Akıl Kuran (akilkuran.com)

Nisa Suresi 3. Ayet Meali

Yetimler konusunda hakkaniyetli davranamamaktan korkarsanız, size göre uygun ve faydalı olan [soruna katkı sunan] kadınlardan ikişer, üçer, dörder nikahlayın [evlenin veya evlendirin]. Eğer adaleti sağlayamamaktan korkarsanız [4:129], tekini veya yeminlerinize / antlaşmanıza sahip olanları…. Bu, ihmalkar olmamanıza daha uygundur.

Nisa 4:3 — Arapça yazılışı, okunuşu ve meali. Yetimler konusunda hakkaniyetli davranamamaktan korkarsanız, size göre uygun ve faydalı olan [soruna katkı…
Nisa 4:3
وَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تُـقْسِطُوا فِي الْيَتَامٰى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَٓاءِ مَثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبَاعَۚ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْۜ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَلَّا تَعُولُواۜ • Ve in hıftum ella tuksitu fil yetama fenkihu ma tabe lekum minen nisai mesna ve sulase ve rubaa, fe in hıftum ella ta'dilu fe vahideten ev ma meleket eymanukum. Zalike edna ella teulu. • Meal (Şinasi Güneş): Yetimler konusunda hakkaniyetli davranamamaktan korkarsanız, size göre uygun ve faydalı olan [soruna katkı sunan] kadınlardan ikişer, üçer, dörder nikahlayın [evlenin veya evlendirin]. Eğer adaleti sağlayamamaktan korkarsanız [4:129], tekini veya yeminlerinize / antlaşmanıza sahip olanları…. Bu, ihmalkar olmamanıza daha uygundur. • Dipnot 1: ''Ma tabe lekum'' ifadesi genel olarak; ''Helal olan, sakıncası olmayan, hoşunuza giden, temiz olan'' olarak çevrilmektedir. Oysa, bu çeviriler ayetin amacını saptırmaktadır. ''Tabe, tayyib'' kelimesi, ayetteki konumuna göre, ''Faydalı, zarar vermeyecek, bu sosyal soruna katkı verecek şekilde'' anlamına gelir. • Dipnot 2: Ayetin konusu çok eşlilik değil, yetim çocukların ve dul kadınların mağduriyetinin giderilmesidir. Amaç, yetimlerin mağdur olma ihtimali durumunda, yetimlerin olgunluk çağına ulaşmış olanlarının veya ulaşmamış olanlarının annelerinin nikahlanıp, yetim çocuklar üvey evlat konumuna getirilerek şartlarının iyileştirilmesidir. Ayetin öncesine ve sonrasına baktığımızda, olağanüstü bir durumdan bahsedildiğini görürüz. Amaç, sahipsiz dul ve yetimlerin saygın konuma getirilmesidir: 89:17. "İkişer, üçer, dörder" ifadesi, niceliği değil, niteliği ifade etmektedir. Geleneğin iddia ettiği gibi, evlilikleri dört eşle sınırlamakla bir ilgisi yoktur. Allah, evliliklerin tek eşli mi çok eşli mi olması konusunda bir sınırlamada bulunmamıştır. Çok veya tek eşlilik konusu, bireylerin ve toplumların tercihlerine bırakılmıştır. Allah, adaleti emretmektedir. Adaleti sağlayamayacağımız konusunda da bizi uyarmakta ve normal şartlarda tek eşliliği tavsiye etmektedir: 4:129. Ayet, çoğu çevrelerce yanlış anlaşılmakta ve suistimal edilmektedir. Öncelikle, ayeti doğru anlamak için amaca odaklanmalıyız. Amaç, dul kadınların ve yetimlerin mağduriyetlerin giderilmesidir. Bunu, ayetin içerisinde olduğu pasajdan anlayabiliriz. Konu, olağanüstü şartlarla ilgilidir. Eğer Allah, evlilikleri tek eşle sınırlasaydı, olağanüstü, savaş vb. durumlarda bir çok dul kadın ve yetimlerin mağduriyetine sebebiyet verebileceği açıktır. Kurtuluş savaşımız bizim için yakın tarihten aydınlatıcı bir örnektir. Savaş sonunda binlerce dul kadın ve yetim sahipsiz, kimsesiz kalmıştı. Bir kadının, çocuklarıyla sahipsiz kalmasındansa, kendisine adil davranan bir adamın ikinci eşi olması, akla da, fıtrata da en uygun olandır. Konuyu daha iyi anlamak için örnek vermek gerekirse: Siz erkeksiniz ve bir evlilik yaptınız. Eşinizden kaynaklı bir sorundan dolayı çocuğunuz olmadı. Eşinizi boşasanız eşiniz mağdur olacak veya seviyorsunuz ve boşamak istemiyorsunuz. Fakat, çocuk sahibi olmak da istiyorsunuz. Bu durumda, Allah tek eşle sınırlasaydı, ya eşinizi boşayacaktınız, eşiniz mağdur olacaktı, ya da çocuk sahibi olamayacaktınız. Oysa, ikinci bir evlilik yaptığınızda, hem ilk eşiniz mağdur olmayacak, hem de çocuk sahibi olacaksınız. Başka bir örnek vermek gerekirse: Evlisiniz ve eşiniz ağır bir rahatsızlık geçirdiğinden eşinizle aile hayatınız bitti. Bu durumda, ya aile hayatınız olmadan evliliğinize devam edeceksiniz, ya da eşinizi boşayacak, başka bir evlilik yapacaksınız. Bu durumda da eşiniz mağdur olacaktır. Oysa, ikinci bir evlilik yaparak, hem kendinizin, hem de eşinizin mağdur olmamasını sağlayabilirsiniz. Toplumda Elbette kötü örnekler vardır. Fakat, yukarıda saydıklarımız iman ve takvayla ilgilidir. Zaten ayet, iman ve takva sahibi olanları muhatap almaktadır. Bu özellikleri taşımayanlardan zaten her şey beklenir. Çevremizde tek eşliliği savunup bir çok nikahsız birliktelikleri olan çok insan gördük ve görüyoruz. • Dipnot 3: Ayetteki bir önemli konu da, ''Ma meleket eymanukum'' ifadesidir. Gelenek bunu ''Cariye'' diye çevirerek zinayı meşrulaştırmaktadır. İslam'da nikahsız her türlü cinsel birliktelik zinadır. Ayette ''Tekini veya antlaşmanıza sahip olanları'' ifadesi, bize iki seçenek sunmaktadır. Çünkü cümlede ''Ve'' bağlacı değil ''Veya'' bağlacı kullanılmaktadır. Dolayısıyla, cümlenin verdiği mesajı şöyle özetleyebiliriz: ''Ya bir tanesini nikahlayın, ya da bunu yapmıyorsanız, onların mağduriyetlerini gidermek için, antlaşmayla onları korumaya alın, bakımlarını, ihtiyaçlarını üstlenerek bu sosyal soruna destek olun. • Kelime kelime: وَإِنْ ve in şayet · خِفْتُمْ hiftum korkarsanız · أَلَّا ella · تُقْسِطُوا۟ tuksitu adaleti sağlayamıyacağınızdan · فِى fi hakkında · ٱلْيَتَـٰمَىٰ l-yetama öksüz(kızlar) · فَٱنكِحُوا۟ fenkihu alın · مَا ma olan · طَابَ tabe helal · لَكُم lekum size · مِّنَ mine -dan · ٱلنِّسَآءِ n-nisa'i kadınlar- · مَثْنَىٰ mesna ikişer · وَثُلَـٰثَ vesulase ve üçer · وَرُبَـٰعَ ۖ verubaa ve dörder · فَإِنْ fein yine · خِفْتُمْ hiftum korkarsanız · أَلَّا ella · تَعْدِلُوا۟ tea'dilu adalet yapamayacağınızdan · فَوَٰحِدَةً fevahideten bir tane (alın) · أَوْ ev yahut · مَا ma şeyle (yetinin) · مَلَكَتْ meleket malik oldukları · أَيْمَـٰنُكُمْ ۚ eymanukum yeminlerinizin · ذَٰلِكَ zalike budur · أَدْنَىٰٓ edna en uygun olan · أَلَّا ella · تَعُولُوا۟ teulu haksızlık etmemeniz için • خوف (xwf) kökü: Korku ve ürpermek • قسط (qsT) kökü: Aynı yapıda iki zıt anlam taşır: kıst adalet ve hakça paydır, kasat ise zulüm ve haktan sapmaktır • يتم (ytm) kökü: Tek kalmak, yalnızlık • نكح (nkH) kökü: Kökün tek bir aslı vardır: cinsel birleşme • طيب (Tyb) kökü: Pis ve kötünün karşıtı olan güzellik ve temizlik • نسو (nsw) kökü: Kadınlar topluluğu (nisâ, nisve) anlamına gelir • ثني (vny) kökü: Bir şeyi iki kez yapmak, ikilemek ya da iki parça kılmak • ثلث (vlv) kökü: Sayılarla ilgili tek bir sözdür: üç • ربع (rbE) kökü: Üç temel anlamı vardır: dört şeyden biri olan pay, bir yerde kalmak ve kaldırmak • عدل (Edl) kökü: Birbirine karşıt iki temel anlamı vardır: denklik, doğruluk ve eğrilik, sapma • وحد (wHd) kökü: Teklik, yalnız kalmak • ملك (mlk) kökü: Bir şeydeki güç ve sağlamlık • يمن (ymn) kökü: Sağ el • دنو (dnw) kökü: Yaklaşmak, yakın olmak • عول (Ewl) kökü: Ağır gelen yük ve haktan sapma bu kökün ana anlamlarıdır • Nisa suresi 176 ayettir; bu 3. ayettir. • Öne çıkan meal: Şinasi Güneş — Apaçık Kuran. Diğer mealler aşağıda mütercim ve kaynak adıyla verilir.

Nisa 3. ayet farklı meallerde ne diyor?

Nisa Suresi 3. ayet, 12 Türkçe mealde aşağıdaki gibi çevrilir. Her çeviri mütercimin adıyla verilir.

Şinasi Güneş meali: Yetimler konusunda hakkaniyetli davranamamaktan korkarsanız, size göre uygun ve faydalı olan [soruna katkı sunan][1] kadınlardan ikişer, üçer, dörder nikahlayın [evlenin veya evlendirin][2]. Eğer adaleti sağlayamamaktan korkarsanız [4:129], tekini veya yeminlerinize / antlaşmanıza sahip olanları…[3]. Bu, ihmalkar olmamanıza daha uygundur.

Şinasi Güneş meali, dipnot 1: ''Ma tabe lekum'' ifadesi genel olarak; ''Helal olan, sakıncası olmayan, hoşunuza giden, temiz olan'' olarak çevrilmektedir. Oysa, bu çeviriler ayetin amacını saptırmaktadır. ''Tabe, tayyib'' kelimesi, ayetteki konumuna göre, ''Faydalı, zarar vermeyecek, bu sosyal soruna katkı verecek şekilde'' anlamına gelir.

Şinasi Güneş meali, dipnot 2: Ayetin konusu çok eşlilik değil, yetim çocukların ve dul kadınların mağduriyetinin giderilmesidir. Amaç, yetimlerin mağdur olma ihtimali durumunda, yetimlerin olgunluk çağına ulaşmış olanlarının veya ulaşmamış olanlarının annelerinin nikahlanıp, yetim çocuklar üvey evlat konumuna getirilerek şartlarının iyileştirilmesidir. Ayetin öncesine ve sonrasına baktığımızda, olağanüstü bir durumdan…

Şinasi Güneş meali, dipnot 3: Ayetteki bir önemli konu da, ''Ma meleket eymanukum'' ifadesidir. Gelenek bunu ''Cariye'' diye çevirerek zinayı meşrulaştırmaktadır. İslam'da nikahsız her türlü cinsel birliktelik zinadır. Ayette ''Tekini veya antlaşmanıza sahip olanları'' ifadesi, bize iki seçenek sunmaktadır. Çünkü cümlede ''Ve'' bağlacı değil ''Veya'' bağlacı kullanılmaktadır. Dolayısıyla, cümlenin verdiği mesajı şöyle…

Erhan Aktaş meali: Eğer yetimler[1] konusunda hakkaniyetli olamayacağınızdan korktuysanız, o zaman hoşnut etmek, sevindirmek istediğiniz[2] o kadınlardan[3] ikişer, üçer, dörder nikahlayın.[4] Eğer o takdirde de adaleti gözetemeyeceğinizden korktuysanız, o zaman bir tanesini ya da yeminle[5] hak sahibi olduğunuzu[6] nikahlayın. Haksızlık etmemek için en uygun olan budur.

Erhan Aktaş meali, dipnot 1: Antlaşma ile.

Erhan Aktaş meali, dipnot 2: Bakmak durumunda kaldığınız yetim çocuklar ve dul kadınlar. Yetim, tek başına, yalnız kalmış kişi demektir. Araplarda; yetim, yalnızca babası ölmüş olanlara değil aynı zamanda kocası ölüp dul kalan kadına da denmektedir. Ayetteki yetimler kelimesi, dul kadınları da kapsamaktadır. Çocuklarda yetimlik: akıl baliğ/buluğ çağına erişinceye kadar olan süredir.

Erhan Aktaş meali, dipnot 3: Tabe kelime anlamı olarak; mutlu etmek, hoşnut etmek, sevindirmek, gönlünü yapmak, tatlı, güzel, sevimli, leziz demektir.

Diyanet İşleri meali: Eğer, (velisi olduğunuz) yetim kızlar (ile evlenip onlar) hakkında adaletsizlik etmekten korkarsanız, (onları değil), size helal olan (başka) kadınlardan ikişer, üçer, dörder olmak üzere nikahlayın. Eğer (o kadınlar arasında da) adaletli davranmayacağınızdan korkarsanız, o taktirde bir tane alın veya sahip olduğunuz (cariyeler) ile yetinin. Bu, adaletten ayrılmamanız için daha uygundur.

Elmalılı Hamdi Yazır meali: eğer yetimlerin haklarını gözetemiyeceğinizden korkarsanız size halal olan kadınlardan ikişer, üçer, dörder nikah edin ve eğer bu surette adalet yapamıyacağınızdan korkarsanız o zaman bir tane veya milkiniz cariye alın, ağmamanız için bu daha muvafıktır

Yaşar Nuri Öztürk meali: Yetimler konusunda adaleti koruyamayacağınızdan korkarsanız, sizin için temiz kılınan kadınlardan ikişer, üçer, dörder nikahlayın. Eğer bu durumda adaleti gözetemeyeceğinizden korkarsanız, bir tek kadınla yahut yeminlerinizin/sağ ellerinizin sahip olduklarıyla yetinin. İşte bu, haksızlığa sapmamanız için en uygun yoldur.

Ali Bulaç meali: Eğer yetim (kız)lar konusunda adaleti yerine getiremeyeceğinizden korkarsanız, bu durumda, (onlarla değil) size helal olan (başka) kadınlardan ikişer, üçer, dörder olmak üzere nikahlayın. Şayet adaleti sağlayamayacağınızdan korkarsanız, o zaman bir (eş) ya da sağ ellerinizin malik olduğu (cariye) ile (yetinin). Bu sapmamanıza daha yakındır.

Ali Aydın meali: Eğer yetimlerin haklarına riayet edememekten korkarsanız size göre (ahlakı) temiz olan kadınlardan ikişer, üçer, dörder (koruma amaçlı olarak himayenize) alın. Haksızlık yapmaktan korkarsanız bir tane alın; yahut da himayenizde olanlarla yetinin. Bu, adaletten ayrılmamanız için en uygun olanıdır. [1]

Ali Aydın meali, dipnot 1: Mehmet Akif Ersoy’un “Köse İmam” şiirinde resmettiği o meşhur tipoloji hâlâ aramızda dolaşıyor: “Şeriatta yeri var, dörde kadar yolu var!” diyorlar. Belgeleri neymiş? Kapı gibi Nisa 3! Shakespeare boşuna dememiş: “Şeytan, işine gelirse kutsal metinden de alıntılar yapar.” Sanki Nisa 3, erkeğin keyif sürmesi için inmiş bir ruhsatname; sanki gökten “harem kurma izni” yağmış! Yahu, açın da ayetin…

Rowad Tercüme Merkezi meali (kaynak: QuranEnc.com · v1.0.4): Eğer, (velisi olduğunuz) yetim kızlar (ile evlenip onlar) hakkında adaletsizlik etmekten korkarsanız, (onları değil) size helâl olan (başka) kadınlardan iki, üç, dörde kadar evlenin. Eğer (o kadınlar arasında da) adaletli davranmayacağınızdan korkarsanız, o taktirde bir tane alın veya sahip olduğunuz (cariyeler) ile yetinin. Bu, haksızlık etmemeniz için daha elverişlidir.

Şaban Piriş meali (kaynak: QuranEnc.com · v1.1.0): Eğer, yetim kızlara adil davranamamaktan korkarsanız, (onları değil) sizin için uygun olan başka kadınlardan iki, üç ve dörde kadar evlenin. Adil olamayacağınızdan korkarsanız bir tane ile veya sahip olduğunuz cariyeler ile evlenin. Bu, haksızlık etmemeniz için daha elverişlidir.

Ali Özek ve diğerleri meali (kaynak: QuranEnc.com · v1.0.0): Eğer yetim kızlar hakkında âdil davrânamamaktan korkarsanız, (onların yerine) sizin için uygun olan kadınlarla ikiye, üçe ve dörde kadar evlenin. Eğer (aralarında) adaletli davranamamaktan korkarsanız, bir tane ile yahut elinizin altındaki (cariyeler) le yetinin; bu, haksızlık etmemeniz için daha elverişlidir.

Mustafa İslamoğlu meali (kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com)): Ve eğer yetimlere, adil davranamamaktan korkuyorsanız, o zaman size helal olan diğer kadınlardan biriyle evlenin; (hatta) ikisi, üçü ve dördüyle; ama onlara da adil davranamayacağınızdan korkarsanız, o zaman bir taneyle ya da meşru olarak sahip olduklarınızla (yetinin)! Bu, altına girdiğiniz sorumluluğu ihlal etmemeniz açısından daha uygundur.

Muhammed Esed meali (kaynak: Açık Kuran (acikkuran.com)): Eğer yetimlere karşı adil davranamamaktan korkuyorsanız, o zaman, size helal olan (diğer) kadınlardan biri ile evlenin -(hatta) ikisi, üçü veya dördü (ile); ama onlara adil bir tarafsızlıkla muamele edemeyeceğinizden korkarsanız, o zaman (sadece) bir tane ile- yahut meşru şekilde sahip olduklarınız ile (evlenin). Bu, doğru yoldan sapmamanız için daha uygundur.

Nisa 3. ayet Arapça metni ve okunuşu

وَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تُـقْسِطُوا فِي الْيَتَامٰى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَٓاءِ مَثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبَاعَۚ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْۜ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَلَّا تَعُولُواۜ

Okunuşu: Ve in hıftum ella tuksitu fil yetama fenkihu ma tabe lekum minen nisai mesna ve sulase ve rubaa, fe in hıftum ella ta'dilu fe vahideten ev ma meleket eymanukum. Zalike edna ella teulu.

Nisa 3. ayet kıraatlerde (rivayetlerde) nasıl okunur?

Sitenin metni Hafs (Âsım) rivayetidir. Kral Fahd Mushaf Kompleksi (KFGQPC) metinlerine göre bu ayette 3 rivayet Hafs'tan farklı okur (yalnız yazım işareti farkları sayılmadı; "tecvit" diye işaretlenenler ses birleşmesi/idğam farkıdır). Akıl Kuran'da ayet kartındaki "Hafs" seçicisinden her rivayet ve mushaf yazımı (Medine, harekesiz Osmanî, Kûfî, imlâî) ayrı ayrı açılabilir.

Verş (Nâfi‘) rivayeti: خِفْتُمُۥٓ (Hafs: خِفۡتُمۡ); خِفْتُمُۥٓ (Hafs: خِفۡتُمۡ); مَلَكَتَ اَيْمَٰنُكُمْۖ (Hafs: مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُمۡۚ)

Bezzî (İbn Kesîr) rivayeti: خِفۡتُمُۥ (Hafs: خِفۡتُمۡ); لَكُمُۥ (Hafs: لَكُم); خِفۡتُمُۥ (Hafs: خِفۡتُمۡ); أَيۡمَٰنُكُمُۥۚ (Hafs: أَيۡمَٰنُكُمۡۚ)

Kunbul (İbn Kesîr) rivayeti: خِفۡتُمُۥ (Hafs: خِفۡتُمۡ); لَكُمُۥ (Hafs: لَكُم); خِفۡتُمُۥ (Hafs: خِفۡتُمۡ); أَيۡمَٰنُكُمُۥۚ (Hafs: أَيۡمَٰنُكُمۡۚ)

Nisa 3. ayet hangi Arapça köklerden oluşur?