Bahr
Bahr, yayılıp genişlemekten doğan, çok suyun toplandığı geniş yerdir; Kur'an'da deniz, gemiler ve bol su olarak geçer.
Köklerde ne diyor?
بحر (bHr): Yayılıp genişlemek temel anlamdır; çok suyu toplayan geniş yer olan deniz buradan adını alır. Cömertlik ve bilgide derinlik de buna benzetilir; ikinci bir asıl hayvan hastalığıdır.
بحر (bHr) — Yayılma, genişlik (Mekâyîs): لاستبحاره وهو انبساطه وسعته
بحر (bHr) — Çok suyu toplayan geniş yer, deniz (Müfredât): كل مكان واسع جامع للماء الكثير
بحر (bHr) — Karanın karşıtı (Lisân): وهو خلاف البر
بحر (bHr) — Kulağı geniş yarılıp salıverilen deve (bahîre) (Müfredât): شققت أذنه شقا واسعا
بحر (bHr) — Cömert adam (Mekâyîs): ورجل بحر: إذا كان سخيا
بحر (bHr) — Tuzlu su (Mekâyîs): وماء بحر، أي: ملح
Tanım
Kökün temel anlamı yayılmak ve genişliktir; çok suyu toplayan geniş yer olan deniz, karanın karşıtı olarak bu anlamdan doğar. Cömertlik ve bilgide derinlik de aynı genişliğe benzetilir. Kur'an'da bahr, Musa'nın halkının geçtiği bol su, gemilerin aktığı yer, avın helal kılındığı ortam ve karanın karşıtı olarak anılır.
Ayetlerle
Bakara 50. ayet — İsrailoğulları için suyun yarılıp onların kurtarılması ve Firavun ailesinin boğulması anlatılır.
Maide 96. ayet — Bol suda avlanmak ve yiyecek helal kılınır, kara avı ise ihramda haramdır. Bahr karanın karşıtı olarak anılır.
Enam 59. ayet — Allah'ın karada ve denizde olanı bildiği söylenir. Bahr ve kara, bilgisinin kapsamını gösterir.
Yunus 90. ayet — İsrailoğulları bol sudan geçirilir; Firavun boğulurken inandığını söyler.
Nahl 14. ayet — Allah bol suyu insanların hizmetine verir; ondan taze et ve takı çıkarılır, gemiler orada yarıp gider.
Kehf 60. ayet — Musa, 'iki denizin toplandığı yere' ulaşıncaya kadar vazgeçmeyeceğini söyler.
Sık sorulanlar
Bahr Kur'an'da yalnız deniz midir?
Kök yayılma ve genişlik anlamındadır; ayetlerde deniz ve bol su için geçer. Gemiler, av ve Musa'nın halkının geçişi bu bağlamlarda anılır.
Bahr ve kara neden birlikte anılır?
Sözlüğe göre bahr karanın karşıtıdır. Ayetlerde ikisi birlikte anılınca Allah'ın bilgisinin ve nimetinin kapsadığı alan gösterilir (6:59, 5:96).