Umut
Umut, sevindirici bir şeyin gerçekleşeceğini sanmaktır. Aynı kök bir şeyin kenarı anlamına da gelir; ayetlerde rahmeti ve Rabbe kavuşmayı beklemek bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
رجو (rjw): Birbirinden ayrı iki temel anlamı vardır: umut ve bir şeyin kenarı. Umut, sevindirici bir şeyin gerçekleşeceğini sanmaktır; korku ile birbirine bağlı olduğundan korku anlamında da kullanılır.
رجو (rjw) — Umut ve bir şeyin yanı (Mekâyîs): يدل أحدهما على الأمل، والآخر على ناحية الشيء
رجو (rjw) — Sevindirici şeyin gerçekleşeceğini sanmak (Müfredât): والرجاء ظن يقتضي حصول ما فيه مسرة
رجو (rjw) — Ümitsizliğin karşıtı (Ayn): الرجاء، ممدود: نقيض اليأس
رجو (rjw) — Bazen korku anlamında (Mekâyîs): فربما عبر عن الخوف بالرجاء
رجو (rjw) — Kuyunun, göğün vb. kenarı (Müfredât): رجا البئر والسماء وغيرهما: جانبها
رجو (rjw) — Aldırış etmek (Ayn): والرجو: المبالاة
Tanım
Kökün iki ayrı anlamı vardır: umut ve bir şeyin kenarı. Sözlüklerde umut, sevindirici bir şeyin gerçekleşeceğini sanmak, ümitsizliğin karşıtıdır; korkuyla bağlantılı olduğundan bazen korku anlamında da geçer. Kur'an'da kök, Allah'ın rahmetini beklemeyi, Rabbe kavuşmayı ummayı ve bir kararın sonucunu beklemeyi anlatır. Bunu beklemeyenler de aynı kökle anılır.
Ayetlerle
Bakara 218. ayet — İnanıp güvenen, hicret eden ve çaba gösterenlerin Allah'ın rahmetini umdukları söylenir. Umut burada rahmete yönelik beklentidir.
Nisa 104. ayet — Müminlerin, karşıdakilerin beklemediği şeyi Allah'tan beklediği söylenir. Umut, iki tarafın farkını ortaya koyar.
Tevbe 106. ayet — Allah'ın emri için bekletilen kimseler anlatılır; onları ya azaba uğratacağı ya da onlara yönelip bağışlayacağı söylenir.
Yunus 7. ayet — Bizimle karşılaşmayı beklemeyenler, dünya hayatına razı olanlar ve ayetlerden gafil olanlar anlatılır. Umutsuzluk burada karşılaşmayı beklememektir.
İsra 28. ayet — Rabbinden beklediğin bir rahmeti ararken onlardan yüz çevirirsen kolaylaştırıcı söz söyle denir. Umut, rahmeti arayışta anılır.
Kehf 110. ayet — Rabbine kavuşmayı umanın düzeltici iş yapması ve kimseyi ortak koşmaması istenir. Umut, davranışa bağlanır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da umut ne anlama gelir?
Kök, sevindirici bir şeyin gerçekleşeceğini sanmak anlamındadır. Ayetlerde Allah'ın rahmetini ve Rabbe kavuşmayı beklemek için kullanılır; aynı kök bir şeyin kenarı anlamına da gelir.
Ayetlerde umut hangi davranışla birlikte anılır?
Kehf 110'da Rabbe kavuşmayı uman kimseden düzeltici iş yapması ve ortak koşmaması istenir. Bakara 218'de de rahmeti umanlar inanıp hicret eden ve çaba gösterenlerdir.