Arabî
Arabî, açıkça ifade eden, anlaşılır olan demektir. Kur'an kendini defalarca arabî bir hitap ve eğriliği olmayan açık bir dil olarak tanımlar.
Köklerde ne diyor?
عرب (Erb): Üç temel anlamı vardır: açıkça ifade etmek, neşe ve gönül hoşluğu, bedende bozulma. Açık ve anlaşılır söz anlamındaki 'arabî' birinciden gelir; a'râb bedevîlerdir.
عرب (Erb) — Kendini açıkça ifade etmek (Mekâyîs): أعرب الرجل عن نفسه، إذا بين وأوضح
عرب (Erb) — Neşe ve gönül hoşluğu (Mekâyîs): والآخر النشاط وطيب النفس
عرب (Erb) — Bedende ya da organda bozulma (Mekâyîs): والثالث فساد في جسم أو عضو
عرب (Erb) — Açık, anlaşılır söz (Müfredât): والعربي: الفصيح البين من الكلام
عرب (Erb) — Çöl sakinleri (a'râb) (Müfredât): وصار ذلك اسما لسكان البادية
عرب (Erb) — İffetini ve eşine sevgisini belli eden kadın (Müfredât): معربة بحالها عن عفتها ومحبة زوجها
Tanım
Sözlükte kök, kendini açıkça ifade etmek, açık ve anlaşılır söz demektir; neşe ve bedende bozulma da bu kökün öbür anlamlarıdır. Kur'an'da arabî sıfatı çoğunlukla kitabın niteliği olarak geçer: kitap, aklınızı kullanın ve korunun diye arabî, eğriliği olmayan, açık bir dille indirilmiştir. Aynı kökten a'râb, çöl halkını anlatan ayrı bir kullanımdır.
Ayetlerle
Yusuf 2. ayet — Kur'an'ın, aklınızı kullanın diye arabî bir hitap olarak indirildiği bildirilir. Arabî olmak burada anlaşılır olmanın gerekçesi olarak aklı kullanmaya bağlanır.
Nahl 103. ayet — Ona bir beşerin öğrettiği iddiasına karşı, öğrettiği sanılan kişinin dilinin zor anlaşılır olduğu, bu dilin ise arabî ve apaçık olduğu söylenir.
Şuara 195. ayet — Kur'an'ın, açık ve anlaşılır, arabî bir dille indirildiği bildirilir. Ayet, dili apaçık sözüyle birlikte arabî diye niteler.
Zümer 28. ayet — Hitabın arabî olduğu ve eğriliğinin bulunmadığı söylenir; amaç, vahyin sınırlarına uyup korunmaktır. Arabî olmak eğrilik taşımamakla birlikte anılır.
Fussilet 3. ayet — Ayetleri ayrıntılı açıklanmış bir kitap, bilinçli bir halk için arabî bir hitap olarak anlatılır. Açıklanmış olmak ile arabî olmak yan yana geçer.
Şura 7. ayet — Ana kentin ve çevresindekilerin uyarılması için sana arabî bir hitap vahyedildiği bildirilir. Hitabın niteliği uyarı görevi ile birlikte anılır.
Sık sorulanlar
Kur'an'daki arabî ne demek?
Kökün anlamı kendini açıkça ifade etmek, açık ve anlaşılır söz söylemektir. Kur'an arabî sıfatını kendi hitabı için kullanır ve bunu eğriliği olmayan, apaçık bir dil diye anlatır.
Kur'an neden arabî diye anılıyor?
Ayetlere göre arabî olması, aklınızı kullanın ve korunun diye anlaşılır, eğriliksiz bir hitap olmasının gerekçesidir. Kimi ayetlerde de ayetlerin ayrıntılı açıklanmış olmasıyla birlikte anılır.