نقذ (nqp) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

نقذ kökü ne anlama gelir?

Bir şeyi alıp kurtarmak temel anlamdır; inkâz birini içine düştüğü darlıktan kurtarmaktır. Başka bir topluluktan alınmış at da bu kökle anılır.

نقذ (nqp) kökü Kuran'da 5 ayette, toplam 5 kez geçer.

نقذ kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bir şeyi çekip kurtarmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

أصل صحيح يدل على استخلاص شيء

Girdiği darlıktan kurtarmak (Müfredât)

الإنقاذ: التخليص من ورطة

Kurtulmak (Lisânü'l-Arab)

نقذ ينقذ نقذا: نجا

Başka bir topluluktan alınmış at (Mekâyîsü'l-Luğa)

وفرس نقيذ: أخذ من قوم آخرين

Lisânü'l-Arab'da نقذ maddesi (İbn Manzûr)

نقذ: نَقَذَ يَنْقُذُ نَقْذاً: نَجَا؛ وأَنْقَذَه هُوَ وتنقَّذه وَاسْتَنْقَذَهُ. والنَّقَذُ، بِالتَّحْرِيكِ، وَالنَّقِيذُ وَالنَّقِيذَةُ: مَا استُنْقذ وَهُوَ فَعَل بِمَعْنَى مَفْعُولٍ مِثْلُ نَفَضٍ وقَبَضٍ. الْجَوْهَرِيُّ: أَنقَذَه مِنْ فُلَانٍ وَاسْتَنْقَذَهُ مِنْهُ وتَنَقَّذه بِمَعْنًى أَي نَجَّاهُ وخلَّصه. وَفَرَسٌ نَقَذٌ إِذا أُخِذَ مِنْ قَوْمٍ آخَرِينَ. وَخَيْلٌ نَقَائِذٌ: تُنُقِّذَتْ مِنْ أَيدي النَّاسِ أَو الْعَدُوِّ، وَاحِدُهَا نَقِيذٌ، بِغَيْرِ هَاءٍ؛ عَنِ ابْنِ الأَعرابي، وأَنشد: / وزُفَّتْ لِقَوْمٍ آخرينَ كَأَنَّها ... نَقِيذٌ حَوَاها الرُّمحُ مِنْ تحتِ مُقْصِدِ / قَالَ لُقَيْمُ بْنُ أَوْسٍ الشَّيْباني: / أَو كَانَ شُكرك أَن زعَمْت نَفَاسَةً ... نَقْذِيكَ أَمسِ، وَلَيْتَنِي لَمْ أَشْهَدِ / نَقْذِيك: مِنَ الإِنقاذ كَمَا تَقُولُ ضَرْبِيكَ. قَالَ الأَزهري: تَقُولُ نَقَذْتُه وأَنقذته وَاسْتَنْقَذْتُهُ وتنقَّذته أَي خَلَّصْتَهُ وَنَجَّيْتَهُ. وَوَاحِدُ الْخَيْلِ النَّقَائِذِ: نَقِيذ، بِغَيْرِ هَاءٍ. وَالنَّقَائِذُ مِنَ الْخَيْلِ: مَا أَنقذته مِنَ العدوِّ وأَخذته مِنْهُمْ، وَقِيلَ: وَاحِدُهَا نَقِيذَةٌ. قَالَ الأَزهري: وقرأْت بِخَطِّ شَمِرٍ: النَّقِيذَةُ الدِّرْع المُسْتَنْقَذة مِنْ عَدُوٍّ؛ قَالَ يَزِيدُ بْنُ الصَّعِقِ: / أَعْدَدْتُ للحِدْثانِ كلَّ نَقِيذَةٍ ... أُنُفٍ كلائِحَة المُضِلِّ جَرُور / أُنُف: لَمْ يَلْبَسْهَا غَيْرُهُ. كَلَائِحَةِ المُضِلِّ: يَعْنِي السَّرَابَ. وَقَالَ الْمُفَضَّلُ: النَّقِيذَةُ الدِّرْعُ لأَن صَاحِبَهَا إِذا لَبِسَهَا أَنقذته مِنَ السُّيُوفِ. والأُنف الطَّوِيلَةُ جَعَلَهَا تَبْرُقُ كالسَّراب لحدَّتها. وَرَجُلٌ نَقَذٌ: مُسْتَنْقَذ. ومُنْقِذٌ: مِنْ أَسمائهم. ونَقَذَة: موضع.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 516 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da نقذ maddesi (Halîl b. Ahmed)

فرس نقذ إذا أخذ من قوم آخرين.

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 5, s. 135 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da نقذ maddesi (İbn Fâris)

النون والقاف والذال أصل صحيح يدل على استخلاص شيء. وأنقذته منه: خلصته. وفرس نقيذ: أخذ من قوم آخرين، وأفراس نقائذ. وكل ما أنقذته فهو نقذ.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 468 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da نقذ maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

الإنقاذ: التخليص من ورطة. قال تعالى: وكنتم على شفا حفرة من النار فأنقذكم منها [آل عمران/ 103] والنقذ: ما أنقذته، وفرس نقيذ: مأخوذ من قوم آخرين كأنه أنقذ منهم، وجمعه نقائذ.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 820 — Şamile'de tam madde

نقذ kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

تُنقِذُ (tunkizu) — kurtaracaksın: 1 kez · فَأَنقَذَكُم (feenkazekum) — (Allah) sizi kurtardı: 1 kez · يَسْتَنقِذُوهُ (yestenkizuhu) — bunu kurtaramazlar: 1 kez · يُنقَذُونَ (yunkazune) — kurtarılmazlar: 1 kez · يُنقِذُونِ (yunkizuni) — onlar beni kurtaramazlar: 1 kez

نقذ kökü hangi ayetlerde geçer?

• Ali İmran Suresi 103. ayet — Hep birlikte Allah'ın ipine sımsıkı tutunun ve ayrılığa düşmeyin. Allah'ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın. Hani bir…
• Hac Suresi 73. ayet — Ey insanlar! Verilen örneği dikkatle dinleyin: Allah'ın yanı sıra kulluk ettikleriniz bir araya gelseler, kesinlikle…
• Yasin Suresi 23. ayet — "Ben, Onun yanı sıra ilâhlar edinir miyim? Eğer Rahmân, bana bir zarar dilerse, onların şefaatinin bana hiçbir yararı…
• Yasin Suresi 43. ayet — Dilersek onları batırırız. Ne onlara yardım eden bulunur ne de onlar kurtulabilir.
• Zümer Suresi 19. ayet — Hakkında azâp kararı gerçekleşmiş olana gelince; ateşte olanı sen mi kurtaracaksın?