Ağırlık
Hafifliğin karşıtı olan ağırlık temel anlamdır; yük, tartının ağır gelmesi ve zerre ağırlığı gibi ölçüler bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
ثقل (vql): Hafifliğin karşıtı olan ağırlık temel anlamdır. Yolcunun yükü, günahlar, yerin defineleri ve ölüleri de ağırlık diye anılır.
ثقل (vql) — Ağırlık, hafifliğin karşıtı (Mekâyîs): وهو ضد الخفة
ثقل (vql) — Önce cisimlerde, sonra anlamlarda ağırlık (Müfredât): وأصله في الأجسام ثم يقال في المعاني
ثقل (vql) — Yerin defineleri (Mekâyîs): وأثقال الأرض كنوزها
ثقل (vql) — Yolcunun eşyası ve maiyeti (Ayn): والثقل: متاع المسافر وحشمه
ثقل (vql) — Günahlar (Ayn): والأثقال: الآثام
ثقل (vql) — Bilinen bir ağırlık ölçüsü (miskal) (Ayn): والمثقال وزن معلوم قدره
Tanım
Sözlükler kökün temel anlamını hafifliğin karşıtı olan ağırlık olarak verir; önce cisimlerde, sonra anlamlarda ağırlıktan söz eder. Yolcunun yükü, günahlar ve bilinen bir ağırlık ölçüsü de aynı kökten gelir. Kur'an'da kök; tartıların ağır gelmesi, zerre ve hardal tanesi ağırlığı, ağır bulutlar, taşınan yükler ve Allah yolunda seferber olmaya dendiğinde yere çakılıp kalmak gibi kullanımlarda görülür.
Ayetlerle
Araf 8. ayet — Tartının o gün gerçek olduğu ve tartıları ağır gelenlerin başarıya ulaşacağı söylenir; ağırlık, ölçünün sonucunu belirleyen şeydir.
Enbiya 47. ayet — Kıyamet günü hakkaniyet terazileri kurulacağı, hardal tanesi ağırlığı kadar bir şeyin bile getirileceği söylenir; kök ölçü birimi olarak geçer.
Nisa 40. ayet — Allah'ın zerre ağırlığınca bile yanlış yapmayacağı söylenir; kök, en küçük ölçüyü anlatmak için kullanılır.
Rad 12. ayet — Şimşeğin gösterilmesi ve ağır bulutların oluşturulması anılır; ağırlık, su yüklü bulutları niteler.
Nahl 7. ayet — Hayvanların ağırlıklarınızı meşakkat çekmeden varamayacağınız beldeye taşıdığı söylenir; kök, taşınan yükü gösterir.
Tevbe 38. ayet — Allah yolunda seferber olun denince yere çakılıp kalmak ayıplanır; ağırlaşmak, harekete geçmeyen tutum olarak anlatılır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da bu kök hangi bağlamlarda geçer?
Kök; tartının ağır gelmesi, zerre ve hardal tanesi ağırlığı, ağır bulutlar, taşınan yükler ve harekete geçmeyip yere çakılmak gibi bağlamlarda geçer.
Kökün sözlükteki temel anlamı nedir?
Hafifliğin karşıtı olan ağırlıktır. Sözlükler önce cisimlerde, sonra anlamlarda ağırlıktan söz eder; yük, günahlar ve bilinen bir ağırlık ölçüsü de aynı kökten sayılır.