Yakınlık
Uzaklığın karşıtı olan yakınlık; mekânda, zamanda, akrabalıkta ve itibarda yakın olmayı, Allah'a yakınlaştırılan adağı anlatır.
Köklerde ne diyor?
قرب (qrb): Uzaklığın karşıtı olan yakınlık temel anlamdır. Mekânda, zamanda, akrabalıkta ve itibarda yakınlık bundan doğar; Allah'a yakınlaştırılan adak kurban adını alır.
قرب (qrb) — Uzaklığın karşıtı, yakınlık (Mekâyîs): أصل صحيح يدل على خلاف البعد
قرب (qrb) — Mekân, zaman, nesep ve itibarda yakınlık (Müfredât): ويستعمل ذلك في المكان، وفي الزمان، وفي النسبة، وفي الحظوة
قرب (qrb) — Akrabalık (karâbe, kurbâ) (Mekâyîs): والقربة والقربى: القرابة
قرب (qrb) — Allah'a yakınlaştırılan adak, kurban (Mekâyîs): والقربان: ما قرب إلى الله تعالى من نسيكة
قرب (qrb) — Geceleyin su aramak (Ayn): والقرب: طلب الماء ليلا
قرب (qrb) — Kılıç ve bıçak kını (Ayn): والقراب للسيف والسكين: غمدهما
Tanım
Sözlükte kök, uzaklığın karşıtı olan yakınlıktır; mekân, zaman, nesep ve itibar bakımından yakın olmayı anlatır. Akrabalık ve Allah'a yakınlaştırılan adak da aynı kökten gelir. Kur'an'da kelime bir yere yaklaşmama uyarısında, zamanın yakınlığında, akrabaya hak verilmesinde, yakınlaştırılan kişilerde ve Rabbin yakınlığı anlatımında geçer.
Ayetlerle
Bakara 35. ayet — Adem ve eşine bu şecereye yaklaşmayın denir; yaklaşmak burada fiziksel yakınlığın ötesinde sınıra yanaşmamak olarak geçer.
Ali İmran 45. ayet — Melekler Meryem'e İsa'nın dünyada ve ahirette yüz akı ve yakınlaştırılanlardan olacağını müjdeler; yakınlık itibar bakımından anlatılır.
Nisa 7. ayet — Anne babanın ve akrabaların bıraktığından erkeklere de kadınlara da bir nasip vardır denir; yakınlık akrabalık bağı olarak geçer.
Hud 61. ayet — Salih kavmine Rabbimin yakın ve cevap veren olduğunu söyler; Allah'ın yakınlığı, bağışlama dileme çağrısının ardından bildirilir.
Nahl 77. ayet — Saatin emri göz açıp kapamak gibidir, hatta daha yakındır denir; yakınlık zaman bakımından kullanılır.
İsra 26. ayet — Yakınlık sahibine hakkını ver denir; akrabaya hakkının verilmesi, miskin ve yol oğluyla birlikte sayılır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da yakınlık yalnız akrabalık mıdır?
Hayır. Kök mekân, zaman, akrabalık ve itibarda yakınlığı anlatır. Ayetlerde akrabaya hak, yakın bir süre, yaklaşılmaması istenen şecere ve Rabbin yakınlığı bu kökle geçer.
Rabbin yakınlığı hangi ayette geçer?
11:61'de Salih kavmine Rabbimin yakın ve cevap veren olduğunu söyler. Ayet, yakınlığı bağışlama dileme ve ona yönelme çağrısının ardından verir.