Talak
Kök, salıvermek ve serbest bırakmak demektir. Boşanma, kadının nikâh bağından salınmasıdır; yola koyulmak ve harekete geçmek de aynı kökten gelir.
Köklerde ne diyor?
طلق (Tlq): Salıvermek, serbest bırakmak temel anlamdır. Boşanma, kadını nikâh bağından salıvermektir; yola koyulmak, helal olan ve güler yüz de bundan doğar.
طلق (Tlq) — Salıvermek, serbest bırakmak (Mekâyîs): وهو يدل على التخلية والإرسال
طلق (Tlq) — Bağdan çözmek (Müfredât): أصل الطلاق: التخلية من الوثاق
طلق (Tlq) — Boşanma: kadının nikâh bağından salınması (Müfredât): مخلاة عن حبالة النكاح
طلق (Tlq) — Yola koyulmak, gitmek (Müfredât): وانطلق فلان: إذا مر متخلفا
طلق (Tlq) — Helal olan şey (Mekâyîs): والطلق: الشيء الحلال
طلق (Tlq) — Doğum sancısı (Ayn): إذا ضربها الطلق عند الولادة
Tanım
Sözlük özeti, kökün temel anlamını salıvermek, serbest bırakmak ve bağdan çözmek diye verir. Boşanma, kadının nikâh bağından salınmasıdır. Aynı kök yola koyulmak, gitmek, helal olan şey ve doğum sancısı anlamlarını da taşır. Kur'an'da yirmi bir ayette geçer; ayetlerde bir yandan boşama, öte yandan gemiye giden yola çıkmak, dilin çözülmesi ve harekete geçmek gibi kullanımlar görülür.
Ayetlerle
Bakara 227. ayet — Boşamaya karar verilmesi durumunda Allah'ın işiten ve bilen olduğu hatırlatılır. Kök burada karar aşamasındaki boşama eylemini anlatır.
Ahzab 49. ayet — Kadınları nikahlayıp temas etmeden boşayanlara, iddet bekleme sürelerini sayma hakkı olmadığı bildirilir. Onları yararlandırmak ve güzel bir bırakışla bırakmak istenir.
Tahrim 5. ayet — Ayet, boşama ihtimalinde Rabbin onu daha hayırlı eşlerle değiştirebileceğini söyler. Kök burada boşamanın sonrasını da kapsayan bir bağlamda yer alır.
Kehf 71. ayet — Kök burada yola koyulmak anlamında geçer. Yola çıkanlar gemiye binince biri onu deler. Yani aynı kök, boşanma dışında da harekete geçmeyi ve ilerlemeyi anlatır.
Şuara 13. ayet — Dilin çözülmemesinden söz edilir. Kök burada boşanmadan bağımsız olarak, bir şeyin serbestçe işlemesi, çözülüp akması anlamına yakın bir bağlamda geçer.
Sık sorulanlar
Talak sözlükte ne anlama gelir?
Kök, salıvermek ve serbest bırakmak demektir. Sözlükte bağdan çözmek, yola koyulmak ve helal olan şey anlamları da verilir; boşanma, kadının nikâh bağından salınmasıdır.
Kök Kur'an'da yalnız boşanma için mi geçer?
Hayır. 2:227, 33:49 ve 66:5'te boşama bağlamında geçer; ancak 18:71'de yola koyulmak, 26:13'te dilin çözülmesi, 38:6'da ileri gelenlerin harekete geçmesi anlamında yer alır.