah'a boyun eğmesi için geçer. Bu sayfa kullanımı gösterir; Salat Nedir? araştırmasının sonucunu önceden hükme bağlamaz.
Ayetlerle
Rad 15. ayet — Göklerde ve yeryüzündekiler ile gölgeleri, isteyerek ya da istemeyerek sabah akşam Allah'a secde eder. Yaratılışa bağlı boyun eğişi gösterir.
Nahl 48. ayet — Gölgeleri sağa sola dönen şeylerin Allah'a secde ederek ve alçalarak boyun eğdiği söylenir.
Hac 18. ayet — Gökte ve yerde olanlar, güneş, ay, yıldızlar, dağlar, ağaçlar, canlılar ve insanlardan birçoğu Allah'a secde eder.
Bakara 34. ayet — Meleklere Adem için secde edin denir; İblis dışındakiler secde eder, İblis kaçınır ve büyüklenir.
Taha 70. ayet — Büyüleyici bilginler secdeye kapanır ve Musa ile Harun'un Rabbine inandıklarını söyler. Secde burada inanç açıklamasının ifadesidir.
Meryem 58. ayet — Nebilerin, kendilerine Rahman'ın ayetleri okunduğunda secde edip ağlayarak yere kapandıkları anlatılır.
Sık sorulanlar
Secde kelimesinin sözlük anlamı nedir?
Sözlükte kök alçalmak, zillet göstermek ve başı aşağı indirip bükülmek demektir. Alnı yere koymak da bu kökten sayılır.
Kur'an'da secde yalnız insanlara mı aittir?
Hayır. Ayetlerde gölgeler, güneş, ay, yıldızlar, dağlar, ağaçlar ve canlılar da Allah'a secde eder; insanlarla birlikte yaratılışa bağlı boyun eğişi de anlatır.